Инсон ҳаёти тафсилотлардан иборат. Баъзан оддий кўринган амаллар орқасида юксак ҳикматлар яширинган бўлади. Ана шундай амаллардан бири – Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг сут ичгандан сўнг оғизларини сув билан чайганларидир. Бу ҳолат бизга фақат бир суннат эмас, балки поклик, ҳушёрлик ва тафаккур дарси ҳамдир.
Ибн Аббос розияллоҳу анҳумодан ривоят қилинади: "Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам сут ичдилар, сўнг оғизларини сув билан чайқадилар ва дедилар: “Албатта, унинг ёғи бор” (Имом Муслим, Имом Термизий ривояти).
Айниқса, кечаси ухлашдан олдин сут ичиб оғизни чаймаслик кариес (чириш) ва гингивит (яллиғланиш) каби касалликларни тезлаштиради. Шунинг учун ҳам тиббиётда оғизни чайиш оғиздаги бактериал мувозанатни сақлаш, тишлар орасини тозалаш, яхши нафас олиш ва касалликнинг олдини олиш учун жуда ҳам муҳимдир.
Кечки пайт, айниқса уйқу олдидан ичилган сутдан сўнг оғизни чаймаслик тишларнинг тунда эриб боришига сабаб бўлади. Бундан ташқари, кофе, мева шарбати, газли ичимликлар кислотали муҳитга сабаб бўлса, сут эса аксинча – ишқорий муҳит ҳосил қилади. Аммо уни чаймаслик бактериялар учун “шерик” топиш билан баробардир. Шу боисдан тажрибали стоматологлар сут ичгандан кейин камида 20–30 сония давомида сув билан оғиз чайишни тавсия қиладилар.
Аслида, бу амал фақат гигиена эмас, балки онгли ва шуурли яшаш маданиятини ҳам ўргатади. Инсон ҳар бир амалда эътиборли бўлиши керак. Яъни инсон доимо ўзига: “Қандай овқат еяпман? Еяётган таомим зарарли эмасми? Оғзимда нима қолмоқда?” каби саволларни бериб туриши керак.
Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам таъкидлаганларидек, поклик – иймоннинг бир қисмидир. Зеро, оғиз фақат овқат йўли эмас – у зикр, ибодат ва тиловат йўли ҳамдир. Унинг тозалиги – зикр ва ибодатдан ҳосил бўладиган қалб тозалигига ҳам таъсир қилади.
Сут ичиб оғиз чайиш – бу шунчаки сувни оғизда айлантириш эмас. Бу – бадан поклиги, илмга асосланган соғлиқ ҳимояси ва суннатга эътибор демакдир. Бугун биз уни ҳар тонг, ҳар кеч, ҳар стакан ичимликдан сўнг амалга оширсак, бу нафақат соғлиғимизни сақлайди, балки руҳий саломатлигимизга ҳам фойда беради.
Аллоҳ бизга суннатни севишни ва амал қилишни, унинг орқасидаги ҳикматни англаб яшашни насиб этсин!
Руқайя ЮСУФИЙ,
Имом Бухорий номидаги Тошкент Ислом институти талабаси.
Салим ал-Малик
Ислом олами таълим, фан ва маданият ташкилоти
(ИCEСCО) Бош директори
— Ўзбекистон Республикаси ва ИCEСCО ҳамкорлигида ташкил этилган ушбу тарихий анжуман оддий тантана эмас. Бу — Имом Бухорийнинг буюк илмий меросини асраш, унинг ҳаққоний моҳиятини жаҳон жамоатчилигига етказиш, шунингдек, мусулмон умматининг маънавий ўзлиги ва цивилизацион меросини муҳофаза қилиш йўлидаги юксак масъулият ифодасидир. Ишонаманки, бу конференция ҳақиқатни илм билан ҳимоя қилишнинг ёрқин намунаси сифатида тарихда муносиб ўрин эгаллайди.
Биринчидан, ҳадиси шариф илмига бағишланган халқаро илмий конференцияни ҳар йили турли ислом мамлакатларида муайян мавзулар асосида мунтазам ўтказишни таклиф этаман. Бу илм аҳлининг ўзаро тажриба алмашиши, янги тадқиқотларни қўллаб-қувватлаш ва халқаро ҳамкорликни янада мустаҳкамлашга хизмат қилади.
Иккинчидан, ҳадис илмини ривожлантириш, мазкур соҳадаги фундаментал тадқиқотларни рағбатлантириш ҳамда ёш олимларни қўллаб-қувватлаш мақсадида ҳар йили нуфузли халқаро мукофот таъсис этишни таклиф қиламан.
Фурсатдан фойдаланиб, Ўзбекистон раҳбариятига, хусусан, Ўзбекистон Республикаси Президенти муҳтарам Шавкат Мирзиёев жанобларига ушбу халқаро конференцияни ташкил этиш ташаббуси учун самимий миннатдорлигимни изҳор этаман.
Икки йил аввал муҳтарам Президент билан учрашганимизда у киши Имом Бухорий меросига бағишланган йирик халқаро конференция ўтказиш нияти ҳақида сўз юритган эдилар. Бугун эса ана шу эзгу ғоя Самарқанднинг муқаддас заминида амалда рўёбга чиққанини кўриб турганимиз барчамиз учун катта мамнуният ва қувонч бағишлайди.
Ушбу анжуман Имом Бухорий меросини чуқур ўрганиш, унинг илмий аҳамиятини кенг тарғиб этиш ва инсониятнинг умумий маънавий тараққиётига хизмат қиладиган янги халқаро ташаббусларга мустаҳкам пойдевор бўлишига ишонаман.
Дин ишлари бўйича қўмита
Ахборот хизмати