Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм.
Аллоҳ таолога битмас-туганмас ҳамду санолар бўлсин.
Пайғамбаримизга мукаммал ва батамом салавоту дурудлар бўлсин.
Уламолар масалаларни диққат билан ўрганиб, таҳқиқ қилишади. Шунинг учун бир масалада турли ўлкаларда авлоддан авлодга маълум бир фатвога кўра амал қилиб келинади. Барча уламолар мана шу масалага мувофиқ келади. Натижада суянишнинг энг олий чегарасига чиқиб борилади.
Бу суяниш ниҳоятда қувватли бўлади, иймон келтирадиган даражада аниқ бўлмаса-да, шунга яқин келади. Аҳли суннанинг ўзига хос хусусияти мана шудир. Нима учун бу фиқҳ залолатдаги фиқҳ бўлмайди? Чунки унда хато бўлиш эҳтимоли жуда кам, чунки ундаги ижтиҳод бир кишига тегишли эмаски, унинг аксари хато бўлса... Балки бу нарса илмий мактаб ижтиҳодига, қарорига айланди. Бундай илмий мактабда эса хато қилиш эҳтимоли жуда кам бўлади. Аллоҳ таоло Ўзининг динини илмий мактабларнинг мана шундай тартибли илмлари орқали муҳофаза қилди.
Акс ҳолда Аллоҳ таоло Ўзининг динини Зайд, Амр ёки Юсуфнинг қўлида, яъни бир ёки бир неча кишининг қўлида муҳофаза қилган бўлиб қолар эди. Бу гапга ақл бовар қиладими? Йўқ. Аллоҳ таоло Ўзининг динини кучли, асосли, жуда кўп уламоларни ўз ичига олган қатъий, собит илмлар орқали муҳофаза қилади.
«Ҳанафий мазҳабига теран нигоҳ» китобидан
Кеч ухлаш соғлиққа бир қанча хавф туғдиради.
Жигар ва бошқа аъзолар ўзини тиклай олмайди. Инсон организмидаги барча аъзолар тунда, айниқса, соат 22:00–02:00 оралиғида фаол тикланиш жараёнига киришади. Хусусан, жигар соат 23:00 дан кейин танани фаол тозалаш (детоксикация) вазифасини бажаради. Агар инсон у пайтда ухламаган бўлса, вазифа тўлиқ бажарилмайди. Бу эса чарчоқ, безовталик, тушкунликка олиб келади.
Гормонлар мувозанати бузилади. Уйқу вақтида, айниқса, соат 22:00–01:00 орасида ўсиш гормони (мелатонин ва соматотропин) ишлаб чиқарилади. Бу гормонлар иммунитетни кўтариш, тери ва ҳужайраларни тик лаш, стрессни камайтиришга хизмат қилади. Агар ухлаш кечикса, бу гормонлар кама йиб боради.
Ақлий фаолият сусаяди. Эътиборни жамлаш, эслаб қолиш қобилиятининг пасайиши айнан ўз вақтида ухламаслик билан боғлиқ. Оқибатда иш унумдорлиги ёмонлашиб, сифатли ўқишга ҳам салбий таъсир қилади.
Руҳий мувозанат бузилади. Соат 23:00 дан кейин ухлайдиган инсонларда депрессия, қўрқув, руҳий заифликлар кўп кузатилади.
Юрак уриш мувозанати ёмонлашади.
Сўнгги йилларда юракқон томир касалликлари ҳам кўпайиб, ҳам “ёшариб бормоқда”. Кам ва ўз вақтида ухламаслик юракни зўриқтириб, умрнинг қисқаришига сабаб бўлмоқда. Юракни даволаш учун ўз вақтида ухлаш керак.
Энг фойдали уйқу эса соат 22:00 дан 05:00 гача бўлади. Чунки айнан шу соатларда уйқу фазалари мукаммал кечади.
Интернет манбалари асосида тайёрланди.
“Ҳидоят” журналининг 2025 йил 8-сонидан
http://hidoyatuz.taplink.ws