Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Қачонки сиз намозда ташаҳҳуд ва саловот ўқиётганингизда, илтимос, қалбингиз тўлиқ ҳозир бўлсин ва айтаётган калималарингизни маъносини тушуниб айтинг:
1. “Ат-таҳиййату лиллаҳ…”
Сиз Подшоҳ — Аллоҳ ҳурзуридасиз. Унга ҳеч қандай тўсиқсиз бевосита салом беряпсиз. Гўёки шу лаҳзада Аллоҳ билан “суҳбатдасиз”. Тасаввур қилинг, сизнинг саломингиз қандай бўлиши керак? Албатта, кимга мурожаат қилаётганингизга мос, ихлос ва ҳурмат билан бўлиши лозим.
2. “Вас-салавоту ват-тоййибат”
Бу намоз — фақат Сенинг юзинг учун, эй Аллоҳ! Бу — Сенинг рубубиятингни тан олишдир.
3. “Ас-салому алайка айюҳан-набиййу ва раҳматуллоҳи ва баракотуҳ”
Аллоҳга салом берганингиздан сўнг, энди Пайғамбарга салом йўллайсиз. Шу кичикгина ўтиришда сиз Раббул-оламин ва Унинг Расули — Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васаллам билан “учрашгандай” бўласиз. Бу манзарани, бу улуғ мажлисни бир лаҳза бўлса ҳам қалбингизда тасаввур қилинг.
4. “Ас-салому алайна ва ала ибадиллоҳис-солиҳийн”
Сиз ўзингизга ҳам гўзал салом беряпсиз (“ўзингизга гўзал салом беринглар”). Ўзингизни шу нур доирасига киритдингиз. Подшоҳ ва Унинг Расули ҳузурида ўзингизга салом бердингиз. Сўнгра Аллоҳнинг солиҳ бандаларига салом берасиз — гўё сиз ҳам улар сафига қўшилгандек бўласиз.
Бутун дунёда шу боғланишдан кўра гўзал, юксак ва пок алоқа борми?!!
Эй намоз ўқувчи! Илтимос, намозингиздаги шу оддий, лекин жуда улуғ лаҳзаларнинг лаззатини қўлдан бой берманг. Сиз бир кунда беш марта Аллоҳ, Унинг Расули, ўзингиз ва солиҳ бандалар билан “учрашасиз”.
Лекин салом берганингизда, кимга салом бераётганингизни эсланг!
Аллоҳим! Бизга ўргатганингдан фойда бер, бизга фойдали илм ўргат ва илмимизни зиёда қил. Омин, эй Роббул-оламийн.
Башариятга таълим берган зотга салавот айтиб туринг:
У зотга салавот ва саломлар бўлсин.
Салавот айтинг:
— тиз чўкиб ўтириб, қушчаси ўлган боланга тасалли берган зотга;
— муҳаббатни “Мени Оиша ҳақида озорламанглар” деган сўз билан ифодалаган зотга;
— бир куни унга озор бермагани учун касал бўлиб қолган яҳудийни бориб ҳолидан хабар олган зотга;
— Қиёмат куни: “Умматим! Умматим!” деб нидо қиладиган зотга.
Аллоҳим, Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васалламга салавот ва саломларингни ёғдир!
Ҳомиджон қори ИШМАТБЕКОВ
Илмга қизиқиш, аввало, манбага мурожаат қилишдан бошланади. Тарихни чуқур англаш эса уни китоб, қўлёзма ва ишончли илмий манбалар орқали ўрганишни талаб этади. Янги ўқув йилини янги билим ва катта мақсадлар билан бошлаган Имом Бухорий номидаги Тошкент ислом институтининг 1 босқич талабалари Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси марказига ташриф буюрдилар, хабар бермоқда iccu.uz.
Талабалар ташрифни, дастлаб Марказнинг кутубхонаси билан танишишдан бошлади.
Бу ерда улар илмий изланиш учун муҳим бўлган адабиётлар, тарихий манбалар ва турли йўналишлардаги илмий нашрлар билан танишди. Кутубхона нафақат китоблар жамланган маскан, балки тадқиқотчи учун зарур бўлган билим ва манбаларни бир жойга жамловчи муҳим илмий-маърифий макон сифатида намоён бўлди.
Айниқса, ислом тарихи, маданияти, илм-фани ва аждодларимизнинг илмий меросини ўрганаётган ёшлар учун бундай муҳитнинг аҳамияти катта. Чунки аудиторияда ўрганилган билимни мустаҳкамлаш, мавзу бўйича қўшимча маълумот излаш ва илмий изланиш олиб боришда манба билан ишлаш кўникмаси муҳим ўрин тутади.
Мазкур ташриф ёшлар учун навбатдаги экскурсия эмас, балки тарих, илм-фан ва миллий ўзлик билан бевосита юзма-юз келиш имконини берган муҳим маърифий учрашув бўлди.
Институтнинг бўлажак исломшунослари Президент Шавкат Мирзиёев ташаббуси билан бунёд этилган Марказнинг бой экспозициялари орқали Ўзбекистон ҳудудида қадимдан шаклланган цивилизация жараёнлари, ислом маданиятининг ривожланиши, буюк алломаларимизнинг илмий мероси ҳамда аждодларимизнинг жаҳон тамаддунига қўшган беқиёс ҳиссаси билан яқиндан танишдилар.
Марказнинг Исломдан аввалги давр, Биринчи ва Иккинчи Ренессанс, илм-фан ва маърифат тараққиётига бағишланган экспозициялари талабалар эътиборини тортди.
Тарихий манбалар, ноёб қўлёзмалар, қадимий ашёлар ва замонавий музей технологиялари уйғунлиги орқали намойиш этилган маълумотлар ёшларнинг ўтмиш ҳақидаги тасаввурларини янада бойитди.
Бу ерда улар Муҳаммад Хоразмий, Аҳмад Фарғоний, Абу Али ибн Сино, Абу Райҳон Беруний, Имом Бухорий, Имом Термизий, Абу Мансур Мотуридий каби буюк аждодларимизнинг илмий ва маънавий мероси билан боғлиқ маълумотларни кўздан кечирдилар.
Айниқса, бир вақтлар шу заминларда яратилган илмий кашфиётлар бугунги замонавий фанларнинг шаклланишида қандай аҳамият касб этгани талабалар учун қизиқарли бўлди.
Имом Бухорий номидаги Тошкент ислом институтида таҳсил олаётган ёшлар учун бундай масканнинг аҳамияти, табиийки, янада катта. Чунки улар ўзлари ўрганаётган диний-илмий мероснинг тарихий илдизларини нафақат китоблардан, балки Марказ экспозицияларида бевосита кўриш имконига эга бўлдилар.
Талабаларнинг фикрича, Марказдаги энг муҳим жиҳатлардан бири — тарихнинг оддий саналар ва воқеалар кетма-кетлиги сифатида эмас, балки илм-фан, тафаккур ва инсоният тараққиёти билан боғлиқ яхлит жараён сифатида намойиш этилганидир.
“Бу ерда аждодларимизнинг илм-фанга қўшган ҳиссасини кўриб, улар билан фахрланиш туйғуси янада кучайди. Айниқса, ислом дини ривожи билан бирга илм-маърифат ҳам юксалиб борганини кўриш биз учун жуда катта таассурот қолдирди”, — дейди институтнинг 1-босқич талабаларидан бири.
Ёшлар Марказнинг кутубхона фаолияти билан ҳам танишдилар. Бу ерда жамланган илмий адабиётлар, тарихий манбалар ва тадқиқотлар бўлажак мутахассисларнинг келгусидаги таълим ва илмий изланишлари учун муҳим манба бўлиши таъкидланди.
Ташриф давомида талабалар учун Марказнинг фақат тарихий меросни намойиш этувчи маскан эмас, балки илмий изланиш, маърифат ва замонавий тафаккур уйғунлашган муҳим платформа эканлиги янада яққол намоён бўлди.
Талабалар Марказ билан танишиш жараёнида ўзлари таҳсил олаётган соҳа — исломшуносликнинг қанчалик катта илмий мерос ва тарихий масъулият билан боғлиқлигини ҳам чуқурроқ ҳис этдилар.
Шу маънода, янги ўқув йилининг дастлабки кунларида ташкил этилган мазкур ташриф талабалар учун янги билимлар сари ташланган муҳим қадам бўлди.
Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси марказидаги ушбу маърифий ташриф эса бўлажак исломшунослар учун янги ўқув йилини тарих сабоқлари, илмга қизиқиш ва катта мақсадлар билан бошлашга хизмат қилди.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати