Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Али розияллоҳу анҳу айтадилар: “Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам тош кўтараётган бир қавмнинг олдидан ўтдилар. Уларга: “Сизларнинг энг кучлигингиз ғазабланганда ўзини тута оладиганингиздир. Сизларнинг энг ҳалим (юмшоқ)ингиз кучи ета туриб афв қилганингиздир”, дедилар.
Саҳобалардан ҳазрати Али ва Жобир ибн Абдуллоҳ Ансорий розияллоҳу анҳум бақувватликлари билан машҳур бўлганлар.
Хайбар ғазотида Ҳазрати Алининг қалқонлари тушиб кетганда, қўрғон олдидаги дарвозани кўтариб у билан ўзларини ҳимоя қилганлар.
Бу ҳақда батафсил Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг мавлолари Абу Рофеъ айтади: “Расулуллоҳ Али ибн Абу Толиб розияллоҳу анҳуга байроқ бериб, (сарияга) жўнатдилар. Биз ҳам бирга йўлга чиқдик. У киши бир қалъага яқинлашганларида ундан аҳли чиқиб, уришишди. Бир яҳудий у кишини урган эди, қалқонлари тушиб кетди. Шунда Али розияллоҳу анҳу қалъа дарвозасини суғуриб олиб, у билан ўзларини ҳимоя қилдилар. Аллоҳ таоло зафар бергунича қўлларидагини қўймай жанг қилдилар. Сўнг уни отиб юбордилар. Атрофимда етти киши бор эди. Мен саккизинчиси эдим. Биз дарвозани ағдаришга уриндик. Лекин уни қимирлата олмадик” (Имом Аҳмад ривояти).
Инсон жониини, динини сақлаш, Ватани, оиласини ҳимоя қилиш, атрофдагиларга кўпроқ фойда бериш мақсадида куч-қувватини ошириши марғуб ишдир. Албатта, бунда бажарадиган машқлар ва кўтарадиган оғир юклар саломатликка зарар етказмайдиган бўлиши лозим. Ислом дини жисмни ўта қийнаб ёки шариат ҳаром қилган маҳсулотлар, дориворлар билан қоматни шакллантиришдан қайтаради. Мусулмон киши мақтаниб ўз кучини мусулмонларга кўз-кўз қилиши ва бошқаларга зулм қилиши ҳаром амалдир.
Албатта, мўмин киши ҳар бир амалда ҳатто куч тўплашда ҳам авваламбор ниятини тўғирлаб олиши шарт. Худди шундай, оғир атлетика биланшуғулланувчи киши ҳам жисмонан соғлом, кўркам бўлиш ва куч-қувватини Аллоҳ таоло рози бўладиган ўринда ишлатишни мақсад қилмоғи керак.
Муҳаммад Зариф Муҳаммад Олим ўғлининг
"Исломда саломатлик" китобидан олинди
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Савол: Болани икки йил эмизмасдан сутдан чиқариб юборса болани ҳаққи ота-онада қолиб кетмайдими?
Жавоб: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм. Шариатимизда она боласини икки йил тўлиқ эмизсин деган талаб йўқ. Агар сутдан чиқариш болага зарар қилмаса, икки йил бўлмасдан туриб ҳам чиқариш жоиз. Икки йилга етмасдан чиқарса, боланинг ҳаққи ота-онада қолиб кетди дейилмайди. Аллоҳ таоло Бақара сурасида бундай марҳамат қилади:
“Ким эмизишни батамом қилишни ирода қилса, оналар фарзандларни тўлиқ икки йил эмизадилар...”.
Мазкур ояти карима тафсирида муфассир уламолар: “Эмизиш муддатини икки йил деб белгиланиши вожиб маъносида эмас. Бунга “Ким эмизишни батамом қилишни ирода қилса” сўзи далолат қилади. Аллоҳ таоло эмизиш муддатини охирига етказишни банданинг хоҳишига боғлаб қўйганидан муддатни охирига етказиш вожиб эмаслиги англашилади”, дейишган.
Қолаверса, мазкур оятнинг давомида “Агар ўзаро рози бўлиб, сутдан ажратишни ирода қилсалар, икковларига гуноҳ бўлмайди”, дейилган. Яъни икки йилдан олдин эр ва хотин ўзаро келишган ҳолда, боланинг ҳолатидан келиб чиқиб сутдан чиқаришларида гуноҳ бўлмайди.
Абу Мансур Мотуридий раҳимаҳуллоҳ болани икки йилдан аввал сутдан чиқаришда эр ва хотиннинг ўзаро розилиги лозим, икки йилдан кейин эса эр ё хотиндан бирининг розилиги билан чиқариш мумкин, деганлар.
Аммо болага эмиш зарур бўла туриб, сутдан чиқариб юбориш мумкин эмас. Чунки бу унга очиқ-ойдин зарар бериш бўлади. Валлоҳу аълам.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво маркази