Минога келгач тош отиш бошланади. Ҳайитнинг 1 – куни етти дона тош отилади. Тошни Муздалифадан ё хоҳлаган бошқа жойдан териб олса бўлади. Тош ҳажми нўхатдек бўлади. Тош олдин отилган бўлмаслиги керак. Тош отиш Иброҳим (а.с) дан қолган бўлиб, у зот ўғлини қурбонликка сўйишга олиб кетаётганларида шайтон иғво қилмоқчи бўлганда, Иброҳим а.с. уни тош отиб қувган.
Ҳайитнинг 1 – куни Жамратул ақобада тош отилади. У жамратул кубро, жамратул ухро деб ҳам аталади. Тош ақобадан беш газ узоқликдан туриб, бармоқларнинг учи билан отилади. Ҳар бир тош “Аллоҳу акбар” деб отилади. Тош агар махсус жойга тушмаса, қайта отиш вожиб бўлади. Биринчи тошни отган заҳоти “талбия”ни тўхтатади. Тош отиш вақти субҳи содиқдан, кейинги куннинг субҳигачадир. Тош отган заҳоти у ердан кетиш керак бўлади. Кейинги кун субҳигача отилмаса, жонлиқ сўйиш вожиб бўлади. Кечаси отиш макруҳ. Аммо аёллар, қарилар, касаллар кечаси отгани афзал. Тош отаётган жой 2 қаватли бўлиб, қайсидан отса ҳам бўлаверади.
Узрли кишиларни тошини бошқа отса ҳам бўлади, фақат аввал ўзиникини отиши шарт. Тош отилгач, ифрод ҳажни ният қилган киши соч олдиради. Лекин у агар қурбонлик қилмоқчи бўлса, аввал қурбонлик қилиб кейин сочини олдиради. Қирон, Таматтуъдагилар шундай қилиши шарт. Энди эҳромда ман қилинган ишларнинг аёллардан бошқаси ҳалол бўлади.
Тошкент ислом институти ректори Уйғун домла Ғафуров ҳамда илмий ишлар ва фан бўйича маслаҳатчи Соатмурод домла Примов Истанбул шаҳридаги “Дорул-ҳадис ал-Аввомийя” илмий-тадқиқот марказига ташриф буюрдилар.
Ташриф давомида марказ асосчиси Шайх Муҳаммад Аввома ҳамда раҳбари доктор Муҳйиддин Аввома билан учрашув ўтказилди.
Мулоқотда Тошкент ислом институтида ислом илмларини ўқитиш анъаналари, жумладан, алломаларимизнинг мўътабар асарларини хатмул-кутуб услубида ўрганиш амалиёти ҳақида маълумот берилди. Шунингдек, Имом Бухорий ва Имом Термизийнинг ҳадис тўпламлари уларнинг мақбараларида хатм қилиниши таъкидланди.
Шайх Муҳаммад Аввома ҳазратлари Ўзбекистонда шахсан Давлат Раҳбари Шавкат Мирзиёевнинг буюк алломаларнинг илмий мероси ва хотирасини асраб-авайлаш, чуқур ўрганиш ва келажак авлодга етказиш ва уларнинг мақбара ҳамда қадамжоларини обод этишга алоҳида эътибор қаратилаётганини таъкидлади.
Шайх Муҳаммад Аввома ҳазратларининг учрашув чоғида: «Агар дунёда Макка ва Мадина бўлмаганида эди, умримнинг қолган қисмини Ўзбекистонда яшаб, шу юртда вафот этишни орзу қилган бўлардим», дея билдирган самимий фикрлари эса алоҳида эътиборга молик.
Зеро, бу сўзлар юртимизда диний-маърифий соҳада амалга оширилаётган кенг кўламли ислоҳотлар, исломий илм-фан ва таълимга қаратилаётган юксак эътибор ҳамда бой илмий-маънавий меросимизни асраб-авайлаш ва ўрганиш борасидаги саъй-ҳаракатларга хориждан туриб берилаётган самимий ва юксак баҳодир.
Учрашувда ислом илмлари соҳасида замонавий илмий ёндашувларни таълим жараёнига татбиқ этиш, илмий-тадқиқотлар сифатини ошириш, ТИИнинг профессор-ўқитувчиларининг марказда малака оширишини йўлга қўйиш масалалари келишиб олинди.
Шунингдек, онлайн маҳорат дарслари ва илмий суҳбатлар ташкил этиш, қўшма илмий изланишларни амалга ошириш ҳамда халқаро илмий ҳамкорликни янада ривожлантириш истиқболлари юзасидан фикр алмашилди.
Учрашув якунида “Дорул-ҳадис ал-Аввомийя” илмий-тадқиқот маркази ва Тошкент ислом институти ўртасида ҳамкорликни йўлга қўйиш бўйича англашув меморандуми имзоланди.
Тошкент ислом институти Матбуот хизмати