Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
16 Сентябр, 2026   |   5 Рабиъус сони, 1448

Тошкент шаҳри
Бомдод
04:44
Қуёш
06:04
Пешин
12:18
Аср
16:41
Шом
18:35
Хуфтон
19:51
Bismillah
16 Сентябр, 2026, 5 Рабиъус сони, 1448
Мақолалар

Рамазон ойида иқтисод

25.03.2025   16114   3 min.
Рамазон ойида иқтисод

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм

Аллоҳ таоло бундай марҳамат қилади: “Эй Одам авлоди! Ҳар бир масжид (намоз) олдидан зийнатларингиз (пок кийимларингиз)ни (кийиб) олингиз! Шунингдек, еб-ичингиз, (лекин) исроф қилмангиз! Зеро, У исроф қилувчиларни севмагай (Аъроф сураси, 31-оят).

Шундай экан мусулмон киши овқат ва ичимлик истеъмолида исрофдан ва ҳаддан ташқари кўп ейишдан сақланиши лозим. Чунки Рамазон ойи соғлом турмуш тарзини шакллантириш ва жисмоний тарбия учун катта имкониятдир.

Табибларнинг таъкидлашича, рўзадор кишининг ҳазм қилиш тизими дам олади, танасининг тўқималари ва ҳужайралари зарарли моддалардан халос бўлади, ортиқча ёғ ва қанд миқдори камаяди. Шунингдек, рўза танани тозалайди ва Аллоҳнинг изни билан кўплаб жисмоний ва руҳий касалликларга шифо бўлади.

Рўза нафсни тарбиялашда катта аҳамиятга эга бўлиб, шаҳват ва орзу-истакларни назорат қилишга ёрдам беради. Шу билан бирга, шайтоний васвасаларни қувиб, ҳайвоний истакларни заифлаштиришда муҳим роль ўйнайди.

Бу жиҳатлар мусулмон кишини тарбиялайди, уни овқатда меъёрга риоя қилишга ўргатади ва турли таомлардан ҳаддан ташқари истеъмол қилишдан қайтаради. Шунингдек, рўза тутиш таом ва ичимликлар қабул қилиш вақтини тартибга солишни, таом устига таом ейишнинг зарарларини англашга ўргатади.

Рамазон ойида меъёр ва иқтисод

Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам бундай деганлар: “Одам боласи қорнидан кўра ёмонроқ идишни тўлдирмаган. Одамга белини тутиш учун озгина лукималар кифоя қилади. Агар шунга ҳам қодир бўлмаса, қорнини уч қисмга бўлсин: учдан бири таом учун, учдан бири ичимлик учун ва учдан бири нафас олиш учундир” (Имом Аҳмад ва Имом Термизий ривоят қилган).

Бир донишманд бундай деган: “Дард-аламнинг кўпчилиги таом ва ичимлик сабабли юзага келади.”

Шу сабабли, биз ўзимизни ҳамиша, хусусан, Рамазон ойида озиқ-овқат ва ичимликда иқтисод ва меъёрга риоя қилишга тарбиялашимиз керак. Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам ва саҳобалар розияллоҳу анҳум Рамазон ойидан бошқа ойларда ҳам кўп вақтда оч қолишган, кам таом истеъмол қилиб, ҳаётларини содда ўтказганлар. Бир шоир дунё ҳаёти ҳақида бундай деган: “Бу дунёда пайғамбарлар оч қолгани учун шараф топдилар, аммо ҳайвонларнинг қорни эса тўқ ҳолда кузатиб қўйилди”.

Бу сўзлар инсон ҳаётида моддий неъматлардан кўра маънавий қадриятлар устувор бўлиши кераклигини таъкидлайди. Пайғамбарлар ва солиҳ инсонлар қийинчиликларга сабр қилиб, очликка дуч келган бўлсалар-да, уларнинг мақсади олий бўлган. Улар дунё лаззатларига берилмасдан, ҳақиқат ва ҳидоят йўлида яшаганлар. Шунингдек, бу сатрлар одамларни фақат моддий бойликка эмас, балки руҳий поклик ва тақвога эътибор беришга чақирган

Бас, шундай экан Рамазон ойини фақат кўп ейиш-ичиш мавсумига айлантирмаслик керак. Аксинча, уни тана соғлиғини тиклаш, зарарли моддалардан халос бўлиш ва ички покликни ошириш имконияти сифатида қабул қилиш лозим. Рамазон нафақат жисмоний, балки руҳий юксалиш, Аллоҳга яқинлашиш ва кўп савоблар йиғиш ойидир.

 

Доктор Солиҳ бин Али Абу Аърроднинг
“Рамазон мактублари” китобидан
Илёсхон Аҳмедов тайёрлади.

 

Мақолалар
Бошқа мақолалар
Янгиликлар

“The Diplomatic insight”: Ўзбекистон ўтмишининг бой меросини замонавий тараққиёт ва миллий юксалиш билан уйғунлаштираётган давлат

16.09.2026   8271   3 min.
“The Diplomatic insight”: Ўзбекистон ўтмишининг бой меросини замонавий тараққиёт ва миллий юксалиш билан уйғунлаштираётган давлат

Покистоннинг “The Diplomatic insight” порталида Покистон тинчлик ва дипломатик тадқиқотлар институти ижрочи директори Муҳаммад Асиф Нур қаламига мансуб Ўзбекистоннинг маърифатпарвар мероси сарлавҳали мақоласи эълон қилинди, деб хабар бермоқда “Дунё” АА.

“Ўзбекистоннинг энг катта бойлиги фақат Самарқанд, Бухоро ва Хиванинг маҳобатида эмас. Бу қадим юртнинг энг катта бойлиги инсониятга ҳисоблашни, даволашни, осмон жисмларини кузатишни, эътиқодни англашни, адолат билан бошқаришни ва тилга тамаддуний оҳанг бағишлашни ўргатган буюк тафаккур соҳибларининг ворислигидадир”, –деб ёзган муаллиф.

Муҳаммад Асиф Нурнинг таъкидлашича, Президент Шавкат Мирзиёев раҳбарлигида бугун Ўзбекистонда музейлар, илмий марказлар, ихтисослаштирилган мактаблар, китобхонлик дастурлари ва маданий дипломатия орқали Учинчи Ренессанснинг пойдеворига тамал тоши қўйиляпти.   

“Бу мақсад 2026 йил 17 март куни Тошкентда Ислом цивилизацияси марказининг очилиши билан янада аниқ ифода топди. 1 июнга қадар марказга ярим миллион киши, жумладан, 150 дан ортиқ хорижий делегация ташриф буюрди. Қарийб 2 000 нафар олим 810 та тегишли лойиҳада иштирок этди, 1 000 дан ортиқ маданий ашё эса хориждан Ўзбекистонга қайтарилди. Расмий маълумотлар мамлакат хотирани таълим ва миллий ишончга айлантираётганини кўрсатади”, – дея қайд этилган нашрда.

Шунингдек, мақолада 2026 йилда Самарқанд яқинидаги Имом Бухорий мажмуаси қайта қурилиб, зиёратчилар учун очилгани эътироқ этилган. Унда 10 минг кишилик масжид, музей ва илмий-тадқиқот муассасалари барпо этилди. Мажмуанинг кунлик ташриф буюрувчиларни қабул қилиш имконияти 65 минг кишига етди ва биринчи ойнинг ўзида мажмуага бир миллиондан ортиқ одам ташриф буюрди. Бу маскан зиёратни билим, тадқиқот ва маънавий тарбия билан уйғунлаштиради.

 Муаллиф ўз мақоласида Амир Темур ва Темурийлар меросининг Ўзбекистон тарихи ва тараққиётида тутган ўрнига алоҳида эътибор қаратган.

“Темурийлар даври нафақат Ўзбекистон, балки жаҳон тамаддунида ҳам муҳим палла ҳисобланади. Амир Темур Самарқандни қудратли давлат марказига айлантирди ва меъморчилик, илм-фан ҳамда маданият тараққиётини қўллаб-қувватлади. 2026 йилда Ўзбекистонда Амир Темур таваллудининг 690 йиллиги кенг нишонланмоқда, Темурийлар тарихи давлат музейи қайта реконструкция қилинди ва апрель – Амир Темур ойи деб эълон қилинди”, – дейилади манбада.

Асиф Нурнинг эътироф этишича, Ўзбекистонда маърифатпарварлик ғоялари  ҳеч қачон фақат қўлёзмалар билан чекланиб қолмаган. У маҳаллада, устоз ва кексаларга ҳурматда, устоз-шогирд анъаналарида ва меҳмондўстликда яшайди. У Шашмақом оҳангларида янграйди, Лазги рақсида намоён бўлади, Аския санъатида тилга киради, бахшилар ижросида ҳикоя қилинади, атлас ва адрас матоларида ўз ифодасини топади. ЮНЕСКО томонидан тан олиниши бу анъаналарнинг жаҳон миқёсидаги аҳамиятини тасдиқлайди.

Муаллиф ўз мақоласини “Ўзбекистоннинг маърифатпарвар меросининг илдизлари қадимий – аммо унинг ҳақиқий манзили – келажакдир”, – деган сўзлар билан якунлаган.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси матбуот хизмати

Ўзбекистон янгиликлари