Савол: Боин талоқдан идда ўтирган аёлга ошкора совчи қўйса бўладими?
Жавоб: Динимизда инсоннинг қадри, унинг шаъни шу қадар юксакки, ҳатто вафот этган одамга ҳам тириклар каби ҳурмат сақланади. Шунинг учун бир киши вафот этса, унинг беваси эрининг, никоҳнинг ҳаққи-ҳурмати туфайли идда ўтиради. Бу иддадан мақсад фақатгина унинг ҳомиладор бўлган-бўлмаганини аниқлаш эмас. Бева қолган аёл эри билан бирга яшаган ҳаётининг ҳурмати учун ҳам идда ўтиради. Шунинг учун эри вафот қилгани учун идда ўтирган аёлга ошкора совчи қўйиш мумкин эмас. Бундай аёлга совчи қўйилса, мақсадни очиқ айтмай, ишора билан изҳор қилинади. Бу нарса шариатимизда таъриз деб аталади. Масалан, бева қолган аёлнинг акасига «Синглингизнинг иддаси тугаганда менга хабар қилинг», дейиш мумкин.
Эри бор, аммо ундан боин талоқ олган аёлларнинг масаласи ҳам худди шундай. Уларга ҳам очиқча совчи қўйиб бўлмайди. Совчи бўлиш учун идда тугашини кутиш керак. Шундан кейингина, агар ўзининг эри уни қайтариб олмаса, иддаси тугаб, боши очиқ бўлгандан кейингина унга совчи қўйса бўлади.
Раҳматуллоҳ САЙФУДДИНОВ,
Юнусобод тумани бош имом-хатиби,
Тошкент ислом институти ўқитувчиси,
«Мирза Юсуф» жоме масжиди имом-хатиби
Сўнгги йилларда мамлакатимизда қайта тикланувчи энергия манбаларидан кенг фойдаланиш ва экологик барқарорликни таъминлашга алоҳида эътибор қаратилмоқда. Ушбу эзгу ташаббус доирасида юртимиздаги масжидларда ҳам қуёш панеллари ва гелеоколлекторларни ўрнатиш ишлари изчил давом эттирилмоқда.
2026 йил 29 июль ҳолатига кўра асосий кўрсаткичлар:
Республика бўйича фаолият юритаётган 2 161 та масжиддан:
1 910 таси (88,4%) қуёш панеллари билан таъминланди (умумий қуввати — 14,3 МВт / 14 315,5 кВт);
1 020 таси (47,2%) иссиқ сув таъминоти учун гелеоколлекторлар билан жиҳозланди (умумий сиғими — 206 470 литр).
Ҳудудлар кесимида етакчилар:
Тўлиқ қамров: Қорақалпоғистон Республикаси, Сирдарё, Хоразм ва Қашқадарё вилоятларидаги деярли барча масжидларга қуёш панеллари ўрнатиб бўлинди.
Энг юқори қувват: Тошкент шаҳри (2 559 кВт), Тошкент вилояти (1 706 кВт) ва Самарқанд вилояти (1 436,5 кВт) етакчилик қилмоқда.
Гелеоколлекторлар бўйича: Андижон (182 та), Наманган (181 та) ва Тошкент вилояти (172 та) масжидларида энг юқори кўрсаткичлар қайд этилди.
Қайта тикланувчи энергия тизимларининг жорий этилиши электр энергияси ва табиий газ сарфини сезиларли даражада камайтириб, масжидларнинг коммунал харажатларини қисқартириш ҳамда атроф-муҳит муҳофазасига муносиб ҳисса қўшиш имконини бермоқда.
Келгусида қолган 251 та масжидга қуёш панеллари ва 1 141 та масжидга гелеоколлекторларни босқичма-босқич ўрнатиш ва республикадаги сиғимларни тўлиқ «яшил энергия»га ўтказиш режалаштирилган.
Нодирбек Қодиров,
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Масжидлар билан ишлаш бўлими мутахассиси