Савол: Умрага борганда бир ҳолатга гувоҳ бўлдим. Мадинада ҳам, Маккаи мукаррамада, тавоф ва саъйларда ҳам айрим эр-хотинлар қўлларини ушлаб юришибди. Улар орасида ёши катталар ҳам, ёшлар ҳам бор. Бу нарса эҳромга таъсир қилмайдими?

Жавоб: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм. Эҳромдаги эр ва хотин жинсий яқинлик ва унга олиб борувчи амаллардан сақланиши лозим. Бу ҳукм ояти карима ва ҳадиси шарифларга асосланган. Аммо эҳромдан ташқари вақтда рухсат берилади.

Саволда айтилгандек, эр ва хотин бир-бирларини қўлларини ушлаб юришгани кузатилади. Чунки у ерларда тумонат одам тўплангани учун бир-бирини йўқотиб қўйишдан қўрқишади ва шу боис қўлларини ушлаб олишади. Лекин бундай нарсаларга ҳожат бўлмай, қўл ушлашиб юриш яхши эмас.

Чунки муқаддас маконларга сайру саёҳатга, томоша қилишга борилмайди, балки тавба-тазарру ва Аллоҳ таолога янада қурбат ҳосил қилиш, улкан ажру-савобларга эришиш мақсадида борилади. Зиёратга отланиб турган инсон асосий мақсадни унутиб қўймаслик лозим.

Эҳромдалик вақтида бунга аҳамиятли бўлиш лозим. Чунки агар эр ва хотин эҳромда бир-бирларининг қўлларини ушлаганда шаҳват, жинсий яқинликка мойиллик пайдо бўлса, жонлиқ сўйиш лозим бўлади. Шаҳватсиз ушласа, жарима бўлмайди.

Уламолар мазкур масалага бир қанча ҳадислар ва ояти каримани далил қилганлар. Аллоҳ таолонинг: “Ҳаж маълум ойлардир. Кимки уларда ўзига ҳажни фарз қилса, ҳажда шаҳвоний нарсалар, фисқ ва жанжал йўқдир”, сўзидаги “шаҳвоний нарсалар” деб таржима қилинган сўз оятда “рафас” деб айтилган. Бу сўзнинг баъзи тафсирларида жинсий яқинлик ва ушлаш ва ўпиш каби унга олиб борувчи ишлар дейилган. Валлоҳу аълам.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво маркази.