Савол: Ҳозирги кунда айрим одамлар қабристонлардан ўзлари, оиласи учун ер сотиб олиб, сағана қилдириб қўйишмоқда. Бу ишлари тўғрими?
Жавоб: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм. Қабристонлар омма фойдаланиши учун ҳукумат тарафидан берилган умумий жой ҳисобланади, ҳеч кимнинг шахсий мулки эмас.
Шунга кўра унга кимдир эгалик қилиши, у жойдан ер сотиши ёки сотиб олиши мумкин эмас. Биздан аввалги авлодлар, ота-боболаримиз қабристондан бирор нарсани олишга, ҳатто қуриган гиёҳ олишдан ҳам чўчиганлар.
Ҳозирда ҳам айрим одамлар қабристондаги мева ва ўт-ўланлардан фойдаланиш ҳақида кўп савол беришлари бежизга эмас, ана шу ҳадикдан пайдо бўлган. Аммо минг афсуски, айрим одамлар томонидан кимлар биландир тил бириктириб, ер сотиб олиш ҳолати оз бўлса-да, пайдо бўлмоқда. Бундан эҳтиёт бўлиш лозим. Чунки бу ноҳақдан ер олиш ҳисобланади. Бу ҳақда Пайғамбаримиз Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васаллам қаттиқ огоҳлантириб, бундай деганлар: “Ким бир қарич ерни ноҳақдан олса, қиёмат куни уни етти қават ер ютади”, деганлар (Имом Бухорий ривояти).
Саъид ибн Зайд розияллоҳу анҳудан қилинган ривоятда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Ким бир қарич ерни зулм ила олса, қиёмат куни унинг бўйнига етти қават ер осиб қўйилади”, деганлар (Муттафақун алайҳ).
Бу ишнинг қанчалик оғир эканини тушунмаган одамлар турли воситалар билан бир қарич бўлса ҳам бировнинг ерини ўзига қўшиб олишга ҳаракат қиладилар. Исломда бу иш зулм ҳисобланади ва катта гуноҳ сифатида қораланади. Валлоҳу аълам.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво маркази.
Юртимизда аҳоли маънавиятини юксалтириш, соф эътиқод ва миллий қадриятларимизни кенг ёйиш ҳамда халқимизга тўғри ва ишончли диний-маърифий илмларни етказишда даврий матбуот нашрларининг ўрни беқиёс.
Жорий йилнинг 17 сентябрь куни Қашқадарё вилоятида Ўзбекистон мусулмонлари идорасининг «Ҳидоят» ва «Мўминалар» журналлари ҳамда «Ислом нури» газетасига 2026 йилги обуна мавсумида фаол иштирок этиб, ушбу нашрлар тарғиботига муносиб ҳисса қўшган соҳа масъуллари ва имом-хатибларни тақдирлаш тадбири бўлиб ўтди.
Тадбирда Қашқадарё вилояти бош имом-хатиби Раҳматилло домла Усмонов, шунингдек, Ўзбекистон мусулмонлари идораси ҳузуридаги «Шамсиддинхон Бобохонов» нашриёт-матбаа ижодий уйи Даврий нашрлар бўлими бошлиғи Иброҳим Иномов ҳамда нашрлар бош муҳаррири Абдужалил Хўжамов иштирок этди.
Йиғилишда таъкидланганидек, мазкур газета ва журналлар шунчаки матбуот воситаси эмас, балки ҳар бир хонадонга илм-маърифат, соғлом эътиқод ва фазилат олиб кирувчи мўътабар маънавий манбалардир. Улар орқали халқимиз мўътадил диний илмларни ўзлаштириб, ўзларини қизиқтирган саволларга расмий ва асосли жавоблар олиш имконига эга бўлади.
Мулоқот давомида диний нашрларнинг жамиятдаги аҳамиятини ошириш, аҳолини мутолаага жалб этиш ва янги босқичдаги обуна ишларини янада самарали ташкил этиш масалалари атрофлича муҳокама қилинди.
Тадбир якунида нашрларни аҳоли орасида кенг тарғиб этишда фидойилик ва ташаббускорлик кўрсатган бир гуруҳ имом-хатиблар ва соҳа ходимларига ташаккурномалар ҳамда эсдалик совғалари топширилди.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Матбуот хизмати