Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Муҳтарама синглим!
Қўлингизга дафтар-қалам бериб, «Ўзингиз ҳақингизда ёзинг» десак, нималарни ёзган бўлардингиз?
Ёки «Мен – чорасиз, маҳзун, бутун ҳаёти чигалликлардан иборат, омадсиз, беўхшов, ўзига ишончи йўқ, ҳаётда ўз ўрнини тополмаган қизман. Менинг келажагим қоронғи, қандайдир мавҳумликдан иборат» каби тунд сўзларни ёзасизми?
Ўзингиз ҳақингизда нималар деб ёза олишингиз ҳақида яхшилаб ўйлаб кўринг!
Ёзганларингиз ижобий бўладими, салбийми?
Ўзингиз, ҳаётингиз ҳақидаги фикрларингиз салбий бўлса, демак, сиз ўзингизнинг фақат ёмон тарафларингизни кўрар экансиз, ижобий тарафларингизни эса кўрмас экансиз. Шунинг учун зилдек қайғуларни, кўз ёшларни кўтариб юраркансиз. Баъзан ғам-ғуссадан азият чекасиз, дард-алам ич-этингизни ейди, фикрларингизни жамлай олмайсиз. Яқин инсонларингиз билан ёмон муносабатдасиз. Одамларнинг ҳар бир гапи эътиборингизни тортаверади, ҳеч бир яхшилиги бўлмаган ёмон келажакни кутиб яшайсиз.
Буларнинг барчасига сабаб шуки, қиз бола ўзига нисбатан қандай муносабатда бўлса, атрофида бўлаётган ишларни ҳам шундай талқин қилади. Қиз бола ўзига салбий баҳо берса, бу нарса уннг ижтимоий алоқаларига, ўқишига, иш фаолиятига, руҳий ҳолатига салбий таъсир қилади. Ҳатто интернетдаги тахаллуси учун ҳам «ёлғиз», «кўз ёши», «маҳзун» каби салбий маънони англатувчи номлар танлайди. Тинмай ўзини бошқалар билан солиштираверади, улардаги неъматларга ҳасад қилади. Буларнинг барчаси ўзига паст баҳо бериш, барча инсонлар ҳақида, ўзига нисбатан кўрсатилаётган ҳамма муносабатлар ҳақида ёмон гумонда бўлишнинг оқибатидир.
Бир қиз айтади:
«Ўсмирлик давримда ўзимга жуда паст баҳо берардим. Бу нарса бошимга битган бало бўлди. Қиз бола учун ҳаётдаги энг муҳим нарса – унинг кийиниши деб ҳисоблардим. Одамлар қизларнинг фақат кийинишига қараб баҳо беради, деб ўйлардим. Ҳатто шуни деб, «Янги кўйлак олиб берасизлар!» деб ота-онамга қўпол гапирардим. Бора-бора ўзимнинг кийинишим ўзимга ёқмай қолиб, ҳатто ўзим билан ҳам зиддиятга бориб қоладиган бўлдим. Ҳар куни бир ярим-икки соат вақтим кийинишга кетарди: бир кўйлакни кияман, ёқмайди, бошқасини кияман, у ҳам ёқмайди… Кийим кийиб-ечиш билан овора бўлиб, қанча вақт ўтиб кетганини билмай қолардим. Шундан кейин ҳам кийган кийимимдан норози бўлиб уйдан чиқардим. Баъзан ўзимни ўзим ўлдиргим келиб кетарди. Лекин бу фикрдан мени бир нарса тўхтатиб турарди – «Ўлганимдан кейин одамлар жанозамга келса, ўзимга ярашмай турган кийимда кўрадими? Ўлганимда ҳам мана шундай беўхшов кийимда ётаманми?» деган ўй-хаёлларга борардим. Мана шу фикр жонимга қасд қилишдан бир неча бор қайтариб қолган.
Орадан бир неча йил ўтиб, Аллоҳ мени кийим-кечак васвасасидан қутқарди. Аста-секин ҳамма қатори оддий яшай бошладим. Энг муҳими –асосий вақтимни илм олишга сарфлай бошладим, охират ҳақида кўпроқ ўйлайдиган бўлдим. Тушуниб етдимки, охират ғами билан яшайдиган, дунёни арзимас санайдиган қиз фақат дунё орзу-ҳавасларига берилиб яшайдиган қиздан кўра минг чандон бахтли бўларкан!».
Абдуллоҳ Абдулмуътий, Ҳуда Саъид Баҳлулнинг
“Қулоғим сенда қизим” китобидан Ғиёсиддин Ҳабибуллоҳ,
Абдулҳамид Умаралиев таржимаси.
Маскат, 2026 йил 3 ноябрь. Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази директори Фирдавс Абдухолиқов бошчилигидаги делегация Ўмон Султонлигига амалий ташрифини бошлади. Ташрифда Ўзбекистон Республикасининг Ўмон Султонлигидаги Фавқулодда ва Мухтор Элчиси Абдусалом Хатамов, Ўзбекистон Республикаси Ташқи ишлар вазирлиги вакиллари, шунингдек, Марказ Илмий кенгаши аъзолари — Ўзбекистон Республикаси Фанлар академияси вице-президенти Баҳром Абдуҳалимов, Имом Бухорий номидаги Тошкент ислом институти ректори Уйғун Ғафуров ҳамда Ислом цивилизацияси маркази илмий ходими Шорустам Шомансуров иштирок этмоқда.
Ташриф доирасида делегация Ўмон Султонлиги Миллий ҳужжатлар ва архивлар бошқармаси раиси, доктор Ҳамад бин Муҳаммад ал-Зувайёний билан учрашди, хабар бермоқда iccu.uz..
Учрашувда Ўмон томони бошқарманинг асосий фаолият йўналишлари, тарихий ҳужжатларни реставрация қилиш, сақлаш, тизимлаштириш ва рақамлаштиришда қўлланилаётган замонавий технологиялар ҳамда илғор тажрибалар ҳақида маълумот берди. Шунингдек, муассасанинг илмий нашрлари ва китоб тўпламлари тақдим этилди. Делегация аъзоларига бошқарма фаолияти ва унинг муҳим лойиҳаларига бағишланган видеоматериал ҳам намойиш қилинди.
Музокаралар давомида илмий ва маданий-тарихий ҳамкорликни ривожлантириш, архившунослик соҳасида ўзаро тажриба алмашиш, ҳужжатли меросни асраб-авайлаш ҳамда қўшма илмий-тадқиқот лойиҳаларини амалга ошириш истиқболлари муҳокама этилди.
Мулоқотнинг муҳим йўналишларидан бири Ўзбекистон ва Ўмон ўртасидаги тарихий, маданий ва ижтимоий алоқаларга бағишланган қўшма халқаро конференция ўтказиш ташаббуси бўлди.
Доктор Ҳамад бин Муҳаммад ал-Зувайёний икки халқнинг тарихий муштарак жиҳатлари, турмуш тарзи, диний-маънавий мероси, меъморчилик анъаналари ҳамда тарихий нумизматика соҳасидаги алоқаларини чуқур тадқиқ этиш таклифини илгари сурди.
Ҳамкорлик истиқболларига тўхталар экан, доктор Ҳамад бин Муҳаммад ал-Зувайёний қуйидагиларни таъкидлади:
«Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази минтақанинг бой тарихий, илмий ва маънавий меросини ўрганиш ҳамда уни халқаро миқёсда кенг тарғиб этиш учун катта имкониятлар яратмоқда. Биз Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг мамлакат тараққиёти, тарихий-маданий меросни асраб-авайлаш ва кенг кўламли маърифий ташаббусларни амалга ошириш борасидаги саъй-ҳаракатларини юксак қадрлаймиз. Давлат раҳбарининг эзгу мақсад ва режалари рўёбга чиқишини тилаймиз. Ишонамизки, Ислом цивилизацияси маркази билан Ўмон муассасалари ўртасидаги ҳамкорлик янги илмий тадқиқотлар олиб бориш, тарихий манбалар алмашиш ва қўшма кўргазма лойиҳаларини амалга оширишга хизмат қилади».
Ўз навбатида, Ислом цивилизацияси маркази директори Фирдавс Абдухолиқов халқаро ҳамкорликни кенгайтириш муассаса фаолиятининг устувор йўналишларидан бири эканини таъкидлади.
«Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг топшириғига мувофиқ, Ислом цивилизацияси маркази фаолиятининг уч йиллик дастурини ишлаб чиқишга киришдик. Ушбу дастурнинг асосий йўналишларидан бири халқаро илмий ва маданий ҳамкорликни кенгайтириш, хорижий муассасалар билан шериклик алоқаларини мустаҳкамлаш ҳамда қўшма ташаббусларни ҳаётга татбиқ этишдан иборат. Ишончим комилки, Ўмон Миллий ҳужжатлар ва архивлар бошқармасининг, айниқса, тарихий ҳужжатлар ва қўлёзмалар билан ишлаш борасидаги тажрибаси ушбу дастур доирасида муҳим аҳамият касб этади ва мутахассислар ўртасидаги ҳамкорликни янги босқичга олиб чиқишга хизмат қилади», — деди Фирдавс Абдухолиқов.
Ташриф дастури Ўмон Миллий ҳужжатлар ва архивлар бошқармасининг ихтисослаштирилган бўлинмалари фаолияти билан танишиш орқали давом этди. Делегация аъзолари тарихий ҳужжатларни зарарсизлантириш, реставрация қилиш ва сақлашга ихтисослашган бўлимларда бўлиб, архив материалларини муҳофаза этишнинг замонавий усуллари, махсус ускуналар ва технологик жараёнлар билан танишдилар.
Айниқса, тарихий ҳужжатларга зарар етказиши мумкин бўлган замбуруғлар, бактериялар ва ҳашаротларга қарши ишлов беришга ихтисослашган бўлим фаолияти катта қизиқиш уйғотди. Мутахассислар архив материалларини биологик омиллар таъсиридан ҳимоя қилиш бўйича қўлланилаётган амалий усуллар ва махсус жиҳозларни намойиш этдилар.
Ўмон Султонлиги Миллий ҳужжатлар ва архивлар бошқармасининг етакчи мутахассиси Фаҳд бин Муборак ал-Дамдамий тажриба алмашиш ва соҳавий кадрларни тайёрлаш муҳимлигини таъкидлади:
«Ушбу соҳадаги 16 йиллик фаолиятим давомида архив меросини сақлашда замонавий лаборатория технологиялари ва мутахассисларнинг касбий тайёргарлиги нақадар муҳим эканига амин бўлдим. Бизда зарур ускуналар ва тажрибали мутахассислар жамоаси мавжуд. Шу боис ўзбекистонлик мутахассислар учун амалий стажировкалар ташкил этишга ва уларни иш жараёнида қўлланилаётган усуллар билан таништиришга тайёрмиз».
Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази делегациясининг Ўмон Султонлигига амалий ташрифи давом этмоқда.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати