Диний таълим муассасаларида очиқ мулоқотлар ўтказилди
Жорий йилнинг 21-31 октябрь кунлари Ўзбекистон мусулмонлари идораси тасарруфидаги олий ва ўрта махсус диний таълим муассасалари талабалари ва педагог-ўқитувчилари, ишчи-ходимлари иштирокида “Хусусий тартибда диний таълим беришнинг ҳуқуқий оқибатлари: назарий асослари ва амалий жиҳатлари” мавзусида давра суҳбатлари ташкил этилди.
Мазкур тадбирлар таълим муассасаларнинг “Ёшлар билан ишлаш, маънавият ва маърифат бўлими” масъуллари ҳамда Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги ходимларини иштирокида ташкил этилди. Давра суҳбатларида ёшларнинг экстремистик ва турли оқимларнинг ёт ғоялари таъсирига тушиб қолишини олдини олиш бўйича сўз юритилди.
Шу билан бирга таълим муассасалар кесимида “Соғлом эътиқод – экстремизмга қарши курашнинг маънавий асоси”, “Виждон эркинлиги қонунда диний таълим олиш тартиби”, “Миссионерлик ва прозелитизмнинг маънавий барқарорликка таҳдиди ҳамда уни олдини олиш масалалари”, “Биз терроризмга қаршимиз” мавзуларида ҳам қўшимча маънавий-маърифий тадбирлар ўтказилди.
Тадбирларга Дин ишлари бўйича қўмита, Ўзбекистон мусулмонлари идораси ходимлари, ҳуқуқ-тартибот орган масъуллари ва Ўзбекистон халқаро ислом академиясининг минтақавий филиаллари ўқитувчилари таклиф этилди.
Давра суҳбатлар давомида мамлакатимизда диний соҳада амалга оширилаётган ислоҳотлар, Ўзбекистон Республикасида қонуний лицензия асосида фаолият олиб бораётган олий ва ўрта махсус диний таълим муассасалар ва уларда яратилган шарт-шароитлар билан бир қаторда таълим муассасаси педагог-ўқитувчилари, ишчи-ходимлари ҳамда талабаларига хусусий тартибда диний таълим беришнинг ҳуқуқий оқибатлари ҳақида атрофлича маълумотлар берилди.
Шунингдек, мавзулар юзасидан тайёрланган видеороликлар тақдим этиш баробарида вояга етмаган шахсларнинг қонуний ҳақ-ҳуқуқларини ҳимоя қилиш мақсадида янги қонун лойиҳаси ишлаб чиқилгани, унга кўра эндиликда ота-оналар ёхуд уларнинг ўрнини босувчи шахслар томонидан вояга етмаган фарзандини ноқонуний диний таълимга жалб этиш маъмурий жавобгарликка тортишга асос бўлиши мумкинлиги ҳақида маълумотлар тақдим этилди.
Тадбирлар якунида мавзу юзасидан иштирокчилар томонидан берилган саволларга мутахассислар томонидан батафсил жавоблар берилди.
Абдуносир Бобамирзаев,
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
масъул ходими
Марғилоннинг уч муқаддас қадамжоси
Марғилон – Фарғона водийсининг энг қадимий ва ўзига хос шаҳарларидан бири. Унинг тарихини фақат меъморий обидалар, қадимий кўчалар ёки машҳур ҳунармандчилик анъаналари билангина эмас, балки асрлар давомида халқ эъзозида бўлиб келаётган зиёратгоҳларсиз ҳам тасаввур этиб бўлмайди, хабар бермоқда ЎзА.
Шаҳардаги Пир Сиддиқ зиёратгоҳи, Бурҳониддин Марғиноний Чиллахонаси ва Каптарли мозор ана шундай тарихий-маънавий масканлар сирасига киради. Уларнинг ҳар бири ўз тарихи, ривоятлари ва халқ хотирасидаги ўзига хос ўрнига эга.
Марғилоннинг қадимий зиёратгоҳларидан бири Пир Сиддиқ мажмуасидир. Халқ орасида бу қадамжо билан боғлиқ турли ривоятлар авлоддан-авлодга ўтиб келган. Зиёратгоҳ Пир Сиддиқ номи билан боғлиқ бўлиб, “сиддиқ” сўзи араб тилида ҳақгўй, ростгўй, ҳақиқатга содиқ инсон маъноларини англатади. Шу жиҳатдан зиёратгоҳ номи ҳам халқ тасаввурида эзгулик, иймон ва ростгўйлик каби фазилатлар билан уйғунлашиб кетган. Мажмуадаги меъморий ечимлар, айниқса, гумбазли иншоотлар ва қадимий қабрлар Марғилоннинг ўтмишдаги шаҳарсозлик ва меъморчилик анъаналаридан дарак беради.
Пир Сиддиқ зиёратгоҳи нафақат зиёрат маскани, балки Марғилоннинг тарихий хотирасини ўзида мужассам этган қадамжолардан бири сифатида аҳамиятлидир. Марғилон тарихи буюк аллома Бурҳониддин Марғиноний номи билан чамбарчас боғлиқ. XII асрда яшаб ижод қилган аллома ислом ҳуқуқшунослиги, хусусан, ҳанафий фиқҳи тараққиётига беқиёс ҳисса қўшган. Унинг бутун ислом оламида машҳур бўлган “Ҳидоя” асари асрлар давомида муҳим ҳуқуқий манба сифатида қадрланиб келган.
Марғилонда аллома номи билан боғлиқ Чиллахона ҳам халқнинг маънавий хотирасида алоҳида ўрин тутади. “Чиллахона” атамаси одатда инсоннинг маълум муддат хилватда қолиб, тафаккур, ибодат ва руҳий тарбия билан машғул бўладиган жойини англатади. Бурҳониддин Марғиноний Чиллахонаси билан боғлиқ ривоятлар ҳам алломанинг илм йўлидаги машаққатли изланишлари ва маънавий камолотини тасаввур қилишга ёрдам беради. Бу масканни фақат зиёратгоҳ сифатида эмас, балки буюк алломанинг илмий-маънавий меросини англашга хизмат қилувчи тарихий хотира жойи сифатида ҳам баҳолаш мумкин.
Марғилондаги яна бир ўзига хос маскан – Каптарли мозор. Унинг номи билан боғлиқ халқ ривоятлари турлича. Айрим ҳикояларда бу жойда каптарлар кўп бўлгани, шу сабабли мозор “Каптарли” деб аталгани айтилади. Каптар эса халқ тасаввурида тинчлик, поклик ва эзгулик рамзи сифатида қабул қилинади. Каптарли мозор ҳақидаги маълумотларни илмий жиҳатдан чуқур ўрганиш Марғилоннинг маҳаллий тарихини янада бойитишга хизмат қилади. Бунинг учун архив ҳужжатлари, қадимий хариталар, қабртошларидаги ёзувлар, вақф ҳужжатлари ва халқ орасида сақланиб келаётган оғзаки тарих намуналарини тадқиқ этиш муҳим. Зеро, халқ хотирасида асрлар давомида сақланиб келаётган ривоятлар ҳам тарихий-этнографик тадқиқотлар учун қимматли манба бўлиши мумкин.
Уч қадамжо – бир тарих. Пир Сиддиқ зиёратгоҳи, Бурҳониддин Марғиноний Чиллахонаси ва Каптарли мозорни бирлаштириб турган асосий жиҳат уларнинг Марғилоннинг маънавий қиёфасини шакллантиришдаги ўрнидир. Бу қадамжолар халқнинг аждодларга ҳурмат, муқаддас жойларни асраш, эзгулик ва маърифатни қадрлаш каби анъаналарини ўзида мужассам этади.
Уларнинг ҳар бири Марғилон тарихининг турли қирраларини намоён этади: Пир Сиддиқ – диний-маънавий меросни, Бурҳониддин Марғиноний Чиллахонаси – илм ва тафаккур анъаналарини, Каптарли мозор эса халқ хотираси ва маҳаллий ривоятларнинг узвийлигини ифодалайди.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати