Экология ҳақида гапирганда, атроф-муҳитни Аллоҳ таоло томонидан бизга берилган омонат эканини тушунишимиз керак.
Инсон табиатнинг эгаси эмас, балки унинг ҳимоячисидир. Қуръони каримда ер юзидаги мувозанатни бузмаслик ҳақида шундай дейилади:
«Ерни (Аллоҳ хайрли ишларга) яроқли қилиб қўйганидан кейин унда бузғунчилик қилмангиз!» (Аъроф сураси, 56-оят).
Табиатни чиқиндилар билан ифлослантириш, сувни беҳуда исроф қилиш ва дарахтларни сабабсиз кесиш бузғунчиликнинг бир кўринишидир.
Экологик маданиятнинг энг гўзал намунаси Пайғамбаримиз алайҳиссаломнинг ушбу ҳадисларида намоён бўлади:
«Агар қиёмат қойим бўлиб қолса-ю, биронтангизнинг қўлида кўчат бўлса, уни экишга улгурса, экиб қўйсин» (Имом Аҳмад ривояти).
Бу ҳадис бизга ҳар қандай вазиятда ҳам табиатга ҳаёт бағишлаш, кўкаламзорлаштириш нақадар савобли иш эканини ўргатади.
Сув – ҳаёт манбаи. Ҳатто дарё бўйида таҳорат олганда ҳам сувни исроф қилмасликка буюрилганмиз. Бугунги ёшлар сув ва энергия ресурсларини тежаш орқали нафақат табиатни асрайдилар, балки динимизнинг муҳим талаби бўлган исроф қилмаслик тамойилига амал қиладилар.
Экологик маданият иймоннинг бир бўлагидир. Тозалик ва тартиб бор жойда барака бўлади. Шундай экан омонатни муносиб сақлайлик!
Тошкент ислом институти
катта ўқитувчиси Пўлатхон Каттаев
Боку шаҳрида Туркий давлатлар муфтийлари йиғилиши доирасида улуғ мутафаккир, тасаввуф олими Саййид Яҳё Бокувий меросига бағишланган халқаро конференция ўз ишини бошлади.
Ушбу нуфузли тадбирда Туркий давлатлар ташкилоти, Бутунжаҳон мусулмон донишмандлар кенгаши, IRCICA, ICESCO, Ал-Азҳар уламолар кенгаши вакиллари ҳамда етук шарқшунос ва исломшунос олимлар иштирок этмоқда.
Анжуманда Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси, муфтий Шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратлари маъруза қилдилар.
Муфтий ҳазратлари Саййид Яҳё Бокувийнинг тасаввуф тарихидаги мақоми ва унинг таълимоти ҳақида тўхталдилар. Шунингдек, нутқда аллома нафақат тасаввуф, балки диний илмлар, табиий ва аниқ фанларни эгаллаган қомусий олим бўлгани, ўттизга яқин асарлари инсон нафсини тарбиялашда муҳим қўлланма экани таъкидланди.
Шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратлари Қуръони карим ва ҳадиси шарифларга таянган ҳолда қалб саломатлиги ва поклиги инсон ҳаётининг бош мезони эканини баён этиб, туркий халқларни боғлаб турган умуммаънавий илдизларга алоҳида урғу бердилар:
«Ҳазрат Аҳмад Яссавий, Баҳоуддин Нақшбанд ва Саййид Яҳё Бокувий каби буюк зотлар илгари сурган нафс тарбияси, инсонпарварлик ва юксак ахлоқ ғоялари бугун ҳам қардош халқларимизни бирлаштириб турувчи мустаҳкам маънавий кўприкдир. Бундай улуғ сиймолар меросини ҳамкорликда ўрганиш халқларимизнинг маънавий бирлигини мустаҳкамлаш ва ёшларимизни соғлом эътиқод руҳида тарбиялашга хизмат қилади».
Уч кунлик анжуман давомида Ўзбекистон илмий жамоатчилиги ҳам маърузалар билан иштирок этади.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати