Савол: Тилла тақинчоқлардан закот чиқаришни тушунтириб берсангиз. Айрим танишларим тақинчоқлардаги соф тилладан чиқарилади дейишмоқда. Улар ChatGPT дан олган жавобларида 585 пробали тилла занжирнинг ҳаммаси ҳам тилла эмас. Унинг 58,5 % тилла, қолгани эса, бошқа металл бўлади. Ундаги соф тилла ҳисобланиб закоти берилади, дейилган экан. Бу жавоб қанчалик асосли?
Жавоб: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм. Аввало, шаръий масалалар сунъий интеллектдан сўралмайди, балки шу соҳани яхши билувчи аҳли илмдан сўралади. Бу ҳақда ижтимоий тармоқдаги саҳифаларимизда батафсил жавоблар қўйилган. Тилладан ясалган тақинчоқлардаги закот беришнинг шаръий қоидаси шуки, улардаги тилла миқдорининг оз ёки кўплигига қаралади. Агар тақинчоқ таркибининг кўп қисми (50% дан зиёди)ни тилла ташкил этса, тақинчоқ бутунлай тилла деб эътиборга олинади ва унинг умумий вазнидан закот чиқарилади. Масалан, 585 пробали, 85 гр тилла занжири бор мусулмонга мазкур тақинчоқдан закот бериш фарз бўлади. Чунки тақинчоқдаги тилла миқдори бошқа металларга қараганда кўп (58,5%) бўлгани учун тўлиғича тиллага ҳукм қилинади. Валлоҳу аълам.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво маркази.
Президентимиз 2021 йилда "Бугунги Ўзбекистон – бу ҳали том маънодаги, биз орзу қилаётган, интилаётган янги Ўзбекистон эмас" деган эди. Бу иқрор ислоҳотни тайёр ғалаба сифатида кўрсатишдан кўра масъулиятлироқ. Чунки мавжуд камчиликни тан олмаган давлат уни тузатиш учун ҳам чора изламайди.
Бу гал биз назарда тутаётган "йўл" сўзи шунчаки метафора эмас. Гап мамлакатнинг қишлоқ йўлларидан тортиб, халқаро автомагистралигача, темир йўлларидан метрогача, ҳаво қўналғасидан транзит йўлагигача бўлган ҳаракат тизими ҳақида боради. Аниқроғи, Шавкат Мирзиёев Ўзбекистон транспорт тафаккурига олиб кирган энг муҳим янгилик – йўлни алоҳида қурилиш объекти эмас, инсон, иқтисодиёт ва давлатни ҳаракатга келтирадиган яхлит тизим сифатида кўра бошлагани ҳақида.
Абдулҳамид Мухторов,
Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмаси аъзоси,
"Зиё" медиа маркази директори
Манба: "Янги Ўзбекистон" газетаси 2026 йил 14 август, 164-сон