Раҳимберди домла Раҳманов
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Ўсимликлар бир жойдан, бир хил озуқадан озиқланса ҳам мевалари турлича бўлади. Яъни, ҳар бир ўсимлик ўғитлардан ўзига мос озуқаларни ажратиб олади. Шунинг учун бир жойда ўсган ўсимликларни кўрсангиз бирининг меваси ширин бўлса, бошқасиники нордон бўлади, бириники катта бўлса, бошқасининг меваси кичкина бўлади. Ҳатто рангларида ҳам турли-туманликни кўришимиз мумкин. Бунақа мисолларни кўплаб келтиришимиз мумкин. Бироқ шу ўринда Аллоҳ таолонинг Қуръони каримдаги қуйидаги ояти каримасини келтириш айни муддао бўлса керак:
﴿وَفِي الْأَرْضِ قِطَعٌ مُتَجَاوِرَاتٌ وَجَنَّاتٌ مِنْ أَعْنَابٍ وَزَرْعٌ وَنَخِيلٌ صِنْوَانٌ وَغَيْرُ صِنْوَانٍ يُسْقَى بِمَاءٍ وَاحِدٍ وَنُفَضِّلُ بَعْضَهَا عَلَى بَعْضٍ فِي الْأُكُلِ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآَيَاتٍ لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ﴾
“Ва ер юзида қўшни бўлаклар бор. Шунингдек, узумлар, боғлар, экинзорлар, шохлаган ва шохламаган хурмозорлар бўлиб, бир хил сув ила суғориладилар ва уларнинг баъзиларининг мевасини бошқасидан афзал қилурмиз. Бунда албатта ақл ишлатувчи қавмлар учун оят-белгилар бордир” (Раъд сураси, 4-оят).
Биз ер юзида юриб ана шунча мўжизаларни кўрамиз-у, шунда ҳам Аллоҳнинг борлигига қани далил деб сўрайверамиз. Ана шундай кимсалар ҳақида Аллоҳ таолонинг қуйидаги ояти каримаси бор: “Уларга Роббиларининг оятларидан бири келса юз ўгирурлар” (Анъом сураси, 4-оят).
Шайх Муҳаммад Мутавалли Шаъровий раҳимаҳуллоҳнинг
"Аллоҳнинг борлигига ақлий далиллар" китобидан