Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
17 Ноябр, 2026   |   7 Жумадул сони, 1448

Тошкент шаҳри
Бомдод
05:51
Қуёш
07:08
Пешин
12:13
Аср
15:21
Шом
17:05
Хуфтон
18:21
Bismillah
17 Ноябр, 2026, 7 Жумадул сони, 1448
Мақолалар

Ҳадя

05.11.2024   12306   1 min.
Ҳадя

Бир қизалоқ тақинчоқ дўконига кириб сотувчига қараб чиройли зирак кўрсатишини сўради. Сотувчи қизалоққа ҳайратланганча қараб тураверди. Шунда қизалоқ бир зиракни кўрсатиб: “Мана буни чиройли қилиб ўраб бероласизми?!”, деди. Сотувчи: “Пулинг борми?” деб сўради. 
Қизалоқ чўнтагидаги бир нечта тангани чиқариб,:“Бор пулим шу, етадими?” деб сўради. Сўнгра у: “Биласизми, мен опамга шу зиракни совға қилмоқчиман. Чунки у онамиз оламдан ўтганидан кейин бизга ғамхўрлик қилиб келмоқда. Мен опамни хурсанд қилишни жуда хоҳлардим. Менда бори шу”, деди пулга ишора қилиб. 
Бир неча сониядан сўнг сотувчи зиракни чиройли қутига солиб, қизчанинг қўлига берди. У хурсанд бўлганича уйига шошиб кетди. 
Бир фурсатдан сўнг дўконга бир ўрта ёшли қиз кириб, дўкончига ўша қизалоқ олган зиракни кўрсатиб: “Буни сиздан олганмиди?” деб сўради. Сотувчи тақинчоқга қараб: “Ҳа” деб жавоб берди. Қиз тақинчоқни нархи қанчалигини сўради. Сотувчи: “Бу харидор ва менинг келишувим” деб жавоб қилди. У: “Синглимда бир неча танга бор эди. Бу эса жудаям қимматлигини биламан. Бунга пулимиз етмайди” деб зиракни қайтариб бермоқчи бўлди.
Шунда сотувчи: “Синглингиз бор будини берди. Бу нархни ҳеч ким бера олмайди”, дея тақинчоқни қизга қайтариб берди.
 
Акбаршоҳ Расулов таржимаси

Ҳадя
Ибратли ҳикоялар
Бошқа мақолалар
Мақолалар

ҲИЖРАТНИ ТАНЛАГАНЛАР ҲАҚ ЙЎЛДАМИ?

30.10.2026   67616   2 min.
ҲИЖРАТНИ ТАНЛАГАНЛАР ҲАҚ ЙЎЛДАМИ?

Даъво: Ҳижрат ва жанг йўлини танлаганлар ҳақ йўлда.

Раддия: Саҳобаларнинг жанглари: Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам раҳбарлигида давлат ва жамоат ҳукми билан, аниқ шаръий қоидалар асосида бўлган.

Бугунги кунда айрим гуруҳларнинг ўзбошимчалик билан қурол олиши, давлат, жамият ва уламоларга қарши чиқиши саҳобалар амалига умуман ўхшамайди.

2. Ҳижрат – мутлақ ва доимий фарздек кўрсатилиши нотўғри.

Ҳанафий–Мотуридий ақидасига кўра, ҳижрат шароитга боғлиқ ҳукм; агар инсон ўз юртида: динини сақлаб яшай олса, фарз-воҷибларни адо этса, фитна ва куфрга мажбурланмаса, унда ҳижрат фарз эмас.

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам очиқ айтганлар: “Фатҳдан кейин ҳижрат йўқ” (яъни Макка ҳижрати каби умумий ҳижрат тугади).

Демак, ҳижратни ҳар замон ва ҳар жойда барчага мажбурий қилиб кўрсатиш – фиқҳга зид.

3. “Жанг ва хавф – ҳақ йўл белгиси” деган тасаввур ботил.

Исломда ҳақ йўлнинг мезони – Қуръон, суннат ва жамоат. Жанг, уруш, қон тўкиш ва хавф эса, фазилат эмас.

Абу Мансур Мотуридий таълимотига кўра, Аллоҳ бандалари учун омонлик, адолат ва ҳаётни асрашни истайди.

Жанг: фақат заруратда, қонунли ҳокимият остида, фитнани тўхтатиш учун бўлади.

Зўравонликни “жиҳод руҳи” деб кўрсатиш – жиҳод тушунчасини бузишдир.

4. “Мужоҳидлар” образини қаҳрамонлаштириш – хавфли ғоя

Аҳли сунна манҳажида: қаҳрамон – шариатга итоат қилган,жамиятга зарар келтирмаган, қон тўкишдан эҳтиёт қилган киши.

Ўзбошимчалик билан қурол кўтарган, фитна чиқарган, мусулмон юртларини вайрон қилган шахслар мужоҳид деб эмас, балки фитначи деб баҳоланади.

Xулоса, Ҳанафий мазҳаби ва Мотуридий ақидасига кўра:

1.    Саҳобалар ҳаётини замонавий қуролли гуруҳлар билан қиёслаш – ботил.

2.    Ҳижрат ҳар кимга, ҳар жойда фарз, деган даъво нотўғри.

3.    Зўравонликни жиҳод деб оқлаш – Исломга хиёнат.

4.    Бундай маърузалар илмга эмас, радикаллашув ва фитнага хизмат қилади.

 

Ўткирбек Собиров

Ўзбекистон мусулмонлари идораси бўлим бошлиғи,

Тошкент ислом институти ўқитувчиси

МАҚОЛА