Савол: Тилла тақинчоқлардан закот чиқаришни тушунтириб берсангиз. Айрим танишларим тақинчоқлардаги соф тилладан чиқарилади дейишмоқда. Улар ChatGPT дан олган жавобларида 585 пробали тилла занжирнинг ҳаммаси ҳам тилла эмас. Унинг 58,5 % тилла, қолгани эса, бошқа металл бўлади. Ундаги соф тилла ҳисобланиб закоти берилади, дейилган экан. Бу жавоб қанчалик асосли?
Жавоб: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм. Аввало, шаръий масалалар сунъий интеллектдан сўралмайди, балки шу соҳани яхши билувчи аҳли илмдан сўралади. Бу ҳақда ижтимоий тармоқдаги саҳифаларимизда батафсил жавоблар қўйилган. Тилладан ясалган тақинчоқлардаги закот беришнинг шаръий қоидаси шуки, улардаги тилла миқдорининг оз ёки кўплигига қаралади. Агар тақинчоқ таркибининг кўп қисми (50% дан зиёди)ни тилла ташкил этса, тақинчоқ бутунлай тилла деб эътиборга олинади ва унинг умумий вазнидан закот чиқарилади. Масалан, 585 пробали, 85 гр тилла занжири бор мусулмонга мазкур тақинчоқдан закот бериш фарз бўлади. Чунки тақинчоқдаги тилла миқдори бошқа металларга қараганда кўп (58,5%) бўлгани учун тўлиғича тиллага ҳукм қилинади. Валлоҳу аълам.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво маркази.
Адлия вазирлиги Микромолия ташкилоти ва банк фаолиятини ўзгартириш тартиби тўғрисидаги низомга ўзгартириш ва қўшимчаларни давлат рўйхатидан ўтказди (рўйхат рақами 3656-1, 01.08.2026 й.), хабар бермоқда huquqiyaxborot Telegram канали.
Мазкур идоравий ҳужжат "Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига Ўзбекистонда исломий банк фаолиятини жорий этишга қаратилган қўшимча ва ўзгартиришлар киритиш тўғрисида" 2026 йил 27 мартдаги ЎРҚ–1126-сон Қонунга мувофиқ айрим кредит ташкилотлари фаолиятини ўзгартиришнинг қуйидаги тартиб-таомилларини белгилайди:
Шунингдек, ўз фаолиятини фақат исломий банк фаолиятини амалга оширувчи банкка ўзгартиришга фақат исломий банк фаолиятини амалга оширувчи микромолия банки ҳақли.
Микромолия банкини давлат рўйхатидан ўтказиш ва банк фаолиятига доир тегишли лицензия (лицензиялар) олиш учун ногиронлиги бўлган шахслар учун микромолия банки биноларида шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларида белгиланган талабларга мувофиқ қулай шарт-шароитлар яратилганлиги бўйича Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги соҳасида назорат қилиш инспекциясининг хулосаси мавжуд бўлиши керак.
Ташаббус Форс кўрфази мамлакатларидан инвестицияларни жалб қилишга қаратилган бўлиб, дастлабки ҳисоб-китобларга кўра, ушбу чора-тадбирларни амалга ошириш иқтисодиётга депозитлар ва тўғридан-тўғри инвестициялар кўринишида тахминан 1 миллиард доллар жалб қилиши мумкин. Мутахассисларнинг прогнозларига кўра, 2035 йилга бориб Ўзбекистон ушбу тизим ишга туширилгандан бери дунёда ислом молиясининг энг тез ўсишини намойиш этади.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати