Муборак Рамазон ойини кутиб олишда халқларнинг ҳар бирининг ўзига хос урф-одатлари ва анъаналари мавжуд. Европа қитъасида жойлашган Албания давлати мусулмонлари ҳам Рамазон ойини шоду-хуррамлик билан қаршилашади. Албан халқи Рамазон ойи келиши билан қайси дин вакили бўлишига қарамай, қўшниларига таомлар тарқатади, меҳмонлар учун зиёфат дастурхони ёзади. Бу муборак ойда қилинадиган одат тусига кирган энг яхши расм-русумлардан бири – қариндошлик ришталарини мустаҳкамлаш, борди-келди зиёратларини уюштириш ва жамоат учун ифторлик дастурхонларини ёзишдир.
Албаниялик мусулмонлар Рамазон ойида ифторлик дастурхонига гўшт билан тухум қўшилган таомлар, узум ва олхўри шарбати, ловия, карам, картошка ва ҳар хил зираворлардан тайёрланган суюқ таомлар тортиқ қилишни хуш кўришади.
Рамазон ойига ҳозирлик кўриш учун қуруқ гўштлар, ловия олдиндан сақлаб қўйилади. Сут маҳсулотлари бу муборак Рамазон ойида кўп миқдорда истеъмол қилинади. Шунингдек, албанлар қўй, бузоқ ва эчки гўштларини сут ва картошка билан аралаштириб тайёрланган таомларни ҳамда товуқ гўштини қайнатилган гуруч ва сутли патир билан тановул қилишни ёқтиришади.
Шунингдек, Рамазон ойида албанлар “Симс”, “Кадоиф”, “Шакарбаря” ва “Паҳлава” каби махсус ширинликлар тайёрлашади.
Муҳими улар рўза ибодатини кишининг ўзини ҳар қандай ёмон хулқ ва фаҳш сўзларни гапиришдан узоқ бўлиши деб билиб, бу салбий иллатлардан нафсини тийишга ҳаракат қиладилар. Масжидларда таровеҳ намозида қатнашади, Қуръонни хатм қилишади. Айниқса, албан халқи “Лайлатул қадр” кечасини ўзгача тароват билан қаршилайди. Унда махсус “Ҳосуд” номли ширинлик тайёрлаб, қариндошлар ва қўшниларга тарқатадилар, бир-бирларига эзгу тилаклар билдиришади.
Халқаро алоқалар бўлими ходими
Илёсхон АҲМЕДОВ тайёрлади.
Ўзбекистон Халқаро исломшунослик академияси вакилларининг Сингапурга ташрифи амалга оширилди, деб хабар бермоқда “Дунё” АА мухбири.
Ташриф доирасида ушбу мамлакатнинг Диний реабилитация гуруҳи (“Religious Rehabilitation Group”) ҳамда Наньянг технологик университети ҳузуридаги С.Ражаратнам номидаги халқаро тадқиқотлар мактабида учрашувлар ўтказилди.
Музокаралар давомида радикаллашув ва экстремизмнинг олдини олиш, дерадикализация, маҳкумларни ижтимоий реабилитация қилиш, стратегик коммуникацияларни ривожлантириш ҳамда ахборот маконида бузғунчи ғояларга қарши илмий асосланган раддиялар ишлаб чиқиш бўйича Ўзбекистон ва Сингапур тажрибаси атрофлича кўриб чиқилди.
Сингапур томони “RRG” ва “RSIS” марказлари фаолияти мисолида радикаллашувга қарши тизимли профилактика, бузғунчи ғоялар таъсирига тушган шахслар билан индивидуал реабилитация ишларини олиб бориш, уларнинг оилаларини ижтимоий қўллаб-қувватлаш, шунингдек, илмий-таҳлилий тадқиқотлар олиб бориш ва жамоатчилик билан самарали мулоқотни йўлга қўйиш амалиёти ҳақида батафсил маълумот берди.
Ўз навбатида, Ўзбекистон делегацияси вакиллари мамлакатимизда диний-маърифий соҳада амалга оширилаётган кенг қамровли ислоҳотлар, жамиятда бағрикенглик ва маърифатпарварлик ғояларини тарғиб қилиш, ёшларни радикал оқимлар таъсиридан ҳимоя қилишда илмий ёндашувларни ривожлантириш борасидаги изчил чора-тадбирлар билан сингапурлик шерикларни таништирди.
Учрашувлар якунида томонлар экстремизмга қарши курашиш, хавфсизликни таъминлашда стратегик коммуникацияларни кучайтириш, қўшма илмий тадқиқотлар олиб бориш, икки давлат соҳавий мутахассислари ўртасида академик алмашинувлар ва ҳамкорликдаги анжуманларни ташкил этиш бўйича муҳим келишувларга эришди.