Эй Аллоҳга ва қиёмат кунига ишонганлар, юқорида айтилганлардан хулоса чиқариб ўз ҳолатларингизни қуйидаги сўзлар асосида қиёслаб қўришингиз мумкин. Аллоҳ таоло айтади:
“Ҳолбуки, охират яхшироқ ва боқийроқдир!” (Аълаа сураси, 17-оят ).
Ҳазрати Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам айтадилар: “Садақа билан мол камаймайди” (Абу Кабша розияллоҳу анҳудан ривоят қилинган, Имом Термизий, Имом Аҳмад).
“Ўзига нисбатан қилинган зулмни кечирган инсон, албатта, шу сабабли улуғлик топади” (Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинган, Имом Муслим ривояти).
“Садақа етти юз ва ундан ҳам кўпроқ маротабага кўпаяди” (“Риёзус-солиҳийн” да худди маънодаги ҳадиси шариф бор “Садақа учун етти юз мислича қаршилик берилади”, 2-жилд, VI, 86, 95).
“Молини Аллоҳ йўлида сарфлаганнинг савоби 700 мислигача ортади” (Имом Байҳақий).
“Бир банданинг ризқидан барча инсону жин бирлашиб ақалли заррача миқдорда камайтиришга уринганларида ҳам Аллоҳнинг изнисиз бунга эришолмайдилар” (Абдуллоҳ ибн Аббосдан Имом Термизий ривоят қилган).
Билки, дунё сендан юз ўгирганда нафсингни бундан рози ҳолда топсанг ва ҳамда дунёдаги сенга тегишли бўлган насибани тортиб олиб, сени ундан маҳрум этган хусуматчини шундай қилгани учун сева олсанг, ҳақиқий иймон соҳиби экансан.
Ҳозир мен сенга шундай бир мезон-улчовни ўргатаманки уни ёрдамида ўзинг бемалол дунё учун қилинган амал қандай бўлади ва охират учун қилинган амал қандай бўлади, яхши фарқлай оладиган бўласан.
Шуни билгинки, одамлар ўртасида келишмовчилик, хусумат ва баҳсу мунозара келтириб чиқарадиган ҳар қандай ҳолат, бу дунё учун бўлган амалларнинг натижаси бўлиб, Аллоҳ ундан қайтаргандир. Ҳақиқатни олиб қараганда, охират учун қилинган амалларда дунёга ўрин йўқ, даъвою жанжал ҳам чиқмайди. Бундай ишларга кундузлари рўзадор бўлиб, тунлари ибодат қилиш, тез-тез садақалар улашиш, қудуқ ва ариқлар қазиб одамларни сероб қилишга ўхшаган амаллар киради.
Одатда охират учун бўлган хайрли ишларда ҳеч ким бир-бири билан мусобақалашмайди, талашмайди, хусуматлашмайди. Бу амаллар унинг натижасида бирор бир дунёвий манфаат, мукофот ё обрў кўзланадиган мударрислик, шайхлик, руҳонийлик ё бошқа лавозиму мансабдорлик амалларига асло ўхшамайди. Яъни дунё учун бўлган амалларда, одамларнинг бир-бирлари билан рақобатлашишлари, талашиб тортишишлари, албатта, беилож бир ҳолатдир.
Бир гал кимдир роҳибнинг ибодатхона хизматчисига бундай деяётганини эшитиб қолибди: “Сен қанчалар иймони заиф ва савобга бепарво одамсан! Сен бу ишларинг билан, худди мусулмонларга ўхшаб, гўё бир дунёвий манфиат кўзлаётганга ўхшайсан!”.
Жумладан шу нарса ҳам маълумки, ҳазрати Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам айтилган хизматни бажариб бўлганларидан сўнг ҳам келишилган ҳақни талаб қилишдан уялганлар. Бир гал Аллоҳнинг Расули акрам соллаллоҳу алайҳи васаллам ким биландир шерикчиликда ҳазрати Хадича онамиз разияллоҳу анҳонинг қўйларини боқиб келдилар. У одам ҳазрати Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламдан: “Эй Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васаллам! Хадичадан келишилган ҳаққимизни сўранг”, деб илтимос қилиб қолди. Шунда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Мен сўрашдан уяламан”, деб жавоб бердилар (Имом Шаароний, “Ал-Баҳрул мавруд фил-Мавосиқил уҳуд” асари, 49-бет).
Дарҳақиқат, олим кишилар учун лозимки дунё бойликларининг асирлигидан, мансабу ҳукумат талашиш дардидан, обрў-эътибор, шуҳрату улўғлик даъвосидан тамомила қўл тортсинлар. Фақат ана шундагина улар ҳақийқий охират олимлари, пайғамбарлар меросхури, сиёҳлари тарозуда Аллоҳ йўлидаги шаҳидлар қониданда қийматлироқ қалам соҳибларига айланадилар.
Мана бу муборак сўзда айтилган маъно: “Олимнинг уйқуси ҳам ибодатдир” шундагина уларга тегишли бўлиб қолади. Шундагина улар абадий ҳаётнинг на қадар гўзаллигию порлоқлигини ва фоний дунёнинг манфурлигию қабиҳлигини ҳис этадилар. Шундагина охират ҳаётини абадият манзили сифатида қадрлайдилар ва бу дунё ҳаётини арзимас, ўткинчи нарса сифатида назарга илмайдилар.
“Ахлоқус солиҳийн” (Яхшилар ахлоқи) китобидан
Йўлдош Эшбек, Даврон Нурмуҳаммад
таржимаси.
Ўмон Султонлигининг Масқат шаҳрида ўтказилган Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази Ўмон Маданий мутолаа уйи вакили Марказ нашрларининг бадиий безаклари ва тарихий мазмунидан катта таассурот олганини билдириб, икки мамлакат ўртасидаги маданий ҳамкорлик Маҳмудхўжа Беҳбудий меросига бағишланган адабий учрашувлар орқали аввалроқ бошланганини таъкидлади, хабар бермоқда iccu.uz.
Ўмон Султонлигининг Масқат шаҳрида ташкил этилган Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси марказининг тақдимот тадбири икки мамлакат ўртасидаги маданий-маърифий ҳамкорликнинг яна бир мулоқот майдонига айланди.
Тадбир доирасида Ўмон Маданий мутолаа уйи вакили Ўзбекистон билан аввалдан йўлга қўйилган адабий алоқалар, мамлакатга амалга оширилган маданий сафар ва Ислом цивилизацияси маркази нашрлари ҳақидаги таассуротлари билан ўртоқлашди.
Ҳалима ал-Балуший, Ўмон Султонлиги Маданий мутолаа уйи («Байт ал-Қироа ас-Сақофий») раҳбари
Ўзбекистон билан ҳамкорлигимиз бугун бошлангани йўқ. Аввалроқ Ўзбекистоннинг Масқатдаги элчихонасида Маҳмудхўжа Беҳбудий ҳақидаги китоблардан бирининг муҳокамасини ташкил этган эдик. Бу жуда мазмунли ва самарали мулоқот бўлган. Тадбир Ўзбекистоннинг Ўмондаги элчиси жаноблари мезбонлигида ўтказилган эди.
Шундан сўнг икки мамлакат элчихоналари — Ўзбекистоннинг Масқатдаги ва Ўмоннинг Тошкентдаги дипломатик ваколатхоналари билан ҳамкорлик ва келишув асосида Маданий мутолаа уйи аъзоларининг Ўзбекистонга ташрифини ташкил этишга қарор қилдик.
Бу ташриф ташкилотимиз амалга оширган энг ажойиб сафарлардан бири бўлди. Унда биз Ўзбекистоннинг бой маданияти билан яқиндан танишдик. Таассуротларимиз ниҳоятда ҳайратланарли бўлди. Аъзоларимиз Тошкент, Самарқанд ва Бухоро шаҳарларини жуда яхши кўриб қолишди. Биз учта шаҳарда бўлдик ва уларнинг ҳар бири бизга аввалгисидан ҳам гўзалроқ туюлди.
Айрим жойлар Ўмоннинг баъзи шаҳарларига жуда ўхшаш экани ҳам эътиборимизни тортди. Айниқса, Бухородаги қадимий тарихий масканлар, тор кўчалар, эски уйлар, деразалар ва анъанавий меъморий иншоотлар бизга ўзгача таассурот бағишлади.
Сафар иштирокчилари Ўзбекистоннинг улкан маданий бойликларга, қадимий Ислом цивилизацияси ва юксак тарихий меросга эга мамлакат эканини чуқур ҳис этдилар. Бу жиҳатлар икки мамлакат маданияти ўртасидаги яқинлик ва муштаракликни янада яққол намоён этди.
Ҳатто айрим аъзоларимиз Тошкентдан уй сотиб олиш истагини ҳам билдиришди. Улар Ўзбекистонга тез-тез бориб туришни хоҳлашмоқда. Ўзбек таомлари уларга жуда-жуда ёқди. Ўзбекистон бозорлари, уйлари, саройлари, тарихий ёдгорликлари, шаҳарлари ва табиати — мамлакатга хос барча жиҳатлар уларни мафтун этди.
Ислом цивилизацияси марказига келадиган бўлсак, биз Ўзбекистонга ташриф буюрган пайтимизда Марказ ҳали очилмаган эди. Аммо у ҳақида эшитган эдик ва уни кўришни жуда истаганмиз. Бизга марказ кейинроқ очилиши ҳақида маълум қилишган эди.
Мана, бугун эса Ислом цивилизацияси марказининг очилиши муносабати билан ушбу масжиднинг муҳташам залида турибмиз. Бизни таклиф этишгани ва ушбу гўзал кўргазмани томоша қилиш имконияти яратилганидан жуда хурсандмиз.
Очиғини айтсам, марказ нашрлари мени ниҳоятда ҳайратлантирди. Китоб муқоваларининг ранглари, уларнинг безаклари, китоблар ичидаги гўзал манзаралар ва тарихий обидалар тасвири менда катта таассурот қолдирди.
Масқатдаги тақдимот Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси марказининг илмий-маърифий фаолияти ва нашрларини хорижий жамоатчиликка таништириш билан бир қаторда, Ўзбекистон ва Ўмон ўртасида аввалдан шаклланган адабий-маданий алоқаларнинг давомийлигини ҳам намоён этди.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати