Рамазондан кейин-чи?
Мана, муборак Рамазон ойи ҳам ўз поёнига етди. Рамазон кечаларини ибодат билан ўтказганларимиз, кундузлари рўзадор юрганларимиз, туну кун Қуръон ўқиганларимиз эсингиздами?!
Намозларимизни масжидларда жамоат билан ўқишга қаттиқ ҳаракат қилар эдик. Масжидлар ҳам намозхонларнинг кўплигидан тўлиб-тошиб кетарди. Шу дамларни эсингиздан чиқармадингизми?!
Хўш, энди айтинг-чи! Ҳозир ҳам Рамазондаги каби ҳаёт тарзидамизми?! Ўша кунларда бўлгани каби бир кеча Қуръон ўқимай қолсак хижолат бўламизми?! Кундузги ва тунги амалларимизни пухта бажаришга киришганмизми?! Тафаккур, хушуъ, тааммул ва бўйинсуниш ила Раббимиздан қўрқяпмизми?!
Одамларнинг Рамазондаги ва ундан бошқа пайтлардаги ҳолатларини солиштирган киши дангасалик, ибодатларга лоқайдликни кўриб, ҳайратдан ёқа ушлайди. Уларнинг ҳолатларидан “Тавба, ибодат фақатгина Рамазон ойига тегишлими?! Аллоҳ таоло барча ойларнинг ҳам Робби-ку?!
Рамазон ойи бошқа ойларда ибодатларга ихлос ила ёндашиш учун захира тўплаб олинадиган ойдир.
Улуғлардан бири айтади: “Ким бўшашиш, дангасалик ва роҳат томон оғса, ҳеч иккиланмай айтиш мумкинки, у одам ҳақиқий роҳатдан қуруқ қолибди”.
Бир ҳикмат бор: “Чарчамасликни хоҳласангиз, чарчаб (бўшашиб) қолмаслик учун (ибодат билан) чарчанг!”.
Бу каби тавсияни Аллоҳ таоло Ўз Набиййига берган: «Фориғ бўлсанг, (ибодатга) урингин»[1]. Чунки дангасалик орқали ҳақни етказиб бўлмайди, вожибларни адо этиш қийин масала.
Ибодатга шўнғиш, тинмай машғул бўлиш, яқинларининг ҳақларидан уларни маҳрум қилиш Пайғамбар алайҳиссаломнинг суннатлари эмас. Аксинча, ҳар ишда мўътадиллик лозим. Яхши ишни оз-оздан бўлса ҳам доимий қилиб юрган афзал.
Тавбадан кейин қилинган бир гуноҳ ундан аввалги гуноҳдан анчайин ёмонроқдир. Касалликнинг қайталаниши биринчисига қараганда анчайин қийин кечади. То дунёдан ўтгунингизга қадар тоатларда маҳкам туриш, астойдил бўлишни Аллоҳ таолодан сўранг. Қалбларнинг алмашинувидан эса паноҳ тиланг. Тўқиган нарсасини тайёр бўлганидан кейин қирқим қилиб кесиб, чувалаб ташлаган аёлга ўхшаманг.
Аллоҳнинг тоати йўлида сизга ёрдамчи бўладиган кишини дўст деб билинг. Рамазон ойида дуо қилишга ҳарис бўлганингиздек, бошқа ойлар ҳам дуода маҳкам бўлинг. Ҳафтада бир маротаба бўлса ҳам таҳажжудга туринг. Қуръон тиловатини унутманг. Рамазондан кейин ҳам Рамазондаги ҳолатингизда давомли бўлинг.
[1] Шарҳ сураси, 7-оят.
“Al-Ahram”: Ўзбекистон Буюк Ипак йўли цивилизациясида муҳим ўринга эга бўлган
Мисрнинг нуфузли “Al-Ahram” газетасида Ўзбекистоннинг Буюк Ипак йўли цивилизациясида тутган ўрнига бағишланган мақола эълон қилинди, деб хабар бермоқда “Дунё” АА.
Мақола Ўзбекистон Президенти Администрацияси Ижодий иқтисодиёт ва туризм департаменти раҳбари, Маданият ва санъатни ривожлантириш жамғармаси раиси Гаянэ Умерова билан ўтказилган интервью асосида тайёрланган. Нашрда мамлакатимизда кечаётган улкан юксалиш, ижодий салоҳият ва маданий дипломатиянинг ўрни атрофлича таҳлил қилинган.
Қайд этилишича, асрлар давомида Буюк Ипак йўлининг марказида бўлиб келган Ўзбекистон бугун араб дунёси, хусусан, Миср билан муносабатларда янги саҳифа очмоқда. Президент Шавкат Мирзиёев маданият, туризм ва ижодий иқтисодиётни мамлакат ривожланиш стратегиясининг бош устувор йўналишларидан бири сифатида белгилаб бергани ушбу соҳадаги давлат ислоҳотларининг бош ҳаракатлантирувчи кучи бўлди.
Мақола муаллифи давлатимиз томонидан амалга оширилаётган лойиҳалар фақатгина тарихий обидаларни таъмирлаш билан чекланиб қолмасдан, замонавий жаҳон ҳамжамияти билан фаол мулоқот қила оладиган янги маданий платформаларни яратишга қаратилганига эътибор қаратади. Бунга мисол сифатида Бухоро биенналеси, Тошкент замонавий санъат маркази, Жадидлар мероси музейи ҳамда “Samarkand Express” ҳашаматли сайёҳлик поезди лойиҳаси келтирилган.
Шунингдек, Ўзбекистоннинг “Осака ЭКСПО-2025” бутунжаҳон кўргазмасидаги “Билимлар боғи” деб номланган миллий павильони нуфузли “Red Dot: Best of the Best” мукофотига сазовор бўлгани юртимиз маданий салоҳиятининг халқаро эътирофидир.
Нашрда Бухоро, Самарқанд ва Хива сингари тарихий шаҳарларнинг ислом цивилизацияси, илм-фан ва меъморчилик марказлари сифатидаги мақомини сақлаш борасидаги саъй-ҳаракатларга юқори баҳо берилган. Франциянинг машҳур “Wilmotte & Associés” архитектура бюроси томонидан ишлаб чиқилган Бухоро шаҳрини ривожлантириш бош режаси ҳамда машҳур япон архитектор Тадао Андо лойиҳаси асосида 2028 йилда очилиши кутилаётган Ўзбекистон Миллий музейи бунинг яққол исботидир.
Ўзбекистон ва Миср ўртасидаги маданий муштараклик ҳам мақоланинг марказий мавзуларидан биридир. Ўзбекистон делегациясининг Буюк Миср музейига ташрифи ва икки давлатнинг музей иши, маданий меросни сақлаш ҳамда туризм соҳасидаги мулоқотлари янги институционал ҳамкорликка замин яратмоқда. Самарқандда бўлиб ўтган ЮНЕСКО Бош конференциясининг 43-сессиясида профессор Халед Эл-Энанининг ташкилот Бош директори этиб сайланиши ҳам икки қадимий цивилизация ўртасидаги яқинликнинг рамзи сифатида қайд этилган.
Интервьюда Ўзбекистоннинг маданий келажаги кўп жиҳатдан ёш авлод ва ижодий иқтисодиёт ривожи билан боғлиқлиги таъкидланган. Маданият ва санъатни ривожлантириш жамғармаси кўмагида “Креатив иқтисодиёт тўғрисида”ги қонуннинг қабул қилиниши ва “Uzbekistan Creative Park” лойиҳасининг йўлга қўйилиши дизайнерлар, архитекторлар ва рақамли инновация вакиллари учун кенг имтиёзлар тизимини яратди. Хивада ўтказилган “Creative Algorithms” Марказий Осиё–Италия ёшлар форуми эса маҳаллий ижодкорларнинг халқаро тажрибани ўзлаштиришида муҳим аҳамият касб этмоқда.
Мақола якунида Гаянэ Умерова араб дунёси жамоатчилиги ва хорижлик меҳмонларни Ўзбекистоннинг бой маданияти ва тарихи билан экран ёки китоблар орқали эмас, балки шахсан ташриф буюриб танишишга чорлайди.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати