Муборак Рамазон ойида Аллоҳ таоло ҳамма мусулмонларга Ўзининг раҳмати, мағифирати, чексиз неъматларини ёғдиради.
Бу ой ўз жонларига (гуноҳ билан) зулм қилган бандалар... (Зумар, 53)га ҳидоят йўли кўрсатилади.
Бу ойда инсонлар ейиш-ичишдан, нафсоний истаклардан тийиладилар.
Одатдагидек, кун давомида кўнгил тусаганда қаҳва, чой ича олмаймиз бир ой.
Шу ишларни Аллоҳ розилиги учун бажарамиз. Бу бир мўъжиза, аслида. Лекин уни ҳис этмаймиз.
Мисол учун, бу йил (2026) юртимизда неча киши рўза тутади?
Миллионлаб кишилар Исломнинг учинчи рукнини адо этишига шубҳа йўқ.
Энди Осиё қитъасида ёки бутун Ислом оламида неча киши рўза тутишини тасаввур қилиб кўринг-а (!).
Бу амал мажбурий эмас, балки ихтиёрий равишда, назорат қилинмаган ҳолда бажарилишига эътибор қаратсак, шунинг ўзи катта мўъжиза эканига гувоҳ бўламиз.
14 аср олдин Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Аллоҳ таоло сизларга ҳар йили бир ой Рамазон рўзасини тутишни фарз қилди», деб марҳамат қилган.
1,4 минг йилдан бери сон-саноқсиз мўмин-мусулмонлар ҳар йили бир ой ихтиёрий равишда рўза тутадилар. Бу ишда мажбурлаш йўқ. Агар мажбурлаш бўлганида кўпчилик рўза тутмас эди.
Бирор кишига: «Рўза тутсанг, шунча пул бераман» десангиз, у муҳтож бўлса, 3-4 кун рўза тутиши мумкин. Лекин пулни олгач, жуфтакни ростлаб қолади.
Асрлар давомида миллиардлаб инсонлар бир ой рўза тутадилар.
Ҳар йили шу ҳолат такрорланавергани боис унинг чинакам фавқулодда ҳодиса эканини кўп ҳам англайвермаймиз.
Одам руҳиятида ҳар доим яширин нарсага интилиш, талпиниш бор. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам бундай дедилар: «Одам боласининг ҳар бир амали (учун бериладиган савоб) бир неча баравар кўпайтирилади: бир яхшилик ўн мартадан етти юз бараваргача. Аллоҳ азза ва жалла бундай деди: "Аммо рўза мустасно, чунки у Мен учундир, унинг мукофотини Ўзим бераман"» 0
Шу боис Раббимиз берадиган улуғ мукофотга эришиш учун ихлос ила рўза тутамиз. Шу ибодат туфайли миллиардлаб инсонлар валийлик лаззатини тотадилар.
Ҳа, Рамазонда иймони бор ҳар бир киши валий бўлади. Шу мақомни йил давомида, умр бўйи асраб қоладиган кишилар қандай ҳам бахтли! Улар жаннатга Раййон дарвозасидан кирадилар, иншоаллоҳ.
Толибжон НИЗОМ
Покистоннинг “The Diplomatic insight” порталида Покистон тинчлик ва дипломатик тадқиқотлар институти ижрочи директори Муҳаммад Асиф Нур қаламига мансуб Ўзбекистоннинг маърифатпарвар мероси сарлавҳали мақоласи эълон қилинди, деб хабар бермоқда “Дунё” АА.
“Ўзбекистоннинг энг катта бойлиги фақат Самарқанд, Бухоро ва Хиванинг маҳобатида эмас. Бу қадим юртнинг энг катта бойлиги инсониятга ҳисоблашни, даволашни, осмон жисмларини кузатишни, эътиқодни англашни, адолат билан бошқаришни ва тилга тамаддуний оҳанг бағишлашни ўргатган буюк тафаккур соҳибларининг ворислигидадир”, –деб ёзган муаллиф.
Муҳаммад Асиф Нурнинг таъкидлашича, Президент Шавкат Мирзиёев раҳбарлигида бугун Ўзбекистонда музейлар, илмий марказлар, ихтисослаштирилган мактаблар, китобхонлик дастурлари ва маданий дипломатия орқали Учинчи Ренессанснинг пойдеворига тамал тоши қўйиляпти.
“Бу мақсад 2026 йил 17 март куни Тошкентда Ислом цивилизацияси марказининг очилиши билан янада аниқ ифода топди. 1 июнга қадар марказга ярим миллион киши, жумладан, 150 дан ортиқ хорижий делегация ташриф буюрди. Қарийб 2 000 нафар олим 810 та тегишли лойиҳада иштирок этди, 1 000 дан ортиқ маданий ашё эса хориждан Ўзбекистонга қайтарилди. Расмий маълумотлар мамлакат хотирани таълим ва миллий ишончга айлантираётганини кўрсатади”, – дея қайд этилган нашрда.
Шунингдек, мақолада 2026 йилда Самарқанд яқинидаги Имом Бухорий мажмуаси қайта қурилиб, зиёратчилар учун очилгани эътироқ этилган. Унда 10 минг кишилик масжид, музей ва илмий-тадқиқот муассасалари барпо этилди. Мажмуанинг кунлик ташриф буюрувчиларни қабул қилиш имконияти 65 минг кишига етди ва биринчи ойнинг ўзида мажмуага бир миллиондан ортиқ одам ташриф буюрди. Бу маскан зиёратни билим, тадқиқот ва маънавий тарбия билан уйғунлаштиради.
Муаллиф ўз мақоласида Амир Темур ва Темурийлар меросининг Ўзбекистон тарихи ва тараққиётида тутган ўрнига алоҳида эътибор қаратган.
“Темурийлар даври нафақат Ўзбекистон, балки жаҳон тамаддунида ҳам муҳим палла ҳисобланади. Амир Темур Самарқандни қудратли давлат марказига айлантирди ва меъморчилик, илм-фан ҳамда маданият тараққиётини қўллаб-қувватлади. 2026 йилда Ўзбекистонда Амир Темур таваллудининг 690 йиллиги кенг нишонланмоқда, Темурийлар тарихи давлат музейи қайта реконструкция қилинди ва апрель – Амир Темур ойи деб эълон қилинди”, – дейилади манбада.
Асиф Нурнинг эътироф этишича, Ўзбекистонда маърифатпарварлик ғоялари ҳеч қачон фақат қўлёзмалар билан чекланиб қолмаган. У маҳаллада, устоз ва кексаларга ҳурматда, устоз-шогирд анъаналарида ва меҳмондўстликда яшайди. У Шашмақом оҳангларида янграйди, Лазги рақсида намоён бўлади, Аския санъатида тилга киради, бахшилар ижросида ҳикоя қилинади, атлас ва адрас матоларида ўз ифодасини топади. ЮНЕСКО томонидан тан олиниши бу анъаналарнинг жаҳон миқёсидаги аҳамиятини тасдиқлайди.
Муаллиф ўз мақоласини “Ўзбекистоннинг маърифатпарвар меросининг илдизлари қадимий – аммо унинг ҳақиқий манзили – келажакдир”, – деган сўзлар билан якунлаган.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси матбуот хизмати