Абу Довуд Сулаймон ибн Ашъас ибн Исҳоқ ал-Аздий Сижистоний ҳужжат билан ҳукм қилувчи, ҳуффозларнинг саййиди, ҳадисларни таҳлил этувчи «Китоби Саҳиҳ» деб тан олинган олти муҳаддиснинг биридурлар. Нисбатлари Басра қишлоқларининг бири бўлган Сижистонгадир.
Бу зот 202 ҳижрий сана Басрада таваллуд топдилар. Ҳадисларни тўплашда Ироқ, Хуросон, Шом, Миср, Арабистон Жазираси каби юртлардаги уламолар ҳузурида бўлиб чиқдилар. 221 ҳижрий санада Куфага сафар қилдилар ва ана шу ердаги кишилардан ҳам ҳадисларни эшитиб ривоят қилдилар.
Уламолар бу зотда бўлган сифатларни кўп зикр қилишади. Амр ибн Али Боҳилий: «Имом Абу Довуд дуоси ижобат бўлувчи кишилардан эдилар»-деб айтади. Муҳаммад ибн Саъд Зуҳарий: «Бу зот обид, тақволи, фозил, солиҳ, пок кишилардан эдилар»-деб айтади. Абу Ҳотим ар-Розий: Бу зотдек тазарруъли ва бу кишидек ҳужжати ишончли кишини кўрмаганман» - деган.
Абу Довуднинг «Сунан» китоблари тўғрисида ҳам уламолар ғоятда мақтов фикрлар билдиришган: Закариё Соний айтади: «Қуръон Исломнинг асли, «Сунани Абу Довуд» Исломнинг аҳдидир». Улуғ зотлардан Хаттобий: «Бу китоб иккита саҳиҳ китобдан кўра фақиҳроқ ва ҳадис илмида бунинг сингари китоб тасниф этилмаган» -деб айтади.
Имом Абу Довуд ҳаммаси бўлиб 50000 ҳадис ривоят қилиб, булардан 4800-та саҳиҳ ҳадисни «Сунан» китобларига киритдилар. Имом Абу Довуднинг «Сунан» китобларига кўплаб шарҳ ва мухтасарлар ёзилди.
Бу зот ҳадисларни Муслим ибн Иброҳим, Сулаймон ибн Харб, Абу Умар Ҳавзий, Абу Валид Тайолисий, Абу Муаммар ал-Муаққад, Абдуллоҳ ибн Маслама ал-Қаънабий, Аҳмад ибн Ҳанбал, Усмон ибн Шайба, Амр ибн Авн, Ҳишом ибн Аммор Димашқий, Рабийъ ибн Нофиъ Ҳалабий, Аҳмад ибн Солиҳ Мисрий ва бошқа бир нечта жамоат кишилардан эшитдилар.
Имом Абу Довуддан Термизий, Насаий, ўғиллари Абдуллоҳ, Аҳмад ибн Муҳаммад ибн Ҳорун, Али ибн Ҳусайн ибн Абд, Муҳаммад ибн Муҳаммад ад-Даврий, Исмоил ибн Муҳамад Саффор, Аҳмад ибн Салмон Нажжор ва бошқа бир неча кишилар ривоят қилишди.
Имом Абу Довуд ҳижратнинг 275 йили, Шаввол ойининг 16-кунида Басрада вафот этдилар.
Жорий йилнинг 18 сентябрь куни Қашқадарё вилояти Китоб туманида жойлашган «Хожа Бухорий» ўрта махсус ислом таълим муассасасида «1 октябрь — Ўқитувчи ва мураббийлар куни» муносабати билан маънавий-маърифий байрам тадбири ташкил этилди.
Тадбир Ўзбекистон мусулмонлари идорасининг Қашқадарё вилоятидаги вакиллиги ҳамда «Вақф» хайрия жамоат фонди вилоят филиали ҳамкорлигида ўтказилди. Унда вилоят бош имом-хатиби Раҳматилло домла Усмонов ва «Вақф» фонди филиали раҳбари Ражабали домла Норқўчқоров иштирок этди.
Йиғилишда сўз олганлар таълим муассасасида фаолият юритаётган мударрислар ҳамда фахрий устозларни қутлуғ айём билан самимий муборакбод этиб, уларнинг ёш авлодга соф исломий илмлар, одоб-ахлоқ ва эзгу қадриятларни етказиш йўлидаги фидокорона меҳнатларини алоҳида эътироф этдилар.
Тадбир доирасида устоз ва мураббийларга чуқур ҳурмат-эҳтиром рамзи сифатида байрам совғалари ҳамда моддий рағбатлантириш маблағлари топширилди.
Маърифат улашувчи, миллат келажагини тарбияловчи устозларни эъзозлаш ва қўллаб-қувватлашга қаратилган бундай хайрли ташаббуслар жамиятда меҳр-оқибат ва миннатдорлик туйғуларини янада мустаҳкамлашга хизмат қилади.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Матбуот хизмати