Нега Фиръавннинг жасади сақлаб қолинган?
1975 йилда Фиръавн Рамзес IIнинг қабри топилганидан бери, олимларни бир савол ҳайратга солмоқда. 3000 йилдан ортиқ вақт илгари ҳалок бўлган жасад қандай қилиб бугунги кунгача бу қадар яхши ҳолда сақланиб қолган?
Бу савол билан қизиққанлар орасида франциялик машҳур тадқиқотчи доктор Морис Бюкай ҳам бор. Фиръавннинг жасади илмий тадқиқот учун Францияга юборилди. Кўплаб таҳлил ва текширувлардан сўнг, доктор Морис Бюкай Фиръавн жасадидан топилган туз зарралари унинг денгизда ҳалок бўлганига очиқ далил эканлигини аниқлади.
Қуръон бу ҳақиқатни 1400 йил аввал баён этган эди. Фиръавн денгизда ғарқ бўлгани ва унинг жасади Аллоҳ таоло томонидан сақланиши ҳақида хабар берган.
Матто ва Луко инжилларида фақат Фиръавннинг ҳазрат Мусо алайҳиссаломни қувгани ҳақида сўзлайди, аммо унинг денгизда ҳалок бўлиши ёки жасадининг сақланиши ҳақида ҳеч нарса айтилмаган.
Шу ҳақиқатни англаганидан сўнг, доктор Морис Бюкай Исломни қабул қилди.
Шунингдек, Британия музейининг “Қадимги Миср” бўлимида ЕА32751 инвентар рақами остида мўмиёланмаган, ёши 3000 йилларга тенг дея тахмин қилинган сажда ҳолатидаги қадимий жасад сақланади.
Айрим манбаларга кўра бу жасад Рамзес Иккинчининг ўғли Мернептахга (эр. ав. 1212-1202-й.) тегишли деб қаралади. Чунки тарихий маълумотлар Қуръонда тилга олинганидек яҳудийларнинг Мисрдан қувғин қилиниши айнан ушбу Фиръавн даврига тўғри келишини тасдиқлайди.
Бугунги кунда Фиръавннинг денгизда ҳалок бўлиб, минглаб йиллар ўтса-да, жасадининг сақланиб қолгани — Аллоҳ таолонинг улуғ қудрати ва оятларидан биридир. Бу ҳақда Қуръони Каримнинг “Юнус” сураси, 90–92-оятларида бундай дейилган:
“Ва Бани Исроилни денгиздан ўтказдик. Бас, Фиръавн ва унинг аскарлари ҳаддан ошган ва туғён қилган ҳолда уларни таъқиб этдилар. Токи унга ғарқ бўлиш етганида: “Бани Исроил иймон келтирган зотдан ўзга илоҳ йўқлигига иймон келтирдим ва мен мусулмонларданман”, деди. Эндими! Олдин исён қилган ва бузғунчилардан бўлган эдинг-ку?! Бугун сенинг баданингни қутқарамиз. Токи ўзингдан кейингиларга ибрат бўлгин. Албатта, кўп одамлар Бизнинг оятларимиздан ғофилдирлар”.
Ҳақиқатдан ҳам, Қуръон Фиръавннинг жасади сақланиб қолишини олдиндан хабар берган ва бугунги кунда унинг мумияси Қоҳира шаҳридаги Миср Қироллик мумиёлари музейида сақланмоқда.
Пўлатхон КАТТАЕВ,
ТИИ Ҳадис ва ислом тарихи фанлари кафедраси катта ўқитувчиси.
Бухорода икки янги жоме масжиди қурилиши кўздан кечирилди
Бухоро вилоятида янги жоме масжидларини барпо этиш ва ободонлаштириш ишлари изчил давом этмоқда. Шу муносабат билан Ўзбекистон мусулмонлари идораси Бухоро вилояти вакили, вилоят бош имом-хатиби Жобир домла Элов Когон шаҳри ва Когон туманида қурилаётган икки масжидда бўлиб, қурилиш ишларининг бориши билан танишди.
Дастлаб Когон туманидаги “Хўжа Каъбул Ахбор Вали” жоме масжидининг янги биносида олиб борилаётган қурилиш ишлари кўздан кечирилди. Ташриф давомида масъуллар билан қурилиш жараёни муҳокама қилиниб, ишларни белгиланган муддатларда ва сифатли амалга ошириш юзасидан тегишли тавсия ҳамда таклифлар берилди.
Лойиҳага кўра, янги масжид хонақоҳи ва кенг ҳовлиси билан биргаликда 1000 нафардан зиёд намозхонни қабул қилиш имкониятига эга бўлади. Мажмуа таркибида муҳташам гумбаз, замонавий таҳоратхоналар, маъмурий бинолар, янги дарвоза, автотураргоҳ ҳамда кўкаламзорлаштирилган ҳудудлар барпо этилади. Шунингдек, масжид ҳудудидаги тарихий ҳовуз ва қадимий қудуқни реставрация қилиш ишлари ҳам амалга оширилиши режалаштирилган.
Шундан сўнг Когон шаҳрида барпо этилаётган “Ҳазрати Билол” жоме масжидида ҳам қурилиш ишларининг бориши ўрганилди. Масъулларга қурилиш сифатини янада ошириш, меъморий ечимларга алоҳида эътибор қаратиш ва ишларни ўз вақтида якунлаш бўйича тегишли кўрсатмалар берилди.
Лойиҳага мувофиқ, мазкур масжид шарқона миллий меъморий услубда қурилиб, 900 нафар намозхонга мўлжалланади. Мажмуада кутубхона, омборхона, 20 кишилик таҳоратхона, маъмурий хоналар, баланд гумбаз, икки пештоқли кириш дарвозаси ҳамда баландлиги 33 метр бўлган минора барпо этилади. Шунингдек, автотураргоҳ, ҳовуз ва яшил ҳудудлар ташкил этилиши режалаштирилган.
Қайд этилганидек, қурилиш ишлари масжидларнинг ҳисоб рақамларига тушаётган маблағлар ҳамда саховатпеша ҳомийларнинг хайриялари асосида амалга оширилмоқда.
Янги масжидлар юртимизда диний-маърифий муҳитни янада мустаҳкамлаш, аҳолига муносиб ибодат шароитларини яратиш ва миллий меъморчилик анъаналарини асраб-авайлашга хизмат қилиши билан аҳамиятлидир.
Аллоҳ таоло ушбу хайрли бунёдкорлик ишларини баракали қилиб, уларнинг муваффақиятли якун топишини насиб этсин.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Бухоро вилояти вакиллиги
Матбуот хизмати
