29 Сентябр, 2026, 18 Рабиъус сони, 1448
29 Сентябр, 2026, 18 Рабиъус сони, 1448
Барчамизга маълумки, ҳар бир ота-она ўз фарзандларининг истиқболи, бахт-саодати ва келажакда мустақил ҳаёт кечириб, жисмоний ва руҳий жиҳатдан баркамол авлод бўлиб етишишини ният қилади. Мана шу мақсадларга етишишда Ислом динининг том маънодаги улуғвор таълимотига амал қилиш муҳим аҳамиятга эга. Ислом динида болаларни ҳали мурғаклигиданоқ гўзал ахлоқ ва одобга ўргатиб бориш тавсия этилади.
Динимизда ёшларни асосан ростгўйлик, ваъдага вафо, омонатдорлик, каттага ҳурмат, кичикка иззат, ўзгаларга меҳр-оқибатли бўлиш каби фазилатлар соҳиби қилиб вояга етказишга катта аҳамият қаратилади. Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳадисларининг бирида бундай деганлар: “Ота ўз боласига чиройли одобдан кўра яхшироқ нарса бера олмайди” (Имом Термизий ривояти).
Тарбия инсон камолотининг асосидир. Бизда фарзанд тарбияси ҳар бир оила учун асосий вазифа бўлиб келган. Ҳозирда ҳам ёшлар тарбиясига, уларнинг сифатли билим олишларига давлатимиз миқёсида катта аҳамият берилмоқда.
Президентимиз Шавкат Мирзиёев ёшлар билан учрашувда шундай таъкидлаган эдилар: “Менинг энг катта ташвишим, мақсадим — ёшлар тарбияси. Биз олган марралар учун билимли авлод керак. Бунинг учун ҳамма шароитларни яратишга ҳаракат қиляпмиз. Сизлар эса вақтнинг қадрига етиб, бор имкониятни ишга солиб, ўқишингиз керак. Олган билимингиз, ўрганган касб-ҳунарингиз келажакда сизларга қанот бўлади”.
Бугунги кунда давлатимиз томонидан ёшларни қўллаб-қувватлашга, уларни ақлан ва маънан етук авлод бўлиб етишишига катта эътибор қаратилмоқда.
Ислом дини таълимотида ёшларни ақлан тарбия қилиш ҳам муҳим масала саналади. Бунда уларни манфаатли илм соҳиби қилиб тарбиялаш, фикрий ва илмий жиҳатдан етук инсон қилиб камолга етказиш назарда тутилади. Ислом динида илм деганда диний ҳам дунёвий илмлар тушунилади. Диний илм инсоннинг руҳий ҳаёти, унинг эътиқодига оид бўлиб, охирати учун зарур бўлса, дунёвий илм унинг жисмоний ҳаёти, дунё ободлиги учун зарурдир.
Ислом таълимотларига жону дили билан амал қилган аждодларимиз, буюк бобокалонларимиз ҳам шариат, ҳам тариқат ва ҳам илм-фан соҳасида бутун дунёга ўрнак бўлганлар.
Буюк шоир ва мутафаккир Низомиддин Алишер Навоий ҳазратлари ёзганидек, “Китоб – беминнат устоз, билим ва маънавий юксалишга эришишнинг энг асосий манбаи”.
Инсон дунёда яшар экан, ўз ҳаётини гўзал ўтказишга ҳаракат қилади. Турмушнинг фаровон бўлиши, жамиятнинг тараққий этиши эса фақат илм-фан билан бўлади. Қаерда илм-фан ривож топса, ўша ерда тарққиёт бор. Илм-фаннинг ривожи эса илм эгалари – олимлар билан бўлади.
Ислом дини мусулмонларни доимо илмга ундаган. Чунки инсон шахсиятини илмдан бошқа ҳеч нарса тўғри йўлга сола олмайди, тараққиётга ҳам эриштира олмайди.
«Билимли инсон қуёшга ўхшайди, кирган жойини ёритади».
Ҳа, илм қоронғуликларни ёритувчи машъаладир. Қоронғуликда қолган ҳар бир киши унга муҳтож. Юксак поғоналарга илм нарвони билан чиқилади. Тараққий этишни ва камолот топишни истасак илмнинг этагини маҳкам ушлайлик.
Шундай экан, биз мусулмонлар ўз фарзандларимизни бугунги кун талаблари асосида тарбиялашимиз, уларни замонавий илм ва касб-ҳунарга йўналтиришга бор кучимизни сарфлашимиз лозим. Шунда фарзандларимиз хориж мамлакатларига ишлаш учун “қора ишчи” бўлиб эмас, балки мутахассис сифатида борадилар.
Сўнгги йилларда Юртбошимиз томонларидан ёшларни замонавий касб-ҳунарлар ва чет тилига ўргатиш бўйича илгари сурилган “1000 дастурчи”, “Икки тил, бир касб” лойиҳаларидан ҳам айнан шу эзгу мақсад кўзланган...
Албатта, мусулмон инсон ўзга инсонларга аввало ўзининг юксак ахлоқи билан намуна бўлиши керак. Зеро, инсонлар хулқи гўзал кишини яхши кўрадилар. Шунинг учун ҳам Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам Исломга чақиришни бошлаганларида қариндошларини “Эй Бани Фиҳр, эй Бани Адий” деб чақирдилар. Барча тўпланди, уйидан чиқишга имкони бўлмаган кишилар нима бўлаётганини билиб келиш учун одам жўнатдилар. Расулуллоҳ алайҳиссалоту васаллам: “Агар мен сизларга мана бу тоғ этагидаги водийда отлиқлар устингизга бостириб келишга тайёр турибди, деб хабар берсам, менга ишонасизларми?”, дедилар. Улар: “Сизнинг бирор марта ёлғон гапирганингизни билмаймиз, Сизга ишонамиз”, дейишди. Шундан кейин у зот ўзларини Пайғамбар қилиб юборилганларини айтдилар.
Бу ўринда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам пайғамбар эканларини турли ҳужжат ва мўъжизалар орқали исботлаш билан эълон қилмадилар. Балки, энг аввало уларга ўзларининг ахлоқлари ҳақида савол бериб, ўзларининг ростгўй эканликларини тасдиқлатиб олдилар. Бундан кўриниб турибдики, мусулмон киши ўзга кишиларга энг аввало амали, хулқи ва одоби билан намуна бўлиши керак экан.
Киши ҳусни хулқли бўлиши учун аҳли илм ва солиҳ зотларни суҳбатларидан баҳраманд бўлиши ва уларни одоб ахлоқларидан ўзига намуна олиши ҳам айни муддаодир. Бу ҳақда Ибн Ваҳб раҳматуллоҳи алайҳ бундай деганлар: “Имом Моликнинг илмларидан кўра, у зотнинг одобларидан ўрганганимиз кўпроқ бўлди”.
Демак, ҳусни хулқ ва одоб кишида ўз-ўзидан шаклланиб қолмас экан. Балки уни илм аҳли билан ҳамсуҳбат бўлиш, улардан илм олиш билан бирга одоб-ахлоқларини ўрганиш билан касб қилинар экан. Ушбу хислат ўтган салафи солиҳларимизнинг гўзал одатларидан бўлган.
Жунайд Бағдодий раҳимаҳуллоҳ айтадилар: “Гарчи инсоннинг илми ва амали оз бўлса ҳам, тўртта нарса уни юқори даражаларга кўтаради: Ҳилимлик, тавозеълик, сахийлик ва ҳусни хулқдир. Ҳусни хулқ имоннинг комиллигидир”.
Луқмони Ҳакимнинг ўғли отасига: “Эй отажон, инсон учун қайси хислат яхшироқ?” деди. Отаси: “Дин”, деб жавоб берди. “Агар хислат иккита бўлса-чи?” деб сўради. Отаси: “Дин ва мол”, деди. “Агар учта бўлса-чи?” деди ўғли. Отаси: “Дин, мол ва ҳаё”, деди. Ўғил: “Агар тўртта бўлса-чи?” деди.
Отаси: “Дин, мол, ҳаё ва чиройли хулқ”, деди. “Агар бешта бўлса-чи?” деди ўғли. Отаси: “Дин, мол, ҳаё, чиройли хулқ ва сахийлик”, деб жавоб берди. Ўғил яна: “Олтита бўлса-чи?” деб ҳам сўраган эди, Луқмони Ҳаким: “Эй ўғлим, агар инсонда мана шу беш хислат жамланса, у покиза, тақводор, Аллоҳга дўст ва шайтондан узоқ бўлади” деб жавоб қилди. Мана шу бешта хислатлар борлиги ҳам мўминлик сифатларидандир.
Анас ибн Молик розияллоҳу анҳу айтадилар: “Албатта, банда чиройли хулқи билан жаннатда олий мақомга етади, гарчи (нафл) ибодатини кўп қилса ҳам”.
Инсон ёмон хулқи билан бошқа инсонларни кўнглига озор берадиган бўлса, ўша хулқи туфайли қилган яхшиликлари ҳам бекор бўлади.
Киши илмга қанча муҳтож бўлса, гўзал хулққа ва одобга ҳам шунча муҳтождир. Зеро, илм, гўзал хулқ ва одоб инсонни камолотга етказувчи икки қанотдир. Ахлоқи комил, бир-бирига меҳрибон ва мададкор жамият бахтли ва фаровон жамиятдир.
Фарзандларимиз илм-маърифатли бўлишида энг катта масъул биз ота-оналар эканимизни зинҳор зинҳор унутмайлик. Фарзандим илмли, одобли, касб-ҳунарга эга бўлиб, ҳаётда ўз ўрнини топиб, оиласига, ватанига, муборак динига хизмат қиладиган, орзу-ҳавасларингизни рўёбга чиқарадиган инсон бўлсин десак, ҳаётда турли кераксиз, ортиқча ҳою-ҳавасларга берилиб кетмасдан, уларнинг эҳтиёжи учун энг зарурий бадиий, илмий, танлаган касбига оид, дунё ва охиратига манфаат берадиган китоблар, дарсликлар олиб беришга эринмайлик. Албатта, олиб бериб, уларни хурсанд қилиб, қўллаб-қувватлаб, шу китобларни бирга ўқийлик ёки ўқишини албатта назорат қилиб турайлик.
Муҳаммад Қуддус АБДУЛМАННОН,
Хўжаобод тумани “Етти чинор” жоме масжиди имом ноиби.
Тарихий обидалари, қадимий шаҳарлари, буюк алломалар мероси эса Ўзбекистоннинг асрлар давомида шаклланган миллий маданияти мамлакатнинг энг катта туристик бойликларидан бири. Бироқ бугун масала фақат ушбу меросни дунёга танитиш билан чекланмайди. Уни асраб-авайлаган ҳолда замонавий туризм маҳсулотига айлантириш, ҳудудларда янги иш ўринлари яратиш, тадбиркорликни рағбатлантириш ва туристнинг мамлакатда кўпроқ вақт қолишига эришиш муҳим вазифага айланмоқда.
Айниқса, зиёрат туризми учун имкониятлар катта. Самарқанд, Бухоро, Хива ва Шаҳрисабз меъморий мероси, Имом Бухорий, Имом Мотуридий, Имом Термизий каби алломаларнинг илмий-маърифий мероси, минг йиллар давомида шаклланган ҳунармандчилик, мусиқа, гастрономия ва урф-одатлар бугун маданий ҳамда зиёрат туризмининг катта иқтисодий ресурсига айланмоқда. Бу ресурснинг глобал бозордаги салмоғи ҳам йил сайин ортмоқда. “Mastercard-CrescentRating” ташкилотининг “Жаҳон мусулмон саёҳати индекси — 2026” (GMTI 2026) маълумотларига кўра, 2025 йилда мусулмон сайёҳларнинг халқаро саёҳатлари сони 196 миллионга етган. 2030 йилга бориб бу кўрсаткич 262 миллионга, йиллик харажатлар эса 310 миллиард АҚШ долларига етиши прогноз қилинмоқда. Ислом цивилизациясининг бешикларидан бири бўлган Ўзбекистон учун бу бозор нафақат маънавий, балки стратегик иқтисодий имкониятдир. Шу билан бирга, мазкур бозорда рақобат кескинлашиб бораётгани хизмат сифатини тизимли ошириш заруратини ҳам кун тартибига қўймоқда.
Хўш, тарихий меросни замонавий иқтисодий ресурсга айлантиришнинг қандай йўллари мавжуд? Биз бир қанча саволлар билан Ўзбекистон Республикаси Туризм қўмитаси раиси Абдулазиз Аққуловга мурожаат қилдик.
- Бугун “меросни иқтисодиётга айлантириш” деган тушунча кўп тилга олинмоқда. Бу иборани қандай тушуниш мумкин? Тарихий обидани тижорат объектига айлантириш билан уни иқтисодий ресурс сифатида ишлатиш ўртасида қандай фарқ бор?
— Тарихий меросни тижоратлаштириш эмас, аксинча, уни асраб-авайлаган ҳолда атрофида барқарор туристик хизматлар тизимини яратиш муҳим. Масалан, зиёратгоҳга келган сайёҳ фақат бир объектни кўриб кетмаслиги керак. Унинг учун транспорт, меҳмонхона, овқатланиш, гидлик хизмати, ҳунармандчилик, миллий таомлар, китоб ва сувенирлар, маданий дастурлар каби хизматлар таклиф этилиши лозим. Шунда битта тарихий объект атрофида ўнлаб тадбиркорлик субъектлари фаолияти шаклланади. Бу эса янги иш ўринлари ва аҳоли даромадининг ўсишига хизмат қилади.
- Ўзбекистонда давлат муҳофазасида 8 мингдан зиёд моддий маданий мерос объекти бор. Бу улкан салоҳиятни туризмга қандай жалб қилиш мумкин?
— Аввало, ҳар бир объектнинг ўзига хос хусусиятини аниқлаш керак бўлади. Барча объектга бир хил ёндашув тўғри эмас. Айримлари зиёрат туризми, бошқалари археологик, илмий, этнографик ёки маданий маршрутлар учун қизиқарли бўлиши мумкин. Биз учун “бир объект — бир ташриф” модели эмас, балки “бир ҳудуд — бир неча кунлик туристик тажриба” модели муҳим. Биз сайёҳга фақат зиёрат эмас, балки тарих, илм-фан, меъморчилик, миллий таомлар, ҳунармандчилик ва замонавий хизматларни бирлаштирган яхлит маҳсулотни таклиф қилишимиз мумкин.
- Бу ёндашув туристнинг мамлакатда қолиш муддатига ҳам таъсир қиладими?
— Албатта. Туризмда асосий кўрсаткичлардан бири фақат туристлар сони эмас. Уларнинг мамлакатда қанча кун қолиши ва қанча маблағ сарфлаши ҳам муҳим. Алоҳида қайд этишим лозимки, 2030 йилгача туристнинг мамлакатда қолиш муддатини 7–8 кунга етказиш, ўртача харажатини эса 1 минг долларгача ошириш мақсади белгиланган. Бунинг учун туристга кўпроқ хизмат ва кўпроқ тажриба таклиф қилиш мақсадга мувофиқ. Маданий ва зиёрат туризми бу вазифани бажаришда муҳим йўналишлардан бири бўлади.
- 2026 йил март ойида Ислом цивилизацияси маркази ва янгиланган Имом Бухорий мажмуасининг очилиши катта воқеа бўлди. Бу объектлар туристик оқимга қандай таъсир кўрсатмоқда?
— Ислом цивилизацияси маркази қисқа вақт ичида йирик ташриф нуқтасига айланди. 2026 йил 1 июнь ҳолатига марказга ярим миллион маҳаллий ва хорижий ташрифчи келган. Кунлик ўртача ташрифлар 6 минг нафарни ташкил этган. Имом Бухорий мажмуасида ҳам катта ўзгариш бўлди. Мажмуа нафақат зиёратгоҳ, балки меҳмонхона, оилавий меҳмон уйлари, туризм маркази, сервис ва транспорт инфратузилмасига эга яхлит туристик мажмуа сифатида шакллантирилди. Очилишидан кейин бир ой ичида бир миллиондан ортиқ маҳаллий ва хорижий зиёратчининг ташриф буюргани бу йўналишга талаб юқори эканини кўрсатади. Қисқа вақт ичида марказ “Дунёнинг энг йирик ислом цивилизацияси музейи” сифатида Гиннесс рекордлар китобига киритилди, мингдан ортиқ ноёб артефакт Ўзбекистонга қайтарилди. Илмий йўналишда 810 та лойиҳа амалга оширилиб, уларда 2 мингга яқин маҳаллий ва хорижий олим иштирок этди. Конференция, семинар ва маҳорат дарсларига 5 мингдан ортиқ киши жалб қилинди.
- Бир миллион ташрифнинг иқтисодий самараси қандай ўлчанади?
— Бир миллион ташриф — фақат зиёратгоҳга кирган одамлар сони эмас. Бу транспорт, меҳмонхона, умумий овқатланиш, гидлик, савдо, ҳунармандчилик ва бошқа хизматларга қўшимча талаб дегани. Шунинг учун биз туристик объектларни алоҳида эмас, балки улар атрофида шаклланадиган иқтисодий занжир билан биргаликда кўришимиз керак. Энг муҳими, бу жараёнда маҳаллий аҳоли фаол иштирок этиши зарур. Турист келади, хизматдан фойдаланади ва маблағ ҳудудда қолади. Ана шунда туризмнинг ижтимоий-иқтисодий самараси янада юқори бўлади.
Хабарингиз бор, Ўзбекистон Республикаси давлат мустақиллигининг 35 йиллигига бағишланган нутқида давлат раҳбари мамлакат истиқлолининг илдизлари уч минг йиллик давлатчилик ва цивилизация тарихига бориб тақалишини таъкидлади. Шунингдек, мустақиллик миллий қадриятлар, тарихий хотира ва диний меросни қайта англаш учун шароит яратгани қайд этилди. Нутқда Ислом цивилизацияси маркази, Имом Бухорий ва Бурҳониддин Марғиноний мажмуалари бу жараённинг замонавий илмий-маърифий инфратузилмаси сифатида алоҳида тилга олинди. Бугун Ўзбекистоннинг тарихий ва маданий мероси халқаро институтлар даражасида ҳам кенг эътироф этилган. UNESCOнинг амалдаги маълумотларига кўра, Ўзбекистоннинг 8 та объекти Жаҳон мероси рўйхатига киритилган. Уларнинг 6 таси маданий мерос объектларидир: Хиванинг Ичан қалъаси, Бухоро тарихий маркази, Шаҳрисабз тарихий маркази, “Самарқанд — маданиятлар чорраҳаси”, “Ипак йўли: Зарафшон–Қорақум коридори” ҳамда 2026 йилда рўйхатга киритилган “Тошкент модернистик архитектураси”.
Сўнгги номинация алоҳида эътиборга лойиқ. 2026 йил июль ойида Жанубий Кореянинг Пусан шаҳрида ўтказилган UNESCO Бутунжаҳон мероси қўмитасининг 48-сессиясида “Тошкент модернистик меъморчилиги. Марказий Осиёда замонавийлик ва анъаналар” номинацияси доирасида пойтахтимиздаги 10 та бино ва меъморий мажмуа рўйхатга киритилди. Бу — сўнгги 25 йил ичида Ўзбекистоннинг бундай юксак мақомга сазовор бўлган илк миллий номинацияси. UNESCO баҳосига кўра, ушбу объектлар 1966 йилги зилзиладан кейин Тошкентнинг қайта қурилиши ва ривожланишини акс эттиради. Бу эса пойтахтни фақат транзит нуқтаси эмас, балки мустақил маданий туризм манзили сифатида тарғиб қилиш учун янги имконият очади. Навбатда “Зомин тоғлари” табиий объектини рўйхатга киритиш бўйича номинация ҳужжатлари тайёрланмоқда.
Бу билан бирга, Ўзбекистонга тегишли 18 та номоддий маданий мерос элементи UNESCO рўйхатларида қайд этилган. Улар орасида Шашмақом, Катта ашула, Аския, палов маданияти, Хоразмнинг “Лазги” рақси, бахшичилик санъати, миниатюра, кулолчилик ва зарҳал безак санъати билан боғлиқ ижтимоий-маданий анъаналар бор. Ўтган 2025 йилда UNESCO Бош конференциясининг 43-сессияси Самарқандда ўтказилгани ҳам алоҳида аҳамиятга эга. Бу конференция UNESCO бош қароргоҳи жойлашган Париждан ташқарида 40 йилдан ортиқ вақтдан кейин биринчи марта ташкил этилди. Сессияда 200 га яқин давлатдан 2 800 дан ортиқ делегат иштирок этди, 150 дан ортиқ тадбир ўтказилди. UNESCOнинг ўзи Самарқанддаги сессияни халқаро маданий ва илмий ҳамкорлик нуқтаи назаридан муҳим воқеа сифатида қайд этди. Бу рақамлар ва воқеалар маданий мероснинг фақат тарихий хотира эмас, балки Ўзбекистонни халқаро туризм бозорида фарқлантирадиган стратегик йўналиш эканини кўрсатади.
Туризм мамлакатимиз иқтисодиётида муҳим ўрин тутадиган, минглаб янги иш ўринлари яратиш ва аҳоли фаровонлигини оширишга хизмат қиладиган истиқболли тармоққа айланиб бормоқда. Давлат раҳбари таъкидлаганидек, сўнгги йилларда юртимизда олиб борилаётган очиқлик сиёсати, виза тартибининг соддалаштирилгани, транспорт ва меҳмонхона инфратузилмасининг кенгайтирилгани, тадбиркорлар учун кўплаб солиқ ҳамда божхона имтиёзлари жорий қилингани соҳа ривожига янги шиддат бермоқда. Бунинг тасдиғини 2025 йилда Ўзбекистонга келган хорижий сайёҳлар сони 2016 йилга нисбатан салкам 6 баробар ошиб, қарийб 12 миллион нафарга етгани, туризм хизматлари экспорти 11 карра кўпайиб, 4 миллиард 800 миллион АҚШ долларини ташкил этгани мисолида яққол кўриш мумкин.
— Туристик рақобат кучайиб бораётган шароитда хизмат сифати масаласи қанчалик муҳим?
— Жуда муҳим. Бугун сайёҳ фақат тарихий объектнинг ўзига баҳо бермайди. У аэропортдан бошлаб транспорт, меҳмонхона, овқатланиш, санитария, гид, тил, рақамли хизмат ва хавфсизликкача бўлган бутун тажрибани баҳолайди. Шунинг учун биз туризмда “объект борлиги”дан “сифатли туристик маҳсулот борлиги”га ўтишимиз керак.
— UNESCOнинг Ўзбекистон маданий меросига берган эътирофи туризм учун қандай имкониятлар очмоқда?
— UNESCO рўйхатида Ўзбекистоннинг 8 та объекти мавжуд. Шунингдек, 18 та номоддий маданий мерос элементи халқаро рўйхатларда қайд этилган. Бу эътироф мамлакатнинг халқаро туристик имижини кучайтиради. Лекин энг муҳими — бу мақомдан амалий фойдаланиш. Яъни объектни халқаро бозорда тўғри тарғиб қилиш, уни туристик маршрутларга киритиш ва атрофида сифатли хизматларни шакллантириш керак. 2026 йилда Тошкент модернистик архитектурасининг UNESCO Жаҳон мероси рўйхатига киритилиши пойтахт учун ҳам янги имконият очди. Энди Тошкентни фақат замонавий мегаполис эмас, балки ўзининг алоҳида меъморий тарихи ва маданий қатламларига эга шаҳар сифатида ҳам тарғиб қилиш имконияти бор.
— Туристлар сони кўпайиши маданий мерос объектларига зарар етказиши мумкин. Бу хавф қандай бошқарилади?
— Туризм ривожи билан бирга меросни муҳофаза қилиш тизими ҳам кучайиши шарт. Шу мақсадда меросга таъсирни баҳолаш тизимини жорий этиш, объектларни рақамлаштириш, рақамли эгизаклар яратиш ва туристик юкламани бошқариш механизмларини ривожлантириш режалаштирилган. Айрим объектларда ташриф буюрувчилар оқимини олдиндан прогноз қилиш ва зарурат бўлса, ташрифлар сонига вақтинча чеклов жорий этиш ҳам мумкин.
Шуни алоҳида эътироф этишим лозимки, мамлакатдаги умумий туризм кўрсаткичлари ҳам бу жараённинг иқтисодий масштаби кенгайиб бораётганини кўрсатади. Хусусан, 2026 йил январь–июль ойларида Ўзбекистонга 7 миллион 749 мингдан ортиқ хорижий турист келган, бу 2025 йилнинг мос даврига нисбатан 22,6 фоиз кўп. Шу даврда туризм хизматлари экспорти 3,895 миллиард АҚШ долларини ташкил этиб, 56 фоизга ўсган. Эътиборли жиҳати, экспорт тушуми сайёҳлар сонидан деярли икки баравар тезроқ ўсмоқда — бу ҳар бир ташрифнинг иқтисодий самараси ортиб бораётганини англатади. Август ойи якунлари ўсиш суръати сақланиб қолаётганини тасдиқлади: 8 ойда мамлакатга 9,1 миллион хорижий сайёҳ ташриф буюрди, туристик хизматлар экспорти эса 4,6 миллиард долларга етиб, ўтган йилнинг шу даврига нисбатан 53,5 фоизга ошди. Талабга мос равишда инфратузилма ҳам кенгаймоқда: январь–июль ойларида 705 та янги жойлаштириш воситаси ишга туширилиб, уларнинг умумий сони 7 440 тага, ўринлар сони 202,6 мингтага етди. Яна бир муҳим кўрсаткич: 2026 йил январь–июль ойларида мамлакат хизматлар экспортининг 53,8 фоизи саёҳат, яъни туризм ҳиссасига тўғри келган. Бу рақамлар маданий ва зиёрат объектларини фақат маънавий мерос сифатида эмас, балки туризм хизматлари экспорти, кичик бизнес ва ҳудудий иқтисодиёт билан боғланган актив сифатида ривожлантиришнинг аҳамиятини кўрсатади.
Соҳада ислоҳотлар давом этади. 2030 йилга бориб, хорижий сайёҳлар сонини йилига 20 миллион нафарга, туризмнинг ялпи ички маҳсулотдаги улушини 7 фоизга етказиш, хизматлар экспортини 8 миллиард доллардан ошириш, юқори тоифадаги меҳмонхоналар сонини эса икки карра кўпайтириш мақсад қилинган. Бунинг учун барча имкониятлар яратиб берилган. Бир нарсани унутмаслигимиз керакки, меросни асраш — ўтмиш олдидаги бурч, уни келажакка хизмат қилдириш эса масъулиятдир.
Муҳайё Тошқораева, ЎзА
Иймон 
Намоз 
Рўза 
Закот 
Ҳаж 
Қуръон 
Ислом сабоқлари 
Aлоқа 