Дил изҳори
Аллоҳ таолога беадад шукрлар бўлсинки, юртимиз мустақиллигининг 33 йиллигини катта хурсандчилик билан кутиб олдик. Бугун ҳар бир гўшада байрам шукуҳи ҳукмрон. Бу айём ўзини шу Ватан фарзанди деб билган ҳар бир инсон учун қадрли, азиз ва мўътабар. Чунки у бизга ўзлигимиз, инсоний ҳақ-ҳуқуқ ва қадр-қимматимизни бахш этди.
Энг улуғ, энг азиз байрам арафасида Президентимиз фармонларига мувофиқ турли соҳа вакиллари фахрий унвон, орден ва медаллар билан тақдирланди. Шундай фидойи юртдошларимиз қаторида уч нафар имом-хатиб “Имом Бухорий” ордени билан мукофотлангани барча диний соҳа вакилларини бениҳоя хурсанд қилди. Айтиш жоизки, яқин ўтмишда имом-хатибларга бу даражада эҳтиром кўрсатилмаган. Ушбу қувончли воқеа янги Ўзбекистонда ислом дини ва соҳа ходимларига қаратилаётган эътиборнинг яна бир ёрқин ифодаси бўлди.
Имом-хатиблар юксак мукофотларни 30 август куни Кўксарой қароргоҳида давлатимиз раҳбаридан қабул қилиб олди. Қуйида уларнинг дил сўзлари билан танишасиз.
Маърифий соҳада илмий асос яратилмоқда
— Бугун мен жуда ҳам шодман. Мана шундай улуғ мукофотни шахсан давлатимиз раҳбарининг ўзидан қабул қилиб олиш менга юксак шараф бўлиш билан бирга, катта масъулият ҳам юклади. Мамлакатимизда Президентимиз раҳбарлигида барча соҳаларда инсон қадри ва унинг шаънини юксалтириш борасида олиб борилаётган изчил ислоҳотларнинг самараларини бирма-бир санаб адоғига етиш мушкул.
Ўзбекистон замини ислом илм-фани ва маданиятининг қадимий бешикларидан бири ҳисобланади. Халқимизнинг бой тарихий, илмий, маънавий меросини ҳар томонлама ўрганиш, жаҳон ҳамжамиятига кенг танитиш, энг муҳими, ислом динининг асл инсонпарварлик моҳиятини чуқур очиб бериш мақсадида юртимизда Имом Бухорий, Имом Термизий, Имом Мотуридий, Имом Насафий каби буюк алломаларимизнинг бебаҳо илмий мактабини ўрганиш ва тадқиқ этиш учун илмий-тадқиқот марказлари фаолияти кенг йўлга қўйилди.
Динимизни илмий жиҳатдан ўрганишни ривожлантириш мақсадида Ўзбекистон халқаро ислом академияси, Бухорода Мир Араб олий мадрасаси, Самарқандда Ҳадис илми мактаби ва Сурхондарёда Имом Термизий номидаги ислом институти ҳамда шу номдаги мадрасага асос солинди. Самарқандда Имом Бухорий, Сурхондарёда Имом Термизий, Тошкентда Имом Мотуридий халқаро илмий-тадқиқот марказлари ташкил этилди. Уларда талабалар ва ёш тадқиқотчилар буюк аждодларимизнинг бой меросини ўрганиш ва тадқиқ этиш баробарида замонавий илмларни ҳам ўзлаштириб, етук олим бўлиб камол топади. Шулар қаторида турли ҳудудларда ҳадис, калом, тасаввуф, фиқҳни ўрганишга ихтисослашган илмий мактаблар, хусусан, бизнинг вилоятимизда ҳам тасаввуф илми мактаби фаолияти йўлга қўйилгани диний-маърифий соҳада янги давр бошлаганидан дарак беради.
Қувонарлиси, мамлакатимиз раҳбарининг ташаббуси билан Бухоро Арк қўрғони яқинида Мир Араб олий мадрасасининг янги биноси барпо этилди ва фойдаланишга топширилди. 200 ўринга мўлжалланган олий мадрасада Қуръони карим, ҳадис, фиқҳ ва тасаввуф илмлари, хорижий тиллар пухта ўргатилади. Бугунги кунда 100 нафардан ортиқ талаба замонавий жиҳозланган ўқув хоналари, кутубхона, фаоллар зали, талабалар ётоқхонаси ва спорт залида малакали устозлардан таълим олмоқда.
2021–2024 йилларда вилоятимиздаги 15 та масжиднинг янгитдан қуриб фойдаланишга топширилгани, 42 та масжидда эса йирик таъмирлаш ишлари олиб борилгани мамлакатимизда муборак динимизга қаратилаётган алоҳида эътиборнинг исботидир.
Мустақиллик байрами арафасида шундай улуғ эътирофга сазовор бўлиш, менга чексиз ғурур бағишлади. Келажак авлодни янги Ўзбекистоннинг чинакам бунёдкори қилиб тарбиялаш, халқимизнинг маданий-маърифий, диний-ахлоқий дунёқарашини бойитиш йўлидаги фаолиятимда бу мукофот менга қанот бағишлайди, дея ишонч билан айта оламан.
Жобир домла ЭЛОВ,
Ўзбекистон мусулмонлари идорасининг
Бухоро вилоятидаги вакили,
Бухоро вилояти бош имом-хатиби,
Мир Араб олий мадрасаси ректори
* * *
Аждодларимизнинг ўлмас мероси чуқур ўрганилмоқда
— Бугун жуда бахтиёрман. Энг улуғ, энг азиз байрам — мустақиллигимизнинг 33 йиллиги арафасида давлатимизнинг энг юксак мукофотларидан бири “Имом Бухорий” ордени билан тақдирланганимдан қувончим чексиз, сўз билан таърифлашга ожизман. Президентимиз ташаббуси билан таъсис этилган орденга биринчилардан бўлиб лойиқ кўрилганимдан, юксак мукофотни давлат раҳбарининг ўз қўлидан олганимдан бошим кўкка етди.
Турли соҳаларда эришилаётган барча ютуқлар ватанимизда ҳукм сураётган тинчлик ва осойишталик, одилона сиёсат натижасидир. Ислом дини илмлари ривожига беқиёс ҳисса қўшган буюк ватандошларимизнинг улкан илмий меросини янада чуқур ўрганиш, табаррук зиёратгоҳ ва қадамжолар, кўҳна масжид ва мадрасаларни обод қилиш борасида кенг кўламли ишлар амалга оширилмоқда. Вилоятимизда ўнлаб янги масжидлар қурилди, мавжудларида қайта қуриш ва таъмирлаш ишлари олиб бориляпти. Мисол учун, бир вақтлар йўқ бўлиб кетиш арафасида турган Абул Муин Насафий зиёратгоҳини бугун бутун дунё сайёҳлари катта завқ ва ҳайрат билан томоша қилмоқда.
Мазкур мажмуада Абул Муин Насафий илмий меросига бағишлаб ўтказилган халқаро илмий-амалий конференцияларда Туркия, Миср, Франция, Россия, Бангладеш, Қозоғистон, Тожикистон, Қирғизистон каби давлатлардан юзлаб олим ва каломшунос мутахассислар иштирок этиб, юртимизда эътиқод эркинлигини таъминлашга қаратилаётган эътиборни юксак баҳолади. Шунингдек, Касби туманидаги Султон Мир Ҳайдар, Китоб туманидаги Хўжа Илм Кони ва Мавлоно Дарвеш Муҳаммад Вахшуворий, Қамаши туманидаги Лангар ота мажмуаларини реконструкция ва реставрация қилиш ишлари амалга оширилди.
Мустақилликнинг дастлабки йилларида муборак ҳаж амалини адо этишга муяссар бўлган ватандошларимиз сони бармоқ билан саноқли бўлган. Бугунги кунда виждон эркинлиги ва диний-маърифий муҳит барқарорлигини таъминлашга қаратилаётган алоҳида эътибор туфайли уларнинг сони 15 мингдан ошди. Жорий йилда фақат Қашқадарё вилоятининг ўзидан 801 нафар фуқаро ҳаж амалларини бажариб келди.
Ҳаж мавсумида Президентимиз ҳожилар ҳолидан хабар олиб, Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси, муфтий Шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратлари билан телефон орқали мулоқот қилгани нафақат ҳаж зиёратига борганларни, уларнинг оила аъзоларини, барча мўмин-мусулмонларимизни беҳад қувонтирди.
Бундай ғамхўрликдан руҳланган ҳожиларимиз, вилоятимиздаги барча жоме масжидлар имом-хатиблари ва уларнинг ноиблари “Янги Ўзбекистон фидойиси бўлиб, маънавият тарғиботчисига айланамиз” шиори остида хайрли амалларни бажаришмоқда.
Раҳматулло УСМОНОВ,
Ўзбекистон мусулмонлари идорасининг
Қашқадарё вилоятидаги вакили,
вилоят бош имом-хатиби
* * *
Юксак маънавий-ахлоқий жамият барпо этиш йўлида
Кўксарой қароргоҳида мамлакатимизда кўзга кўринган илм-фан, таълим, соғлиқни сақлаш, адабиёт, маданият вакиллари қаторида давлат мукофоти билан тақдирланганим менга чексиз фахру ифтихор бағишлади.
Яратганга беҳад шукрлар бўлсинки, юртимизда Истиқлол байроғи остида халқимизнинг юрт равнақи йўлидаги азалий истакларини рўёбга чиқа бошлади. Бу, албатта, ўз-ўзидан бўлиб қолмайди. Давлатимиз раҳбари бошчилигида жамият ҳаётининг барча жабҳаларида олиб борилаётган ислоҳотларнинг туб моҳияти, энг аввало, инсон манфаатига қаратилган бўлиб, уларнинг негизида фаровон турмуш, илм-фан равнақи, юксак маънавий-ахлоқий, илмий-ижодий салоҳиятни янада юксалтириш ва ривожлантириш ётади.
Бугун шу мақсадда диний-маърифий соҳада амалга оширилаётган улкан ислоҳотлар, эришилаётган ютуқлар мақтовга лойиқ. Жумладан, Президентимиз ташаббуси билан Имом Бухорий меъморий мажмуаси юксак даражада ва маҳобатли шаклда бунёд этилмоқдаки, у бир неча асрлар давомида юртимиз ва дунё мўмин-мусулмонлари учун руҳий-маънавий озиқа оладиган муҳташам даргоҳга айланади. Шунингдек, келажак авлод учун бир неча юз йиллар зиё сочадиган, ёшларга илм-маърифат нурини таратадиган осори-атиқа бўлади.
Давлатимиз етакчиси раҳбарлигида бунёд этилаётган ва Учинчи Ренессанс пойдевори, дея таърифланаётган Ислом цивилизацияси маркази ҳам буюк алломаларимизнинг жаҳон тамаддунига қўшган ҳиссаларини дунё ҳамжамиятига намоён этадиган, ислом маърифатини кенг тарқатадиган ва ёшларни улуғ алломаларга муносиб авлод қилиб тарбиялайдиган маърифат кошонаси бўлиб асрлар оша хизмат қилди, инша Аллоҳ.
Мана шу ўзгаришлар кўз ўнгимда рўй бераётгани ва ўзим ҳам унда иштирок этиб, улкан савобли ишларга сабабчи бўлаётганимдан фахрга тўламан. Бундан ўттиз йил олдин Фарғона вилоятининг Қувасой шаҳрида янги қурилган жоме масжидининг имом-хатиби сифатида ўз фаолиятимни бошлаганман. Истиқлолнинг илк даврларида вилоятимизда бор йўғи 4 масжид бор эди. Улардаги шарт-шароитлар ҳақида сўз юритишнинг ҳожати ҳам йўқ. Бугун вилоятимизда 200 дан ортиқ масжид фаолият юритяпти. Уларнинг барчаси замон талабига мос тарзда таъмирланган, бинолари янгидан бунёд этилиб, намозхонлар учун барча шароитлар ҳозирланган.
Яна бир таъкидлаш жоиз бўлган воқеа имом-хатиб ва диний соҳа ходимларининг жамиятдаги ўрни мустаҳкамланди. Олдинлари фақат тўй-маъракалардагина кўриниш берадиган имомларимиз бугун юртимизда олиб борилаётган ислоҳотларда, уни халққа етаказишда астойдил фидойилик кўрсатмоқда. Айниқса, ёшларимизни ёт ғоялар таъсиридан асраб-авайлаш, ҳанафий мазҳабига хос диний тушунчаларни тарғиб қилиш, диндошларимиз тўғри йўлда юриши учун олиб борилган маънавий-маърифий ишларда бевосита иштирок этаётганимдан беҳад хурсандман.
Камтарона меҳнатим юксак қадрланишидан, “Имом Бухорий” ордени билан тақдирланганимдан беҳад миннатдорман. Аслида бу мукофот нафақат менинг, балки бутун Фарғона вилоятида фаолият кўрсатаётган барча имом-хатиб ва ноибларнинг улкан меҳнати натижаси, деб ҳисоблайман.
Биз, дин пешволари бундай эътибор ва эҳтиром олдида қарздорликни мудом ҳис этамиз. Бунга жавобан юртимиз тинчлиги ва аҳоли фаровонлиги йўлида янада куч-ғайрат ва фидокорлик билан хизмат қиламиз. Шунингдек, давлатимиз раҳбари томонидан олиб борилаётган ислоҳотлар бардавом бўлишини доимо Раббимиздан сўраймиз. Зеро, Аллоҳ таоло Қуръони каримда: “Менга дуо қилинг ва сизга ижобат қилурман...”, деб марҳамат қилган.
Алишер НАИМОВ,
Фарғона вилояти бош имом-хатиби ўринбосари,
Қувасой шаҳар бош имом-хатиби
Ислом цивилизацияси маркази ва Ўзбекистон журналистика ва оммавий коммуникациялар университети ҳамкорлигида талабаларни бевосита амалиёт жараёнида тайёрлашнинг янги босқичи бошланди.
2026 йил 30 сентябрь куни Президент Шавкат Мирзиёев педагоглар билан учрашувда олий таълим тизимида дуал таълимни ривожлантириш, университетлар ва иш берувчилар ўртасидаги ҳамкорликни мустаҳкамлаш масалаларига алоҳида эътибор қаратди. Давлат раҳбари илгари сурган «корхона – олийгоҳ – мақсадли кадр» тамойили таълим жараёнини меҳнат бозори талаблари билан уйғунлаштириш, талабаларга назарий билим билан бирга амалий тажриба беришга қаратилган.
Ушбу ташаббуснинг амалий ифодаси сифатида Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси марказида Ўзбекистон журналистика ва оммавий коммуникациялар университети талабалари учун дуал таълим шаклида ўқитиш йўлга қўйилди. Мазкур ҳамкорлик журналистика йўналишида таҳсил олаётган ёшларнинг касбий кўникмаларини ривожлантириш, уларни реал иш муҳитига олиб кириш ва замонавий медиа соҳаси учун рақобатбардош мутахассислар тайёрлашга хизмат қилади.
Бугун ташкил этилган учрашувда Ислом цивилизацияси маркази раҳбари Фирдавс Абдухолиқов, Ўзбекистон журналистика ва оммавий коммуникациялар университети ректори Шерзодхон Қудратхўжа, университет профессор-ўқитувчилари ҳамда талабалар иштирок этди. Мулоқот давомида дуал таълимни ташкил этишнинг устувор йўналишлари, талабаларнинг назарий билимларини амалий фаолият билан мустаҳкамлаш, шунингдек, Марказнинг илмий-маърифий салоҳиятини замонавий медиа воситалари орқали кенг ёритиш масалалари муҳокама қилинди.
Учрашувда сўзга чиққан Ислом цивилизацияси маркази раҳбари Фирдавс Абдухолиқов таълим ва амалиётни уйғунлаштириш, ёшларнинг касбий салоҳиятини ривожлантириш ҳамда миллий меросни замонавий медиа орқали тарғиб қилиш муҳимлигини таъкидлади:
Президентимиз томонидан илгари сурилган «корхона – олийгоҳ – мақсадли кадр» тамойили айнан шу мақсадга хизмат қилади. Биз бу ташаббусни таълим ва амалиёт ўртасидаги ҳамкорликни янги босқичга олиб чиқиш учун муҳим имконият, деб биламиз. Ушбу амалиётга хорижий экспертларни ҳам жалб этишни мақсад қилганмиз. Бу талабаларга халқаро тажриба билан яқиндан танишиш, турли мамлакатлардаги медиа соҳасининг илғор ёндашувларини ўрганиш ва касбий маҳоратларини ошириш имконини беради. Айниқса, Ислом цивилизацияси марказининг бой илмий-маърифий меросини халқаро аудиторияга етказишда хорижий мутахассислар тажрибаси муҳим аҳамият касб этади.
Ислом цивилизацияси маркази ўз фаолиятида тарихий ва илмий меросни ўрганиш, уни кенг жамоатчиликка етказиш, ёш авлодда маърифат ва илмга қизиқишни кучайтиришга алоҳида аҳамият қаратади. Бу вазифаларни амалга оширишда замонавий журналистика ва медиа воситаларининг ўрни беқиёс. Бугунги кунда ахборотни шунчаки етказишнинг ўзи етарли эмас. Уни тўғри талқин қилиш, ишончли манбаларга таяниш, тарихий воқеа ва ҳодисаларнинг мазмун-моҳиятини очиб бериш, турли аудиторияларга тушунарли тарзда тақдим этиш талаб этилади. Айниқса, миллий ва умуминсоний меросимизни халқаро майдонда танитишда журналистларнинг касбий маҳорати катта аҳамиятга эга.
Биз ёшларнинг ўз билимларини амалда синаб кўришларини, мутахассислар билан ишлашларини, журналистик материаллар тайёрлаш жараёнини бевосита ўрганишларини истаймиз! — деди Фирдавс Абдухолиқов.
Марказ раҳбари, шунингдек, ҳамкорликнинг муҳим йўналишларидан бири сифатида гид-журналистлар тайёрлаш масаласига эътибор қаратди. Унинг таъкидлашича, Марказга турли мамлакатлардан олимлар, тадқиқотчилар, журналистлар ва сайёҳлар ташриф буюради. Уларга тарихий экспозициялар, қўлёзмалар, артефактлар ва буюк алломалар мероси ҳақида мазмунли, аниқ ва қизиқарли маълумот бериш учун тарихий билим, журналистик маҳорат, мулоқот маданияти ва хорижий тилларни билиш каби кўникмалар уйғунлиги зарур.
Биз талабаларнинг бу жараёнда фаол иштирок этишини, ўз ғоя ва ташаббусларини илгари суришини қўллаб-қувватлаймиз. Уларнинг замонавий фикрлаши, рақамли технологиялардан фойдаланиш қобилияти ва янги медиа форматларига қизиқиши Марказ фаолиятини янада кенг ёритишга ёрдам беради. — деди Марказ раҳбари.
Ўзбекистон журналистика ва оммавий коммуникациялар университети ректори Шерзодхон Қудратхўжа ҳам дуал таълимнинг бўлажак журналистлар касбий тайёргарлигидаги аҳамиятига тўхталиб, олий таълимда олинган билимларни реал иш муҳитида мустаҳкамлаш зарурлигини қайд этди.
Бугунги учрашувнинг аҳамияти шундаки, биз таълим жараёнини реал касбий муҳит билан боғлаш, талабаларни нафақат назарий билим, балки амалий кўникмалар билан ҳам қуроллантириш йўлида муҳим қадам ташлаяпмиз.
Замонавий журналистика жадал ўзгармоқда. Рақамли технологиялар, ижтимоий тармоқлар, мультимедиа ва сунъий интеллект ахборотни яратиш, тарқатиш ва қабул қилиш усулларига катта таъсир кўрсатмоқда. Бундай шароитда журналистдан фақат матн ёзиш маҳорати эмас, балки таҳлил қилиш, фактларни текшириш, турли форматларда контент тайёрлаш ва аудитория билан самарали мулоқот қилиш қобилияти ҳам талаб этилади.
Шунинг учун ҳам талабаларимизнинг таҳсил давридаёқ амалий тажриба орттириши жуда муҳим. Улар аудиторияда олган билимларини иш жараёнида синаб кўрсалар, касбнинг ҳақиқий талабларини яхшироқ англайдилар, ўз имкониятларини баҳолайдилар ва келгуси фаолиятларига пухтароқ тайёрланадилар», — деди Шерзодхон Қудратхўжа.
Ректор Марказ билан ҳамкорлик талабалар учун тарих, илм-фан, маданият ва маънавий меросга оид мавзуларни амалиёт орқали ўрганиш, турли жанрларда материаллар тайёрлаш, интервью ва репортажлар яратиш имконини беришини таъкидлади.
Ислом цивилизацияси маркази билан ҳамкорлик айниқса журналистика йўналишида таҳсил олаётган талабаларимиз учун катта аҳамиятга эга. Марказда тарих, илм-фан, маданият ва маънавий мерос билан боғлиқ бой ахборот муҳити мавжуд. Бу муҳит талабаларга турли жанрларда материал тайёрлаш, интервью олиш, репортаж яратиш ва мураккаб мавзуларни оммага тушунарли тилда етказиш бўйича тажриба орттириш имконини беради. Гид-журналистлар тайёрлаш ташаббусини ҳам истиқболли йўналишлардан бири деб биламиз. Бундай мутахассислар тарихий ва маданий меросни чуқур англаши, уни замонавий аудиторияга етказа олиши, хорижий меҳмонлар билан самарали мулоқот қилиши зарур — деди университет ректори.
Учрашувда муҳокама қилинган муҳим йўналишлардан бири Ислом цивилизацияси марказининг тарихий, илмий ва маънавий-маърифий меросини халқаро аудиторияга замонавий медиа воситалари орқали етказа оладиган гид-журналистларни тайёрлаш масаласи бўлди. Бундай мутахассислар журналистик кўникмалар билан бир қаторда тарихий ва маданий меросни тушунарли баён қилиш, экспозициялар мазмунини очиб бериш, ташриф буюрувчилар билан самарали мулоқот ўрнатиш, хорижий аудиториянинг эҳтиёжларини ҳисобга олиш каби муҳим компетенцияларга эга бўлиши лозим.
Ислом цивилизацияси маркази нафақат тарихий ёдгорликлар ва ноёб артефактлар намойиш этиладиган маскан, балки илм-фан, тафаккур, маърифат ва маданий меросни замонавий ёндашувлар асосида тақдим этувчи илмий-маърифий майдондир. Унинг мазмун-моҳиятини халқаро миқёсда муносиб тарзда ёритиш учун журналистик маҳорат, тарихий билим ва коммуникация кўникмаларининг уйғунлиги муҳим. Шу нуқтаи назардан, гид-журналистлар тайёрлаш ташаббуси бўлажак мутахассисларнинг амалий салоҳиятини ошириш билан бирга, Марказ ҳақидаги ахборотни турли тиллар ва медиа форматлари орқали кенгроқ аудиторияга етказишга ҳам хизмат қилиши мумкин.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси матбуот хизмати