Ўрта Осиё ва Қозоғистон мусулмонлари диний бошқармаси раиси, беш республика муфтийси (муфтийлик йиллари: 1989–1993)
Шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф 1952 йил Андижон вилоятида таваллуд топган. 1989 йил Ўрта Осиё ва Қозоғистон мусулмонлари диний бошқармаси раиси, муфтий, СССР Олий Кенгаши депутати этиб сайланган.
Шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуфнинг хизматлари:
• 1989 йил Ўзбекистон ҳукумати қарори билан Тошкентдаги тарих музейида сақланаётган Усмон мусҳафи Диний идорага топширилди;
• 1990 йил Марказий Осиё республикаларидан 500 нафар мусулмон Тошкент шаҳридан ҳажга жўнади. Бу пайтгача собиқ иттифоқдаги барча республикаларидан 20-30 кишигина ҳажга юборилар эди;
• Саудия Арабистонидаги «Ислом олами робитаси» раҳбарияти билан музокаралар натижасида собиқ иттифоқ мусулмонларига 1 000 000 дона мусҳаф ҳадя қилинди;
• Рамазон ва Қурбон ҳайитлари Ўзбекистон Республикасида байрам ва дам олиш кунлари деб эълон қилиниб, давлат миқёсида кенг нишонланадиган бўлди;
• 1991 йилда Наманганда “Мулла Қирғиз” ўрта махсус ислом таълим муассасаси ташкил этилди;
• 1992 йилда Бухорода “Жўйбори Калон” аёл-қизлар, Қашқадарёда “Хожа Бухорий”, Хоразмда “Фахриддин ар-Розий”, Қорақалпоғистонда “Муҳаммад ал-Беруний”, Андижонда “Саййид Муҳйиддин махдум” ўрта махсус ислом таълим муассасалари ташкил этилди.
Халқаро ташкилотлар аъзолиги:
• Ислом олами Робитаси таъсис мажлиси (Макка шаҳри);
• Бутун дунё мутафаккир уламолари йиғинининг ижроия қўмитаси (Макка шаҳри);
• Бутун жаҳон мусулмон уламолари халқаро уюшмаси;
• Бутунжаҳон исломий халқ бошқарувининг бош котибияти;
• Бутун жаҳон тасаввуф уюшмаси;
• Бутун дунё даъват уюшмаси;
• Бутун дунё масжидлар уюшмаси;
• Бутун дунё Ислом уюшмаси (Исломобод шаҳри);
• Оли Байт «Исломий тафаккур» қироллик академияси (Иордания).
Шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф тафсир, ҳадис, ақоид, фиқҳ, тасаввуф, тарих ва бошқа илмларга доир юздан ортиқ асарлар муаллифи.
Шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф 2015 йили Тошкент шаҳрида вафот этди.
2023 йил 27 июнда Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг фармони билан Шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф ҳазратлари “Олий даражали Имом Бухорий» ордени билан мукофотланди.
Қоҳира шаҳрида бўлиб ўтаётган анжуман асосий қисмида Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси, муфтий Шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратлари маъруза қилдилар. Шунингдек, Миср муфтийси Назир Муҳаммад Айёд, Миср Вақфлар вазири Усома Азҳарий, Халқаро Ислом фиқҳи академияси бош котиби доктор Қутб Мустафо Сано, Ал-Азҳар шайхи вакили Шайх Айман Абдулғаний, Мусулмон олами уюшмаси Бош котиби ўринбосари доктор Абдурраҳмон ибн Абдуллоҳ аз-Зайд ва Абу-Даби Ислом ишлари раиси, доктор Умар Ҳабтур ад-Дариъий кабилар нутқ қилдилар.
Муфтий ҳазратлари муҳокама қилинаётган оила, аёллар ҳуқуқи ва фарзанд тарбияси масаласи ғоят долзарб эканига урғу қаратдилар. Хусусан, турли минтақаларда оила институти инқирозга юз тутаётгани, ёшларнинг оила қуришга қизиқиши пасайиб, ажрашишлар сони ортиб бораётгани жиддий хавотир уйғотаётгани таъкидланди. Қайд этилишича, бу синов бутун инсоният олдида турган умумбашарий муаммога айланмоқда.
Шу муносабат билан Муфтий ҳазратлари томонидан бир қатор долзарб таклифлар илгари сурилди:
– Қўшма фатво ишлаб чиқиш: илмий асосланган ҳамда илғор тажрибаларни ўзида жамлаган қўшма фатво ишлаб чиқиш зарурлиги маълум қилинди. Ушбу ҳужжатни турли тилларга таржима қилиб, ОАВ, рақамли платформалар, маърифий тадбирлар ва жума хутбалари орқали кенг жамоатчиликка етказиш таъкидланди.
– Ёшларни оилага тайёрлаш дастурлари: турмуш қуриш остонасида турган ёшларнинг диний, миллий ва ижтимоий масъулиятини юксалтиришга қаратилган махсус курслар ва психологик-маърифий маслаҳат дастурларини йўлга қўйиш таклиф этилди.
– Фатво марказлари ва ОАВ ҳамкорлиги: миллий қадриятлар ва исломий таълимотларни ёшларга замонавий, таъсирчан усулларда етказиш учун фатво марказлари билан ОАВ ўртасидаги ҳамкорлик лозимлигига эътибор қаратилди.
Шу ўринда, Ўзбекистонда мазкур йўналишларда амалга оширилаётган тизимли ислоҳотлар ҳам баён қилинди.
Халқаро анжуман иштирокчилари Муфтий ҳазратлари томонидан илгари сурилган таклифларни қўллаб-қувватлаб, юртимизда диний-маърифий соҳада амалга оширилаётган ислоҳотлар, оила институтини мустаҳкамлаш борасидаги ишларга юқори баҳо бердилар.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати