Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
23-26 август кунлари Тошкент ва Самарқандда Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази ҳамда Ўзбекистон маданий меросини ўрганиш, сақлаш ва оммалаштириш бўйича Бутунжаҳон жамияти (WOSCU) ҳамкорлигида «Буюк аждодлар мероси – III Ренессанс пойдевори» VIII халқаро конгрессининг тантанали очилиш маросими бўлиб ўтди.
Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг анжуман қатнашчиларига табригини Президент маслаҳатчиси Х. Султонов ўқиб эшиттирди. Президентимиз табригида Ўзбекистон маданий меросини сақлаш, ўрганиш ва оммалаштириш бўйича Бутунжаҳон жамияти фаолиятига ҳам алоҳида эътибор қаратилди. Хусусан, “Ўзбекистон маданий мероси жаҳон тўпламларида” лойиҳаси доирасида 70 жилдлик китоб-альбомлар нашр қилиниб, юртимиз ва чет эллардаги энг машҳур кутубхоналар, олийгоҳ ва музейлар, нуфузли илм-маърифат масканларига етказиб берилганини таъкидланди.
Халқаро тадбирда давлат ва жамоат ташкилотлари раҳбарлари, дунёнинг 35 та мамлакатидан 200 га яқин олимлар, музей ва кутубхона мутасаддилари, халқаро ва хорижий ташкилотлар вакиллари, Республикамизнинг юздан ортиқ фан доктори ва проффессорлари ҳамда тадқиқотчилари қаторида Ўзбекистон мусулмонлари идораси раҳбарияти ҳамда Қорақалпоғистон Республикаси, Тошкент шаҳри ва вилоят бош имом-хатиблари иштирок этмоқда.
Мазкур халқаро маданий анжумандан асосий мақсад – Ислом цивилизацияси ҳамда Имом Бухорий музейларининг кутубхона ва музейлари фондини халқаро андозаларга мос, бугунги кун талабларидан келиб чиқиб бойитиш, марказ фаолиятини янада кенгайтиришдан иборатдир.
Куни кеча Конгресс қатнашчилари Ислом цивилизацияси марказида бўлиб, у ердаги бунёдкорлик ишлари ва «Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази» лойиҳаси тақдимотида иштирок этишди. Лойиҳалар кўргазмаси ҳамда марказнинг кўргазма макети билан танишишди.
Тушдан сўнг Самарқанд шаҳрига етиб борди ва Президент Шавкат Мирзиёевнинг ташаббуси билан ислом оламининг йирик мутафаккири, ҳадис илмининг султони Имом Бухорий мажмуасида олиб борилаётган қурилиш ишларини кўздан кечиришди.
Мазкур тадбир якунлангач, экспертлар еттита шўбага бўлиниб, Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази ва Имом ал-Бухорий музейларининг экспозициялари бўйича тақдим қилинган лойиҳаларни муҳокама қилишади.
Конгресс кун тартибидан Шарқ ренессансларининг буюк олимлари ва фаолияти асосида Ўзбекистоннинг бой маданий ва илмий меросини кенг ўрганиш ҳамда оммалаштириш, Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази музейи экспозициясини янги мазмун билан бойитиш каби масалалар ҳам ўрин олган. Шу билан бирга дунёнинг нуфузли олим ва мутахассислари Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази концепцияси, фаолияти ҳамда WOSCU томонидан амалга оширилаёттан лойиҳалар муҳокама қилинади.
Қоҳира шаҳрида бўлиб ўтаётган анжуман асосий қисмида Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси, муфтий Шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратлари маъруза қилдилар. Шунингдек, Миср муфтийси Назир Муҳаммад Айёд, Миср Вақфлар вазири Усома Азҳарий, Халқаро Ислом фиқҳи академияси бош котиби доктор Қутб Мустафо Сано, Ал-Азҳар шайхи вакили Шайх Айман Абдулғаний, Мусулмон олами уюшмаси Бош котиби ўринбосари доктор Абдурраҳмон ибн Абдуллоҳ аз-Зайд ва Абу-Даби Ислом ишлари раиси, доктор Умар Ҳабтур ад-Дариъий кабилар нутқ қилдилар.
Муфтий ҳазратлари муҳокама қилинаётган оила, аёллар ҳуқуқи ва фарзанд тарбияси масаласи ғоят долзарб эканига урғу қаратдилар. Хусусан, турли минтақаларда оила институти инқирозга юз тутаётгани, ёшларнинг оила қуришга қизиқиши пасайиб, ажрашишлар сони ортиб бораётгани жиддий хавотир уйғотаётгани таъкидланди. Қайд этилишича, бу синов бутун инсоният олдида турган умумбашарий муаммога айланмоқда.
Шу муносабат билан Муфтий ҳазратлари томонидан бир қатор долзарб таклифлар илгари сурилди:
– Қўшма фатво ишлаб чиқиш: илмий асосланган ҳамда илғор тажрибаларни ўзида жамлаган қўшма фатво ишлаб чиқиш зарурлиги маълум қилинди. Ушбу ҳужжатни турли тилларга таржима қилиб, ОАВ, рақамли платформалар, маърифий тадбирлар ва жума хутбалари орқали кенг жамоатчиликка етказиш таъкидланди.
– Ёшларни оилага тайёрлаш дастурлари: турмуш қуриш остонасида турган ёшларнинг диний, миллий ва ижтимоий масъулиятини юксалтиришга қаратилган махсус курслар ва психологик-маърифий маслаҳат дастурларини йўлга қўйиш таклиф этилди.
– Фатво марказлари ва ОАВ ҳамкорлиги: миллий қадриятлар ва исломий таълимотларни ёшларга замонавий, таъсирчан усулларда етказиш учун фатво марказлари билан ОАВ ўртасидаги ҳамкорлик лозимлигига эътибор қаратилди.
Шу ўринда, Ўзбекистонда мазкур йўналишларда амалга оширилаётган тизимли ислоҳотлар ҳам баён қилинди.
Халқаро анжуман иштирокчилари Муфтий ҳазратлари томонидан илгари сурилган таклифларни қўллаб-қувватлаб, юртимизда диний-маърифий соҳада амалга оширилаётган ислоҳотлар, оила институтини мустаҳкамлаш борасидаги ишларга юқори баҳо бердилар.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати