Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
17 Сентябр, 2026   |   6 Рабиъус сони, 1448

Тошкент шаҳри
Бомдод
04:45
Қуёш
06:05
Пешин
12:18
Аср
16:40
Шом
18:33
Хуфтон
19:49
Bismillah
17 Сентябр, 2026, 6 Рабиъус сони, 1448

Олимнинг шон-шарафи китобларида

19.02.2026   13856   2 min.
Олимнинг шон-шарафи китобларида

Шайх Абдулфаттоҳ Абу Ғудда раҳимаҳуллоҳ айтадилар: “Маҳмуд ибн Умар Замахшарийнинг бир гапини эслайман... Ҳикматли сўзлар жамланган “Сўз дурдоналари” деган китобида бундай ёзади: Савдогарнинг шуҳрати унинг ҳамёнида, олимнинг шон-шарафи эса китобларида.

Илгари олимлар китоблар сотиб олиш учун озиқ-овқат ва кундалик эҳтиёжларига сарфлайдиган маблағларни тежар эдилар. Имом Aҳмаднинг шогирди Иброҳим Ҳарбий (Aллоҳ уни раҳмат қилсин) жуда қашшоқлашиб қолди. Унинг икки ёш қизи бор эди. Аҳли оиласи очликдан қаттиқ азият чекишди.

Аёли унга: “Эй Иброҳим, мен очликка чидай оламан, лекин бу икки қиз бунга қандай чидайди?” деб шикоят қилди.

У: “Нима қилишим керак?” деб сўради.

Аёли: “Китобларингиздан бирортасини сотинг”, деди.

Иброҳим: “Сабр қилинг, сабр қилинг”, дедида, уйидан ташқари чиқиб кетди.

Бир киши Иброҳим Ҳарбийнинг уйини излаб, ўтган-кетгандан сўраб юрарди. Ниҳоят одамлар кўрсатган йўл бўйлаб юриб, бир уйнинг олдида тўхтади ва: “Иброҳим Ҳарбийнинг уйи қаерда?” деб сўради.

“Мана шу”, деди.

“Иброҳим Ҳарбий ким?” деб сўради.

“Менман”, деб жавоб берди.

“Нима истайсиз?” деб сўради.

“Хуросонлик бир киши сизга бу икки туяга юкланган нарсани юборди. Мен уларни сизга етказишга масъулман”, деди.

Иброҳим Ҳарбий ундан: “Бу қаердан келди?” деб сўради.

У: “Хуросонлик бир одамдан”, деб жавоб берди.

Иброҳим: “У ким?” деб сўради.

“Сир сақлашга қасам ичганман”, деди.

Бундан Иброҳим Ҳарбий ҳайратда қолди. Икки туядан озиқ-овқат ва кийимлардан иборат юкларни туширди.

Иброҳим Ҳарбий очликка чидади, лекин китобларидан бирини сотишга чидай олмади. Чунки китоблар унинг ҳаёти эди.

Баъзан ўн баравар қимматга бўлса ҳам, китоб сотиб олардим. Чунки бу китобни ҳаётимда бир марта сотиб оламан, пулни яна топишим мумкин, лекин бу китобни бошқа топа олмаслигимдан қўрқаман. Ҳатто нархи беш ёки олти фунтга баҳоланган китобни 70 фунтга сотиб олганман.

Энг муҳими инсон “китоблар қурти” бўлиши керак. Бундай одам китобларни ўқийди, ўрганади, керакли жойларини ёзиб қўяди, ёдлайди, ўқиганлари унинг хулқ-атворида акс этади...”.

 

Даврон НУРМУҲАММАД

Бошқа мақолалар
Янгиликлар

“The Diplomatic insight”: Ўзбекистон ўтмишининг бой меросини замонавий тараққиёт ва миллий юксалиш билан уйғунлаштираётган давлат

16.09.2026   16031   3 min.
“The Diplomatic insight”: Ўзбекистон ўтмишининг бой меросини замонавий тараққиёт ва миллий юксалиш билан уйғунлаштираётган давлат

Покистоннинг “The Diplomatic insight” порталида Покистон тинчлик ва дипломатик тадқиқотлар институти ижрочи директори Муҳаммад Асиф Нур қаламига мансуб Ўзбекистоннинг маърифатпарвар мероси сарлавҳали мақоласи эълон қилинди, деб хабар бермоқда “Дунё” АА.

“Ўзбекистоннинг энг катта бойлиги фақат Самарқанд, Бухоро ва Хиванинг маҳобатида эмас. Бу қадим юртнинг энг катта бойлиги инсониятга ҳисоблашни, даволашни, осмон жисмларини кузатишни, эътиқодни англашни, адолат билан бошқаришни ва тилга тамаддуний оҳанг бағишлашни ўргатган буюк тафаккур соҳибларининг ворислигидадир”, –деб ёзган муаллиф.

Муҳаммад Асиф Нурнинг таъкидлашича, Президент Шавкат Мирзиёев раҳбарлигида бугун Ўзбекистонда музейлар, илмий марказлар, ихтисослаштирилган мактаблар, китобхонлик дастурлари ва маданий дипломатия орқали Учинчи Ренессанснинг пойдеворига тамал тоши қўйиляпти.   

“Бу мақсад 2026 йил 17 март куни Тошкентда Ислом цивилизацияси марказининг очилиши билан янада аниқ ифода топди. 1 июнга қадар марказга ярим миллион киши, жумладан, 150 дан ортиқ хорижий делегация ташриф буюрди. Қарийб 2 000 нафар олим 810 та тегишли лойиҳада иштирок этди, 1 000 дан ортиқ маданий ашё эса хориждан Ўзбекистонга қайтарилди. Расмий маълумотлар мамлакат хотирани таълим ва миллий ишончга айлантираётганини кўрсатади”, – дея қайд этилган нашрда.

Шунингдек, мақолада 2026 йилда Самарқанд яқинидаги Имом Бухорий мажмуаси қайта қурилиб, зиёратчилар учун очилгани эътироқ этилган. Унда 10 минг кишилик масжид, музей ва илмий-тадқиқот муассасалари барпо этилди. Мажмуанинг кунлик ташриф буюрувчиларни қабул қилиш имконияти 65 минг кишига етди ва биринчи ойнинг ўзида мажмуага бир миллиондан ортиқ одам ташриф буюрди. Бу маскан зиёратни билим, тадқиқот ва маънавий тарбия билан уйғунлаштиради.

 Муаллиф ўз мақоласида Амир Темур ва Темурийлар меросининг Ўзбекистон тарихи ва тараққиётида тутган ўрнига алоҳида эътибор қаратган.

“Темурийлар даври нафақат Ўзбекистон, балки жаҳон тамаддунида ҳам муҳим палла ҳисобланади. Амир Темур Самарқандни қудратли давлат марказига айлантирди ва меъморчилик, илм-фан ҳамда маданият тараққиётини қўллаб-қувватлади. 2026 йилда Ўзбекистонда Амир Темур таваллудининг 690 йиллиги кенг нишонланмоқда, Темурийлар тарихи давлат музейи қайта реконструкция қилинди ва апрель – Амир Темур ойи деб эълон қилинди”, – дейилади манбада.

Асиф Нурнинг эътироф этишича, Ўзбекистонда маърифатпарварлик ғоялари  ҳеч қачон фақат қўлёзмалар билан чекланиб қолмаган. У маҳаллада, устоз ва кексаларга ҳурматда, устоз-шогирд анъаналарида ва меҳмондўстликда яшайди. У Шашмақом оҳангларида янграйди, Лазги рақсида намоён бўлади, Аския санъатида тилга киради, бахшилар ижросида ҳикоя қилинади, атлас ва адрас матоларида ўз ифодасини топади. ЮНЕСКО томонидан тан олиниши бу анъаналарнинг жаҳон миқёсидаги аҳамиятини тасдиқлайди.

Муаллиф ўз мақоласини “Ўзбекистоннинг маърифатпарвар меросининг илдизлари қадимий – аммо унинг ҳақиқий манзили – келажакдир”, – деган сўзлар билан якунлаган.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси матбуот хизмати

Ўзбекистон янгиликлари