Лайлатул қадр – шараф ва улуғлаш, ҳукм ва тақдир кечаси. Аллоҳ таоло бу кечада келаси йилдаги ўлим, ажал, ризқ ва шу каби тақдирга оид ишларни белгилайди.
Маҳмуд Замахшарий (розияллоҳу анҳу) айтади: “Қадр кечаси бу барча ишларнинг тақдири ва ҳукми белгиланадиган кечадир”.
Бу кечада фаришталар Аллоҳнинг изни билан ерга тушади. Тонг отгунча инсонларни дуо қилади ва инсонларнинг дуоларига “омин” деб туришади.
Қадр кечаси қуёш ботишидан то тонггача давом этади. Аллоҳ бу кечада фақат яхшиликни тақдир этади. Бошқа кечаларда эса балоларни ҳам, яхшиликларни ҳам ҳукм қилади.
Аксар уламолар фикрига кўра, Қадр Рамазон ойининг йигирма еттинчи кечасидир. Зирр (розияллоҳу анҳу) Убай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)га: «Биродарингиз Абдуллоҳ ибн Масъуд: “Ким бир йил қоим бўлса, Қадр кечасини топади”, деб айтганлар”, деганида, Убай ибн Каъб: “Аллоҳ Абу Абдураҳмон (яъни, Ибн Масъуд)ни мағфират қилсин, чиндан ҳам у Қадр кечаси Рамазон ойининг охирги ўн кунлигида эканини билар эди. Бу кеча йигирма еттинчи кечадир, лекин одамлар у нарсага суяниб қолмаслигини хоҳлаб айтмасди”, деди. Сўнгра қатъий тарзда: “Қадр йигирма еттинчи кечада”, деди. Шунда мен: “Эй Абу Мунзир, нима далил билан бундай дейсан?” дедим. У зот: “Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) бизга айтган белги билан: у кун қуёш шуъласиз чиқади”, деб жавоб берди» (Имом Муслим ва Имом Термизий ривояти).
Демак, Қадр кечасининг катта аломатларидан бири – ўша куни қуёш шуъласиз оқариб чиқади. Ибн Аббос (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилади: «Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) Қадр кечаси ҳақида: “У кеча иссиқ ҳам, совуқ ҳам бўлмайди. Қуёш ўша куни оч қизил ҳолатда чиқади”, дедилар».
Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам): “Мен Қадр кечасини билдим. Сўнг у менга унуттирилди. У Рамазон ойининг охирги ўн кунидаги кечаларидан биридадир. У кеча очиқ ярқираган бўлиб, иссиқ ҳам, совуқ ҳам эмас. Гўё ой бор кечага ўхшайди. У кеча тонг отгунича шайтонлар чиқмайди”, дедилар (Тафсири Самарқандий).
Шундай экан, биз ҳам қўлимиздан келганича кимдир намоз ўқир, кимдир тиловати Қуръон билан, яна кимдир тасбеҳу таҳлил каби тоату ибодат ва дуолар билан машғул бўлиб Қадр кечасини ўтказсак, Яратганнинг улкан инъомидан баҳраманд бўламиз.
Шоди ҲАҚБЕРДИЕВ,
Ургут тумани бош имом-хатиби
Нуфузли анжуманда юртимиздаги кўплаб диний-маърифий ва илмий муассасалар, жумладан, Имом Бухорий халқаро илмий-тадқиқот маркази, Тошкент ислом институти, Имом Мотуридий халқаро илмий-тадқиқот маркази, Мир Араб олий мадрасаси, Жўйбори Калон аёл-қизлар ўрта махсус ислом билим юрти ҳамда Мир Араб ўрта махсус ислом билим юрти раҳбарияти, илмий ходимлари ва соҳа мутахассислари иштирок этдилар.
Ёт ғояларга қарши соф ақидавий мактаб
Конференцияда бугунги кунда глобал муаммога айланган диний радикализм, такфирчилик ва турли ёт фикрий оқимларга қарши мафкуравий курашда соф Нақшбандия тариқати, Мотуридийлик ақидаси ва Ҳанафийлик мазҳабининг ўрни ҳамда аҳамияти беқиёс эканлиги алоҳида таъкидланди.
Маърузачилар ўз чиқишларида ҳақиқий тасаввуф асло боқимондалик ёки дунёдан узилиш эмаслигини қайд этдилар. Аксинча, собиқ совет тузуми даврида инсонларни материалистик ҳаёт тарзига мослаштириш ва диннинг асл моҳиятини бузиб кўрсатиш мақсадида атайлаб сохта тариқатчилик ғоялари ёйилгани тарихий далиллар ва илмий асослар билан очиб берилди.
Халқаро ҳамкорлик ва илмий мулоқот
Диний-миллий қадриятларимизни тиклаш, халқимизнинг маънавий меросини асраш ва жамиятда бағрикенглик муҳитини мустаҳкамлашни мақсад қилган ушбу анжуманда маҳаллий уламолар билан бир қаторда хорижлик нуфузли олимлар ҳам қатнашди. Жумладан, Бухоро давлат университети профессори Айман Усмон Аш-Шурайъий ва Туркиянинг Дижле (Dicle) университети ходими Мустафо Алагўзоғлу (Mustafa Alagözoğlu) ўзларининг илмий маърузалари билан иштирок этиб, Нақшбандия таълимотининг жаҳон цивилизациясида тутган ўрни ҳақида сўз юритдилар.
Амалий таклифлар ва истиқболдаги вазифалар
Анжуман якунида бугунги давр талаблари ва ёшлар тарбиясидаги долзарб масалалардан келиб чиққан ҳолда бир қатор муҳим амалий таклифлар илгари сурилди:
Рақамли платформалар яратиш: Соф Нақшбандийлик манбалари, уламоларнинг асарлари ва уларнинг шарҳларини ўз ичига олган махсус рақамли платформалар ҳамда мобил иловаларни ишлаб чиқиш;
Таълим дастурларини бойитиш: Диний таълим муассасаларининг ўқув дастурларига тасаввуф фанларини, хусусан, юртимиздан етишиб чиққан буюк мутасаввифлар меросини чуқурлаштирилган ҳолда ўрганишни тизимли киритиш;
«Дил ба ёр» шиорини тарғиб қилиш: Ёшлар ўртасида меҳнатсеварлик, ҳалол касб ва ватанпарварликни кенг тарғиб қилиш мақсадида Нақшбандия таълимотининг бош ғояси бўлмиш “Даст ба кору дил ба ёр” (Қўлинг ишда, қалбинг Аллоҳда бўлсин) шиори остида яшаб ўтган уламоларнинг ҳаёт йўлини кенг жамоатчиликка етказиш.
Анжуман иштирокчилари бу каби илмий учрашувлар юртимизда дин софлигини асраш ва ёшларни ёт таъсирлардан ҳимоя қилишда муҳим пойдевор бўлишини эътироф этди.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Матбуот хизмати