frontend\widgets\header\Header: Attempt to read property "fajr" on null
Янгиликлар

Ифторлик ва саҳарликлар дабдабадан, риёдан холи бўлсин

27.03.2025   6648   5 min.
Ифторлик ва саҳарликлар дабдабадан, риёдан холи бўлсин

Ҳар йили Рамазон ойини юртимизда кўтаринки руҳда кутиб оламиз. Бу ойда мўмин-мусулмонларнинг меҳри ва саховати, мурувват ва футуввати жўш уради. Шулар боис ҳамда муқаддас Ислом дини таълимотига мувофиқ кам таъминланган, боқувчисини йўқотган, эҳтиёжманд оилалар ҳолидан хабар олиниб, уларга хайру саховатлар кўрсатилади. 
 

Муҳтарам Президентимизнинг шу йил 27 февралдаги «Муборак Рамазон ойини муносиб тарзда ўтказиш тўғрисида»ги қарорига биноан “Рамазон – саховат, бирдамлик ва бағрикенглик ойи” ғояси асосида бутун республикамиз бўйлаб юқори савияда ўтказилмоқда.


Рамазонда рўзасини тутишда ҳикмат кўп. Чунки Аллоҳ таоло рўза тутиш учун ушбу ойни танлаган. Бу ойда Қуръон нозил бўлган. Ояти каримада: “Эй имон келтирганлар! Сизлардан олдинги (уммат)ларга фарз қилингани каби сизларга ҳам рўза тутиш фарз қилинди, шояд (у сабабли) тақволи бўлсангиз. Саноқли кунларда” (Бақара сураси, 183–184-оятлар).


Рўза Одам алайҳиссаломдан то Муҳаммад алайҳиссалом давригача ўтган барча пайғамбар ва умматларга фарз қилинган. Лекин рўза тутишнинг шарт ва қоидалари турлича бўлган. Айрим умматлар Рамазон ойи ёзнинг иссиқ кунларига тўғри келиб қолса, Аллоҳдан ёки Унинг пайғамбаридан беижозат шаккоклик ила уни бошқа ойларга кўчириб, бу қилмишларининг жаримаси учун, ўзларича, яна ўн кун қўшимча рўза тутишган.


Ҳалим бўлиш, ўзгалар билан уришиб тортишмаслик, жаҳли чиққан вақтда ҳам ўзини қўлга ола билиш рўзадорнинг одобларидан ҳисобланади. Бу ҳақда Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи ва саллам бундай хабар берганлар: “Рўза қалқондир. Қачон бирортангиз рўзадор бўлса, ёмон гап гапирмасин, жоҳиллик қилмасин. Агар бирор киши у билан урушса ё уни ҳақорат қилса: “Мен рўзадорман, мен рўзадорман”, десин”, дедилар” (Имом Абу Довуд ривояти). 


Ҳадиси шарифдаги “қалқон” дея таржима қилинган “жуннатун” калимаси луғатда “тўсувчи”, “ҳимоя қилувчи” каби маъноларни англатади. Шунга кўра, уламолар ушбу калимадан қандай маъно кўзлангани ҳақида қуйидагиларни айтганлар:


Набий алайҳиссалом рўзадорнинг яна бир сифатини таъкидлаб “жоҳиллик қилмасин”, деганлар. Шунга кўра, рўзадор биров уришиб ҳақорат қилган тақдирда ҳам: “Мен рўзадорман, мен рўзадорман”, дейиши лозим.


Уламолар бундай деганлар: “Инсон бир нарсадан узлуксиз бир ой ўзини сақласа, ўша нарса унинг одатига айланиб, мазкур муддатдан кейин ҳам доимо ундан сақланадиган бўлиб қолади”.


Ифторлик ва саҳарликлар ҳам дабдабадан, риёдан, хўжакўрсиндан холи, Аллоҳ учун бўлиши керак. Бизга ҳар жиҳатдан намуна бўлган зот Пайғамбаримиз алайҳиссалом ифторликда ҳўл, янги етилган хурмо, агар у топилмаса, қуруқ хурмо билан, мободо у ҳам бўлмаса, бир неча ҳўплам сув билан билан оғиз очар эдилар.


Рўзанинг жуда кўп ва турли-туман фойдалари бор. Биринчидан, рўза инсон танасини турли касалликлардан асрайди. Чунки танадаги кўп касалликлар асосан меъда ва ичакларда тўпланиб қолган чиқиндилардан ҳамда ортиқча семириб кетишдан бўлади. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Рўза тутинглар, соғлом бўлурсиз”, деганлар (Имом Табароний ривояти).


Иккинчидан, рўза зеҳнни ўткир қилади, хотирани мустаҳкамлайди.


Учинчидан, рўзадор кишининг тана аъзолари ҳаракати тоат-ибодатлар учун енгил бўлади.


Тўртинчидан, рўза туфайли шайтоннинг малайлари мағлуб бўлади, Раҳмоннинг лашкарига нусрат ато этилиб, ғолиб бўлади.


Бешинчидан, рўза туфайли дуолар қабул бўлади. Қолаверса, тиббий-илмий изланишлар натижасида рўзанинг турли жисмоний ва руҳий касалликлардан ҳимояланишда ва уларнинг олдини олишда фойдаси борлиги исботланди.


Тошкент шаҳрида Рамазон ойинигн дастлабки кунларидан, муҳтарам Юртбошимизнинг қарорларида белгиланган вазифалардан келиб нафақат мўмин-мусулмонлар, айни пайтда ўзга дин ва бошқа миллат вакилларига ҳам муборак ой муносабати билан озиқ-овқат маҳсулотлари етказиб бериляпти.


Мисол учун, Бектемир ва Учтепа туманларида 5 тадан ногиронлиги бор, кам таъминланган, боқувчисини йўқотган оилалар ҳолидан хабар олиниб, уларга зарур бирлам озиқ-овқат маҳсулотлари тарқатилди.


Мурувват кўрсатилган оилалардан бирида рус миллатига мансуб ёши улуғ онахон яшайди. Онахон саховатдан мамнун бўлиб, бу хайрли ишларнинг бошида турган азиз инсонларни алқади.


Ислом бағрикенг, ўзга миллат ва бошқа дин вакилларига меҳр-саховат кўрсатадиган диндир.


Зотан, қайси жамиятда диний бағрикенглик тамойилларига риоя қилинса, ўша жамиятда ўзаро ҳурмат ва самимият қарор топиб, барча инсонлар тинч ва осойишта ҳаёт кечирадилар. Тинчликсиз тараққиёт ва фаровонлик бўлмагани каби диний бағрикенгликсиз тинчлик барқарор эмас.


Рамазон ҳар бир хонадонга файз ва барака бўлиб кириб келди. Бу ойнинг фазилатидан Аллоҳ таоло барчамизни баҳраманд қилсин! 


Абдуқаҳҳор домла ЮНУСОВ,

Тошкент шаҳар бош имом-хатиби

Ўзбекистон янгиликлари
Бошқа мақолалар
Янгиликлар

Халқаро форум: Исломий молия ва сукук бозорлари диққат марказида

16.06.2026   2204   2 min.
Халқаро форум: Исломий молия ва сукук бозорлари диққат марказида

Бугун, 16 июнь куни пойтахтимизда старт олган «Инвестициялар барқарорлиги: янги уфқлар, янги ҳамкорликлар» мавзусидаги Бешинчи Тошкент халқаро инвестиция форуми доирасида «Тошкент» залида муҳим панель сессияси бўлиб ўтди.

«Исломий молия ва сукук бозорлари: Кўрфаз капиталини ривожланаётган иқтисодиётларга йўналтириш» мавзусига бағишланган ушбу сессияда халқаро ва маҳаллий экспертлар, молиявий ташкилотлар ва давлат сектори вакиллари иштирок этди.


Бугунги кунда жаҳон исломий молия бозорининг ҳажми 3 триллион АҚШ долларидан ошиб улгурди. Сессия давомида исломий молиянинг асосий воситалари ҳисобланган сукук (исломий облигациялар), такафул (исломий суғурта) ва шариат тамойилларига мувофиқ бўлган бошқа молиявий тузилмалар ривожланаётган бозорлар, хусусан, Ўзбекистон иқтисодиёти ва инфратузилма лойиҳаларига суверен капитални жалб қилишда қандай рол ўйнаши мумкинлиги атрофлича таҳлил қилинди.

Ислом тараққиёт банкининг Ўзбекистондаги вакили Хусан Хасанов модераторлик қилган давра суҳбатида янги молиявий маҳсулотлар дизайнини яратиш, миллий қонунчилик ва тартибга солиш тизимини халқаро шариат стандартлари билан уйғунлаштириш ҳамда янги эмиссияларга институционал инвесторларнинг талабини шакллантириш масалалари муҳокама қилинди.

Панель сессиясида соҳанинг нуфузли маърузачилари, жумладан, Ўзбекистон Республикаси Марказий банки раиси ўринбосари Санжар Носиров, "AD Wealth" бошқарувчи шериги Алишер Жуманов, "IMAN" бош ижрочи директори Рустам Рахматов, Руминиянинг собиқ ташқи ишлар вазири Рамона Мэнеску ҳамда Ўзбекистон иқтисодий ривожланиш жамғармаси вице-президенти Саломе Сванадзе ўз маърузалари билан иштирок этишди.


Экспертларнинг фирича, Ўзбекистонда исломий молия экотизимининг ривожланиши Кўрфаз мамлакатларидан йирик инвестиция оқимларини жалб қилиш ва мамлакатда тадбиркорлик соҳасини молиялаштиришнинг муқобил манбаларини яратишда янги уфқларни очиб беради.


Форум доирасидаги муҳокамалар ва шўъба мажлислари давом этмоқда.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Матбуот хизмати

Халқаро форум: Исломий молия ва сукук бозорлари диққат марказида Халқаро форум: Исломий молия ва сукук бозорлари диққат марказида Халқаро форум: Исломий молия ва сукук бозорлари диққат марказида Халқаро форум: Исломий молия ва сукук бозорлари диққат марказида
Ўзбекистон янгиликлари