27 Август, 2026, 14 Рабиъул аввал, 1448
27 Август, 2026, 14 Рабиъул аввал, 1448
1975 йилда Фиръавн Рамзес IIнинг қабри топилганидан бери, олимларни бир савол ҳайратга солмоқда. 3000 йилдан ортиқ вақт илгари ҳалок бўлган жасад қандай қилиб бугунги кунгача бу қадар яхши ҳолда сақланиб қолган?
Бу савол билан қизиққанлар орасида франциялик машҳур тадқиқотчи доктор Морис Бюкай ҳам бор. Фиръавннинг жасади илмий тадқиқот учун Францияга юборилди. Кўплаб таҳлил ва текширувлардан сўнг, доктор Морис Бюкай Фиръавн жасадидан топилган туз зарралари унинг денгизда ҳалок бўлганига очиқ далил эканлигини аниқлади.
Қуръон бу ҳақиқатни 1400 йил аввал баён этган эди. Фиръавн денгизда ғарқ бўлгани ва унинг жасади Аллоҳ таоло томонидан сақланиши ҳақида хабар берган.
Матто ва Луко инжилларида фақат Фиръавннинг ҳазрат Мусо алайҳиссаломни қувгани ҳақида сўзлайди, аммо унинг денгизда ҳалок бўлиши ёки жасадининг сақланиши ҳақида ҳеч нарса айтилмаган.
Шу ҳақиқатни англаганидан сўнг, доктор Морис Бюкай Исломни қабул қилди.
Шунингдек, Британия музейининг “Қадимги Миср” бўлимида ЕА32751 инвентар рақами остида мўмиёланмаган, ёши 3000 йилларга тенг дея тахмин қилинган сажда ҳолатидаги қадимий жасад сақланади.
Айрим манбаларга кўра бу жасад Рамзес Иккинчининг ўғли Мернептахга (эр. ав. 1212-1202-й.) тегишли деб қаралади. Чунки тарихий маълумотлар Қуръонда тилга олинганидек яҳудийларнинг Мисрдан қувғин қилиниши айнан ушбу Фиръавн даврига тўғри келишини тасдиқлайди.
Бугунги кунда Фиръавннинг денгизда ҳалок бўлиб, минглаб йиллар ўтса-да, жасадининг сақланиб қолгани — Аллоҳ таолонинг улуғ қудрати ва оятларидан биридир. Бу ҳақда Қуръони Каримнинг “Юнус” сураси, 90–92-оятларида бундай дейилган:
“Ва Бани Исроилни денгиздан ўтказдик. Бас, Фиръавн ва унинг аскарлари ҳаддан ошган ва туғён қилган ҳолда уларни таъқиб этдилар. Токи унга ғарқ бўлиш етганида: “Бани Исроил иймон келтирган зотдан ўзга илоҳ йўқлигига иймон келтирдим ва мен мусулмонларданман”, деди. Эндими! Олдин исён қилган ва бузғунчилардан бўлган эдинг-ку?! Бугун сенинг баданингни қутқарамиз. Токи ўзингдан кейингиларга ибрат бўлгин. Албатта, кўп одамлар Бизнинг оятларимиздан ғофилдирлар”.
Ҳақиқатдан ҳам, Қуръон Фиръавннинг жасади сақланиб қолишини олдиндан хабар берган ва бугунги кунда унинг мумияси Қоҳира шаҳридаги Миср Қироллик мумиёлари музейида сақланмоқда.
Пўлатхон КАТТАЕВ,
ТИИ Ҳадис ва ислом тарихи фанлари кафедраси катта ўқитувчиси.
Қумқўрғон туманидаги "Хўжамулки" маҳалласида "Маҳаллада ободлик ва меҳр-саховат ойлиги" доирасида кенг жамоатчилик ва аҳоли вакиллари иштирокида қизғин ободонлаштириш ва бунёдкорлик ишлари олиб борилмоқда. Бу ташаббус маҳалла ҳаётига янгича руҳ бахш этиб, ҳамжиҳатлик ва эзгулик муҳитини янада мустаҳкамламоқда.
Азалий қадриятларимиздан бири бўлган ҳашар анъанаси асосида маҳалла аҳли бир ёқадан бош чиқариб, ўз ҳудудини янада обод, файзли ва кўркам масканга айлантириш йўлида фидокорона меҳнат қилмоқда. Ҳар бир фуқаронинг қалбида Ватанга муҳаббат, маҳаллага эҳтиром туйғуси жўш уриб, улар бунёдкорлик ишларига фаол ҳисса қўшмоқдалар.
Хусусан, маҳалла ҳудудидаги муқаддас қадамжолардан бири – "Хўжамулки ота" қабристонида кенг кўламли тозалаш ва ободонлаштириш ишлари амалга оширилмоқда. Ҳашар иштирокчилари томонидан қабристон ҳудуди бегона ўтлар ва чиқиндилардан пухта тозаланиб, қабр устилари тартибга келтирилмоқда. Шунингдек, зиёратчилар учун қулай шароитлар яратиш борасида зарур ишлар олиб борилиб, аждодлар хотирасига чуқур эҳтиром кўрсатилмоқда.
Бу каби эзгу ташаббуслар маҳаллада ободлик ва ҳамжиҳатлик муҳитини мустаҳкамлаш билан бирга, аждодларимиз хотирасига бўлган ҳурматимизни намоён этади. Айни пайтда, ёш авлодга миллий қадриятларимизни сингдириш, уларни Ватанга муҳаббат ва меҳнатсеварлик руҳида тарбиялашда беқиёс аҳамиятга эгадир. Бугунги ҳашар – келажак авлод учун намуна, эртанги кун учун мустаҳкам пойдевордир.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Сурхондарё вилояти вакиллиги Матбуот хизмати
Иймон 
Намоз 
Рўза 
Закот 
Ҳаж 
Қуръон 
Ислом сабоқлари 
Aлоқа 