Руҳ ўлмайди… балки қайтади
Инсон қандай қилиб уйқусида ақлга сиғмас манзараларни кўради?
Қандай қилиб кулaди, йиғлайди, қўрқади, оғриқни ҳис қилади… ҳолбуки у ухлаб ётади?
Ҳеч хаёлингиздан ўтганми:
Набий алайҳиссалом Исро ва Меърож кечасида пайғамбарлар билан қандай учрашдилар… улар эса оламдан ўтган эдилар?
Бу сирнинг барчаси ўша ажойиб махлуқда, яъни руҳа.
Доктор Мустафо Маҳмуд айтади:
Кеча улуғ шайх Муҳаммад Мутаваллий Шаъровий раҳимаҳуллоҳнинг руҳ ҳақидаги ажойиб дарсини эшитдим…
Бу – фақат Аллоҳ билган илоҳий сир, у бундай дейди:
Айримлар савол беради:
Қандай қилиб Пайғамбар Муҳаммад алайҳиссалом Байтул-Мақдисда барча пайғамбарлар билан учрашдилар, ҳолбуки улар вафот этган эдилар?
Жавоб жуда оддий:
Бу – Аллоҳнинг қудрати!
Чегараси йўқ, идрок қилиб бўлмас қудрат.
Қандай қилиб бедор ҳолдаги руҳимиз билан тушдаги руҳимиз фарқ қилса…
Уйқуда кўзларимиз ёпиқ бўлади, лекин биз тўлиқ бир оламни яшаймиз!
Кўрамиз, эшитамиз, қувонамиз, қўрқамиз, оғриқ сезамиз, баъзан қўрқиб уйғониб:
Алҳамдулиллаҳ… бу фақат туш экан! деймиз.
Баъзан эса чиройли тушдан табассум билан уйғониб, унинг хотиржамлиги бутун кун давомида биз билан қолади.
Руҳларимиз чиқиб кетади, сайр қилади…
Ҳақиқатда танимаган инсонлар билан учрашади, бедор ҳолда ҳис қилмайдиган оламларга киради.
Барзахдаги руҳларимиз… ва Қиёматдачи?
Руҳларимиз барзах оламида ҳам бошқача бўлади,
Қиёмат куни эса… Энг юксак даражаларга кўтарилади,
кўз кўрмаган, қулоқ эшитмаган, инсон қалбига ҳам келмаган нарсаларни кўради.
Бу – Аллоҳнинг қудрати, у билан ҳабибимиз Мустафо алайҳиссалом пайғамбарларни тушда эмас, ҳушёр ҳолда кўрдилар.
Мени доим таассуротга соладиган ибора бор: бирор киши вафот этганда муаззин: “Фалончи фалон ўғли Аллоҳнинг раҳматига кўчди” дейди.
Қандай таскинли сўз… У ўлмади… балки кўчди!
Аллоҳнинг раҳматига, меҳрига, мутлақ адолатига кўчди.
Фоний танага маҳбус бўлган руҳи энди бошқа оламга йўл олди, бизнинг дунёмизга ҳеч ўхшамайдиган оламга.
Руҳ ўлмайди… балки қайтади.
Руҳ йўқ бўлмайди, азизлар…балки кўчади, юксалади, кўтарилади, ўзининг асл ватанига қайтади.
Бу ер ҳеч қачон бизнинг доимий масканимиз бўлмаган, бу – фоний дунё, боқий эмас, дам олиш учун эмас, имтиҳон учун яратилган ер.
Аллоҳ таоло айтади: “Ўлимни ҳам, ҳаётни ҳам яратган – сизларнинг қайсингиз яхшироқ амал қилишингизни синаш учун”.
Дуо: Ё Аллоҳ! Руҳларимизни енгил, хотиржам ва пок қил, Сени рози қилган ҳолда, имон ва офият билан Сенга кўтарилишини насиб эт.
Ҳомиджон қори ИШМАТБЕКОВ
Халқаро медиа майдонида йўлга қўйилаётган янги ҳамкорликлар ва илмий-маданий лойиҳалар Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси марказининг халқаро фаолиятини янги босқичга олиб чиқмоқда. Яқинда ўтказилган “Ислом цивилизацияси: янги нигоҳ — янги кашфиётлар” халқаро медиафоруми доирасида бошланган ҳамкорликларнинг кейинги босқичи сифатида Париж шаҳридаги ЮНЕСКО Бош қароргоҳида махсус тақдимот, халқаро илмий-амалий конференция ва кўргазма ўтказиш режалаштирилган. Мазкур лойиҳаларнинг натижалари ва уларга тайёргарлик жараёни Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази Илмий кенгашининг навбатдаги йиғилишида муҳокама қилинди.
Йиғилишда Илмий кенгаш аъзолари, олим ва тадқиқотчилар ҳамда тегишли йўналишлар учун масъул ходимлар иштирок этди.
Унда дастлаб халқаро медиафорумнинг натижалари таҳлил қилинди. Қайд этилганидек, мазкур форум Марказнинг халқаро ахборот ва илмий майдондаги фаолиятини кенгроқ намойиш этиш, хорижий журналистлар, медиа экспертлар, олим ва тадқиқотчилар билан янги профессионал алоқаларни йўлга қўйиш учун муҳим мулоқот майдони бўлди.
Форум давомида Марказнинг илмий-тадқиқот салоҳияти, Ўзбекистон ҳудудида шаклланган исломий илм-фан ва маданият мероси, шунингдек, ушбу меросни замонавий медиа воситалари орқали халқаро аудиторияга етказиш имкониятлари юзасидан фикр алмашилди. Хорижий ОАВ вакилларининг Марказ фаолиятига билдирган қизиқиши ҳамда ўзаро мулоқотлар келгусидаги ҳамкорликлар учун янги имкониятларни шакллантиргани таъкидланди.
Шу муносабат билан форум доирасида йўлга қўйилган алоқаларни изчил давом эттириш, халқаро ва маҳаллий оммавий ахборот воситалари билан тизимли ҳамкорликни йўлга қўйиш, Марказнинг илмий лойиҳалари ва тадқиқотларини халқаро аудиторияга кенгроқ етказиш бўйича келгусидаги вазифалар белгилаб олинди.
Илмий кенгаш йиғилишида Марказнинг халқаро илмий-маданий ҳамкорлигини янги босқичга олиб чиқишга қаратилган истиқболли лойиҳалардан бири — Париж шаҳридаги ЮНЕСКО Бош қароргоҳида ўтказилиши режалаштирилаётган махсус тақдимот, халқаро илмий-амалий конференция ва кўргазма лойиҳасига тайёргарлик масалаларига алоҳида эътибор қаратилди.
Мазкур тадбирлар орқали Президент Шавкат Мирзиёев ташаббуси билан бунёд этилган Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси марказининг илмий-тадқиқот фаолияти, мамлакат ҳудудида шаклланган илм-фан, маърифат, маданият ва тарихий мероснинг жаҳон цивилизацияси тараққиётидаги ўрнини халқаро илмий жамоатчиликка кенгроқ танитиш мақсад қилинган.
Айни пайтда лойиҳа доирасида халқаро олим ва тадқиқотчиларни тадбирларга жалб этиш, илмий муассасалар, халқаро ташкилотлар билан ҳамкорликни йўлга қўйиш, тақдимот ва конференция дастурини шакллантириш, шунингдек, кўргазма экспозицияларини илмий ва мазмун жиҳатдан тайёрлаш бўйича ишлар олиб борилмоқда.
Имом Мотуридий халқаро илмий-тадқиқот маркази директори Комилжон Шермуҳаммедов Париждаги тадбирларга тайёргарлик жараёни ҳақида маълумот берди:
“Франциядан 50 га яқин олим ва тадқиқотчига таклифномалар юборилган. Шунингдек, бошқа халқаро ташкилотлар ва илмий муассасалар вакилларини жалб этиш бўйича ҳам тегишли ишлар амалга оширилмоқда.
Тадбирнинг яна бир муҳим қисми — ЮНЕСКО Бош қароргоҳида ташкил этиладиган кўргазма лойиҳаси. Беш экспозициядан иборат кўргазма орқали Ўзбекистон ҳудудида шаклланган илм-фан, маданият ва тарихий мероснинг муҳим жиҳатларини халқаро жамоатчиликка намойиш этиш режалаштирилган. Кўргазма учун 35 та муҳим артефакт ва 200 га яқин қадимий китоб, шунингдек, тарихий обидалар макетларини тақдим этиш бўйича ишлар олиб борилмоқда”.
Илмий кенгаш аъзолари томонидан мазкур лойиҳаларнинг мазмун-моҳияти, илмий асосланганлиги ва уларни халқаро аудиторияга тақдим этиш усуллари юзасидан ҳам фикр алмашилди.
Хусусан, кўргазма экспозицияларини шакллантиришда тарихий манбаларнинг илмий қиймати, артефактларнинг тарихий аҳамияти ва уларнинг Ўзбекистон ҳудудидаги ислом цивилизацияси тараққиёти билан боғлиқ жиҳатларини аниқ ва ишончли маълумотлар асосида ёритиш муҳимлиги қайд этилди.
Шунингдек, халқаро аудиторияга тақдим этиладиган материалларда Ўзбекистон заминида юзага келган илмий мактаблар, буюк алломаларнинг жаҳон илм-фани ва маданияти ривожига қўшган ҳиссаси ҳамда бугунги кунда ушбу илмий-маърифий меросни ўрганиш ва оммалаштириш борасида амалга оширилаётган ишлар кенг қамраб олиниши зарурлиги таъкидланди.
Йиғилиш якунида халқаро медиафорумда эришилган натижаларни амалий лойиҳалар билан давом эттириш, хорижий ОАВ ва илмий муассасалар билан ҳамкорликни янада кенгайтириш, Париж шаҳридаги ЮНЕСКО Бош қароргоҳида ўтказилиши режалаштирилган тадбирларга тайёргарлик ишларини юқори савияда ташкил этиш ҳамда Марказнинг илмий-тадқиқот фаолияти ва Ўзбекистоннинг бой исломий илмий-маданий меросини халқаро миқёсда кенг тарғиб қилиш бўйича тегишли вазифалар белгилаб олинди.
iccu.uz