Cавол: Вафот этиб кетган ота-оналарнинг зиммасида тутилмаган рўзалари қолган бўлса, уни қандай адо этиш мумкин?
Жавоб: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм.
Мазҳабимиз уламолари наздида вафот этган кишиларнинг номидан рўза тутиб бўлмайди, балки, валийлари томонидан уларнинг рўза тутишдан ожиз бўлган ҳар бир кунлари учун фидя (бир мискиннинг бир кунлик таоми ёки шу миқдоридаги маблағ) берилади.
Бу ҳақда фиқҳий манбаларимизда бундай дейилади: “Агар (бемор) тузалиб ёки (мусофир) уйига қайтиб бир муддат яшаб вафот этса, меросхўрлари маййитнинг яшаган кунлари учун фидя берадилар” (“Мухтасарул виқоя”).
Агар Рамазон рўзасини касаллик ёки сафарни узоқ давом этгани сабабли тута олмаса ва вафот этса унга қазоси вожиб бўлмайди, лекин меросхўрларига васият қилган бўлса васияти дуруст бўлади ва меросхўрлари (агарчи рўза тутиш маййитга вожиб бўлмасада) молининг учдан биридан фидя берадилар.
Аммо, мусофир муқим бўлса ва бемор соғайса ва бир муддат яшаса, уларга касаллик ёки сафарда қазо қилган кунларини рўзани тутиши вожиб бўлади. Агар тута олмасдан вафот этса, вафотидан олдин меросхўрларига фидяни васият қилиши лозимдир (“Бадоеъус саноеъ”, “Фатовои Ҳиндия”). Валлоҳу аълам.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво маркази
5 январь куни Наманган вилояти бош имом-хатиби Абдуллоҳхон домла Саматов бошчилигида вилоят вакиллиги ходимлари, шаҳар ва туман бош имом-хатиблари ҳамда “Ҳаж–2025” зиёратчиларидан иборат ишчи гуруҳ аъзолари иштирокида Наманган туманидаги “Сайид Жалолиддин” жоме масжидида йиғилиш бўлиб ўтди.
Йиғилишда ишчи гуруҳ аъзолари ҳамда маҳаллаларда маънавий тарғиботчи бўлиб фаолият юритаётган ҳожилар билан Наманган туманида амалга ошириладиган ишлар муҳокама қилиниб, тегишли тавсия ва кўрсатмалар берилди.
Ишчи гуруҳ фаолиятининг асосий йўналишлари сифатида:
“Ҳаж–2025” зиёратчиларини маънавий-маърифий тадбирларга фаол жалб этиш,
имом-хатибларнинг масжидни бошқариш фаолиятини ўрганиш ва амалий кўмак бериш,
пешин намози олдидан долзарб мавзуларда намунавий маърузалар ўқиш
белгилаб олинди.
Шунингдек, ишчи гуруҳ аъзолари маҳаллалардаги айрим хонадонларга ташриф буюриб, аҳоли ҳол-аҳволи билан танишди, ёшларнинг таълим-тарбияси, мавжуд муаммолари ўрганилди ҳамда намунавий оилаларда кексалардан дуои хайрлар олинди.
Имом-хатиблар фаолияти самарадорлигини оширишга қаратилган мазкур ишчи гуруҳ фаолияти вилоятнинг бошқа туманларида ҳам давом эттирилиши режалаштирилган.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Наманган вилояти вакиллиги
Матбуот хизмати