Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
18 Сентябр, 2026   |   7 Рабиъус сони, 1448

Тошкент шаҳри
Бомдод
04:47
Қуёш
06:06
Пешин
12:17
Аср
16:38
Шом
18:32
Хуфтон
19:47
Bismillah
18 Сентябр, 2026, 7 Рабиъус сони, 1448
Мақолалар

Солиҳлар йўлида собитлик

02.03.2026   18092   4 min.
Солиҳлар йўлида собитлик

Насиҳат

Шайх Сулаймон ибн Халаф Божийнинг фарзандларига васияти

Етук фақиҳ, имом ва ҳофиз Шайх Сулаймон ибн Халаф Божий раҳимаҳуллоҳ фарзандларига васият қила туриб, уларга ҳаётда ҳар бир мўмин киши билиши зарур бўлган кўплаб насиҳатларни беради. Мазкур ўгитлар сиз азиз ўқувчиларимиз учун манфаатли бўлишини инобатга олиб, журналимиз саҳифаларида бериб боришни лозим топдик.


Шайх Сулаймон ибн Халаф раҳимаҳуллоҳ айтади:

Эй фарзандларим! Батаҳқиқ, сизнинг зиммангизга фарзи айн бўлган амаллар таклифи (шариат юклатган масъулият) тушадиган ёшга етдингиз. Мен эса сизларни насиҳатни англайдиган, тўғри йўлни фарқлай оладиган, таълим олиш ва илм эгаллашга муносиб ёшга етганингизни билдим. Шунинг учун сизларга васиятимни очиқ баён этишим лозим.


Гапларимга эътиборли бўлиб, кўрсатмаларим ва насиҳатларимга амал қилинг. Мен сизларни ҳеч қачон ёмонликка буюрмаганман. Мен кўрсатган йўлдан юринглар ва баён қилган ҳолатларимдан ўрнак олинглар.


Шуни билингларки, бизлар – Аллоҳ таолонинг фазли билан – наслимизга етган тўғрилик, диний етуклик, поклик ва ҳаё билан тўлиқ яшаган одамлар авлодиданмиз. Яъни Айюб ибн Вориснинг авлодлари. Улар шундай зотларки: бобомиз Саъд, ундан кейин Саъднинг фарзандлари: Сулаймон, Халаф, Абдурраҳмон ва Аҳмаддур. Уларнинг орасида энг солиҳи, диндори, тақво ва ибодати билан ажралиб турган киши сизларнинг боболарингиз – Халаф эди. У киши ўзининг катта обрўси, мавқеи ва дунёсининг кўплигига қарамай, молу дунёдан юз ўгирган, камтар ҳаёт кечирган киши эди.


Энди бу ишларни давом эттириш сизнинг зиммангизга тушади. Шундай экан, уларнинг йўлидан бошқа йўлни тутманглар, уларнинг ҳолатидан бошқасига рози бўлманглар. Агар улардан ҳам юқори даражага етишга қодир бўлсангиз, бундан фақат ўзингизга фойда. Аммо ундай бўлмаса, ҳеч қурса уларнинг даражасидан ортда қолманглар. Агар насиҳатларимга амал қилсангиз, солиҳлар йўлида собит турасиз, дунё ва охиратда яхшилик топасиз.


Васиятларимнинг энг муҳими – Аллоҳга иймон келтириш


Сизларга биринчи васиятим – Иброҳим алайҳиссалом ва Яъқуб алайҳиссаломнинг фарзандларига қилган васиятларидир: “Эй фарзандларим! Аллоҳ сизлар учун бу динини танлади. Бас, фақат мусулмон бўлган ҳолингиздагина вафот этинглар” (Бақара сураси, 132-оят). Шунингдек, Луқмон алайҳиссаломнинг фарзандига қилган насиҳатидир: “Эй ўғилчам! Аллоҳга ширк келтирма! Чунки ширк – албатта улкан зулмдир” (Луқмон сураси, 13-оят).


Сизларга бу борадаги насиҳатимни қаттиқ тарзда таъкидлайман, қайта-қайта эслатаман. Бу динга боғланишингиз ва уни маҳкам ушлашингиз учун жон куйдираман. Дунё ишларининг ҳеч бири Аллоҳ таоло бизга ато этган бу диндан сизларни ажратиб қўймасин. Бу дин учун жонларингизни фидо қилишингиз керак, унда дунё мол-мулкини аямаслигингиз лозим. Чунки бу динсиз кофир киши дўзахга тушса, унга ҳеч қандай яхшилик фойда бермайди. Мўмин киши бу дин билан жаннатга киради, унга ҳеч қандай ёмонлик зиён қилмайди: “Кимки исломдан бошқа дин истаса, ундан ҳеч қачон қабул қилинмайди ва у охиратда зарар кўрувчилардан бўлади” (Оли Имрон сураси, 85-оят).


Агар сизлар Аллоҳ таоло танлаган бу динда вафот этсангиз, умид қиламанки, биз жаннатда қайта учрашамиз – у ерда нафрат ҳам, ажралиш ҳам бўлмайди. Аллоҳ таоло менинг ўша учрашувга бўлган шавқу завқимни ҳам билади. Шу билан бирга, сизлардан бирортангиз йўлдан озиб, фитна сабаб адашиб қолишингиздан қаттиқ хавотирда эканлигимни ҳам билади. Агар шундай бўлса, Аллоҳнинг ғазаби уни қамраб олади ва ҳалокат жойига етказади. Абадий дўзах унга муқаррар бўлади. У ҳолда адашган киши солиҳ аждодлари билан жаннатда бирга бўлолмайди, оталари, ота-боболарининг салоҳияти унга наф бермайди: “Эй инсонлар! Парвардигорингиздан қўрқинг ва яна шундай бир кундан қўрқингки, у кунда на ота ўз фарзандига фойда беради, на фарзанд отага. Албатта Аллоҳнинг ваъдаси ҳақдир. Бас, дунё ҳаёти сизларни алдамасин. Ва шайтон – алдамчи – сизларни Аллоҳдан чалғитмасин (Луқмон сураси, 33-оят).


(Давоми бор.)

Ҳомиджон қори ИШМАТБЕКОВ

таржимаси

"Ҳидоят" журналининг 2026 йил 3-сонидан

Бошқа мақолалар
Мақолалар

“Ҳолва” деган билан...

15.09.2026   19777   2 min.
“Ҳолва” деган билан...

Бугунги жамиятимизда одоб-ахлоқ жиҳатидан оқсоқликлар кўзга ташланмоқда. Салом бериш, ёрдамга муҳтожларни кўрганда кўмаклашиш, ўзидан катталарга ҳурмат кўрсатиш каби қадриятлар камайиб бораётганини ҳеч ким инкор қилмаса керак. Ҳолбуки, ҳар бир ота-она фарзандининг илмли, солиҳ ва етук инсон бўлиб камол топганини кўришни орзу қилади. Бироқ “ҳолва” деган билан оғиз ширин бўлмайди. Яъни қуруқ орзу-ҳаваснинг ўзи кифоя қилмайди. Балки доимий ва тартибли таълим-тарбия ишига киришиш лозим бўлади. Бу борада жамиятдаги инсонларни уч тоифага бўлиш мумкин:

1. Ўзи ҳам амал қилиб, фарзандини ҳам эзгуликка етаклайдиганлар. Бу тутум дунё ва охират саодатини кўзлаган мўминнинг йўли. Тарбияда энг самарали омил ота-онанинг шахсий намунасидир. Болага, аввало, Аллоҳни танитиш ва солиҳ амаллар билан ўрнак бўлиш лозим. Қуръони каримда таъкидланганидек, иймон келтириб, эзгу амал қилганларга дунёда покиза ҳаёт, охиратда эса абадий жаннат башорати берилган (Наҳл сураси, 97-оят).

2. Ўзи амал қилмай, фарзанди тарбиясига мол-дунё сарфлайдиганлар. Унутманг, пул ҳамма нарсани ҳал қилмайди. Ота-онанинг ўзи диний ва ахлоқий мажбуриятларни бажармаса, панд-насиҳатлари фарзандга таъсир қилмайди. Оилавий муҳитда ота таъминотга, она тарбияга масъул бўлиб, ўзаро ҳурмат ва ҳамжиҳатлик бўлиши шарт.
Шунингдек, ота-оналарнинг беҳуда ишлар, масалан, телефонга кўп боғланиб қолиши тарбиядаги энг катта бўшлиқни юзага келтиради. Фарзанд камолоти учун унинг вақтини тўғри тақсимлаш, уйқу ва дарс тартибини доимий назоратда тутиш, тартибни ушлаш лозим. Энг муҳими, хулқ илмдан устун туради: хулқсиз берилган илм инсонни залолатга етаклайди, шу боис фарзандга гўзал ахлоқий тарбия бериб, сўнг илм билан зийнатлаш керак.

3. Ўзи ҳам амал қилмай, фарзандини ҳам бунга чақирмайдиганлар. Бу тоифанинг оқибати хатарлидир. Аллоҳ таоло Тоҳа сурасида бундай марҳамат қилади: “Ким Менинг зикримдан юз ўгирса, албатта, унинг учун танг ҳаёт бўлур...” (124-оят). Мана шу оятнинг ўзиёқ кишини сергак торттириб, бу тоифадан бўлиб қолмасликка ундаши лозим.
Хулоса шуки, фарзанд қалби ва руҳияти илдиз отиши керак бўлган дарахт кўчати кабидир. Унинг илдизини иймон ва тақво мустаҳкамлайди. Шундай экан, ким фарзандлари камолини кўришни истаса, амали ва эътиборини билан шунга ҳаракат қилсин. Аллоҳ таоло барчамизни тўғри йўлда бардавом қилиб, зурриётларимиз камолини кўрсатсин.

Азиза РАҲМАТОВА,
Самарқанд тумани бош отинойиси

Мақолалар