Абу Довуд Сулаймон ибн Ашъас ибн Исҳоқ ал-Аздий Сижистоний ҳужжат билан ҳукм қилувчи, ҳуффозларнинг саййиди, ҳадисларни таҳлил этувчи «Китоби Саҳиҳ» деб тан олинган олти муҳаддиснинг биридурлар. Нисбатлари Басра қишлоқларининг бири бўлган Сижистонгадир.
Бу зот 202 ҳижрий сана Басрада таваллуд топдилар. Ҳадисларни тўплашда Ироқ, Хуросон, Шом, Миср, Арабистон Жазираси каби юртлардаги уламолар ҳузурида бўлиб чиқдилар. 221 ҳижрий санада Куфага сафар қилдилар ва ана шу ердаги кишилардан ҳам ҳадисларни эшитиб ривоят қилдилар.
Уламолар бу зотда бўлган сифатларни кўп зикр қилишади. Амр ибн Али Боҳилий: «Имом Абу Довуд дуоси ижобат бўлувчи кишилардан эдилар»-деб айтади. Муҳаммад ибн Саъд Зуҳарий: «Бу зот обид, тақволи, фозил, солиҳ, пок кишилардан эдилар»-деб айтади. Абу Ҳотим ар-Розий: Бу зотдек тазарруъли ва бу кишидек ҳужжати ишончли кишини кўрмаганман» - деган.
Абу Довуднинг «Сунан» китоблари тўғрисида ҳам уламолар ғоятда мақтов фикрлар билдиришган: Закариё Соний айтади: «Қуръон Исломнинг асли, «Сунани Абу Довуд» Исломнинг аҳдидир». Улуғ зотлардан Хаттобий: «Бу китоб иккита саҳиҳ китобдан кўра фақиҳроқ ва ҳадис илмида бунинг сингари китоб тасниф этилмаган» -деб айтади.
Имом Абу Довуд ҳаммаси бўлиб 50000 ҳадис ривоят қилиб, булардан 4800-та саҳиҳ ҳадисни «Сунан» китобларига киритдилар. Имом Абу Довуднинг «Сунан» китобларига кўплаб шарҳ ва мухтасарлар ёзилди.
Бу зот ҳадисларни Муслим ибн Иброҳим, Сулаймон ибн Харб, Абу Умар Ҳавзий, Абу Валид Тайолисий, Абу Муаммар ал-Муаққад, Абдуллоҳ ибн Маслама ал-Қаънабий, Аҳмад ибн Ҳанбал, Усмон ибн Шайба, Амр ибн Авн, Ҳишом ибн Аммор Димашқий, Рабийъ ибн Нофиъ Ҳалабий, Аҳмад ибн Солиҳ Мисрий ва бошқа бир нечта жамоат кишилардан эшитдилар.
Имом Абу Довуддан Термизий, Насаий, ўғиллари Абдуллоҳ, Аҳмад ибн Муҳаммад ибн Ҳорун, Али ибн Ҳусайн ибн Абд, Муҳаммад ибн Муҳаммад ад-Даврий, Исмоил ибн Муҳамад Саффор, Аҳмад ибн Салмон Нажжор ва бошқа бир неча кишилар ривоят қилишди.
Имом Абу Довуд ҳижратнинг 275 йили, Шаввол ойининг 16-кунида Басрада вафот этдилар.
Покистоннинг “Diplomatic News Agency”, “Islamabad Post”, “News Network Pakistan”, “The World News”, “Infora News” нашрларида Ўзбекистонда бўлиб ўтган I Халқаро Ислом цивилизацияси форуми ҳақида туркум мақолалар эълон қилинди, деб хабар бермоқда “Дунё” АА.
Покистон матбуотининг ёзишича, мазкур форум тинчлик, бағрикенглик, маърифат, маданиятлараро ва динлараро мулоқот тамойиллари асосида ташкил этилган. Ушбу йирик тадбирда Ўзбекистоннинг бутун минтақа, ислом ва жаҳон цивилизациясининг шаклланиши ҳамда тараққиётига қўшган ҳиссаси эътироф этилган ҳолда махсус декларация қабул қилинган.
Мазкур декларацияда Ўзбекистон Президентига чуқур миннатдорлик изҳор этилгани, Ўзбекистон етакчиси томонидан 2017 йилда БМТ Бош Ассамблеясининг 72-сессиясида илгари сурилган ташаббуснинг бугунги жамият учун беқиёс аҳамияти эътироф этилган. Ушбу ташаббус ислом цивилизациясининг бой инсонпарварлик меросини қайта тиклаш, илмий жиҳатдан ўрганиш ва кенг тарғиб этишга қаратилган.
Шу билан бирга, мақолада форум иштирокчилари бир овоздан Ўзбекистонда Ислом цивилизацияси марказининг ташкил этилгани, унинг самарали фаолияти йўлга қўйилгани ва Биринчи Халқаро Ислом цивилизацияси форумининг ўтказилиши мазкур ташаббуснинг амалий ифодаси эканини тасдиқлагани қайд этилган. Бу саъй-ҳаракатлар мусулмон умматининг бебаҳо меросини ўрганиш, асраб-авайлаш ва кенг тарғиб қилиш борасида халқаро ҳамкорликнинг янги даврига асос солгани шубҳасиз.
Декларацияда ислом цивилизацияси меросини ўрганиш, сақлаш ва кенг тарғиб қилиш, халқаро ҳамкорликнинг янги тизимини шакллантириш мақсад қилиб белгиланган. Шу билан бирга, ислом оламидаги нуфузли ташкилотлар ва глобал ташаббусларнинг алоҳида ўрин тутиши қайд этилган.
Ўзбекистон мусулмонлар идораси Матбуот хизмати