Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Cавол: Ҳажарул асвад рўпарасида қўл қай шаклда кўтарилади. Одамларда ҳар хилини кўрамиз. Аслида қандай бўлиши керак?
Жавоб: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм. Тавофни бошлашда Ҳажарул асвадни истилом қилиш (ўпиш ё силаш) суннат ҳисобланади.
Истилом агар ҳеч кимга ва ўзига ҳам азият бермайдиган бўлса, Ҳажарул асвадни ўпиш билан бўлади. Бунинг имкони бўлмаса, қўли билан ушлайди ва қўлини ўпади. Бунга ҳам имкон бўлмаса, ҳассага ўхшаш бирор нарсани Ҳажарул асвадни теккизиб, ўшани ўпади. Агар унинг ҳам иложи бўлмаса, узоқдан туриб, икки қўлини худди намозга такбир айтиб қўл кўтараётгандек кўтариб, бисмиллаҳ, такбир (Аллоҳу акбар), таҳлил (Лаа илаҳа иллаллоҳ), ҳамд (Алҳамдулиллаҳ) ва Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга салавот айтади. Баъзи уламолар бундан кейин икки кафтини ўпади дейишган.
“Иршодус сорий” китобида истиломнинг сифати тўлиқ айтилиб, узоқдан туриб, истилом қилишни қуйидагича тушунтирилган: “Ҳажарул асвадга юзланиб, Аллоҳу акбар дейиш вақтида икки қўлини елкаси ёки қулоқлари баробарига кўтаради. Намозда кўтаргандек кўтаради. Икки кафтини ҳажарул асвадга қаратади”. Валлоҳу аълам.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво маркази
2026 йил 15 июль куни Ўзбекистон мусулмонлари идорасининг Андижон вилояти вакиллиги мажлислар залида вилоятда фаолият юритаётган барча имом-хатиблар иштирокида 2026 йилнинг биринчи ярим йиллиги якунларига бағишланган йиғилиш бўлиб ўтди.
Йиғилишда вилоят ҳокими ўринбосари Абдусаттор Отабоев ҳамда вилоят бош имом-хатиби Мирзамақсуд домла Алимов иштирок этиб, аҳоли ўртасида маънавий-маърифий тарғибот ишларини кучайтириш, юртимизда амалга оширилаётган ислоҳотлар мазмун-моҳиятини кенг тарғиб қилиш, ёт ғоялар таъсирининг олдини олиш, ижро интизомини мустаҳкамлаш, ЎМИ устави ҳамда қонунчилик талабларига қатъий риоя этиш масалалари юзасидан тегишли кўрсатма ва топшириқлар бердилар. Шунингдек, биринчи ярим йилликда амалга оширилган ишлар таҳлил қилиниб, йўл қўйилган камчиликлар муҳокама қилинди ҳамда келгусидаги устувор вазифалар белгилаб олинди.
Шундан сўнг вилоят имом-хатибларининг “Эзгулик ва маърифат тарғиботчилари” ташаббуси доирасида Андижон туманида навбатдаги амалий семинар-йиғилиши ташкил этилди.
Семинар давомида ишчи гуруҳлар маҳаллалар ва масжидларда ўрганишлар ўтказиб, ижтимоий ҳимояга муҳтож оилалар ҳолидан хабар олдилар, маънавий-маърифий тарғибот тадбирларини амалга оширдилар ҳамда масжидлар фаолиятини янада такомиллаштириш юзасидан амалий тавсиялар бердилар. Семинар якунида амалга оширилган ишлар сарҳисоб қилиниб, тегишли вазифалар белгилаб берилди.