Бир қўчқор ва икки камбағалнинг қиссаси
Бир бой киши ҳеч ким билмаслиги учун қурбонлик қилинадиган қўйларни махфий равишда садақа қилишни хоҳлади. У ўз қўйларига фақат ўзи биладиган махсус белгилар қўйган эди. У хизматкорларидан бири орқали қўшни қишлоқдаги энг муҳтож, кўп фарзандли ва камбағал оилаларга биттадан семиз қўчқорларни юборди. Бу бой кишининг гўзал одати шундай эдики, у кўп садақа қиларди-ю, лекин буни хизматкорларидан бошқа ҳеч ким билмасди.
Бир куни бой киши бозорда юриб, тўсатдан кечагина қўшни қишлоққа садақа қилиб юборган қўчқорларидан бирини камбағал кишининг қўлида кўриб қолди. Бой киши жуда ҳайрон бўлиб, ичида деди: “Бу қўчқор менинг садақаларимдан-ку! Хизматкорим уни мана шу одамга берган бўлса, нега у буни сотяпти? Демак, бу одам муҳтож эмас экан, хизматкорим манзилда адашибди”.
Бой киши камбағалга яқинлашиб сўради:
— Бу баҳайбат қўчқорни ўзинг боққанмисан ёки бирор савдогардан сотиб олдингми?
Камбағал киши табассум билан жавоб берди:
— Аллоҳга қасамки, на униси ва на буниси. Бунинг ажойиб қиссаси бор. Кеча эшигим тақиллади, қарасам, бир нотаниш киши турибди. У менга: «Бу қўчқорни сизга хожам ҳадя қилди», деди-ю, хожасининг исмини айтмай кетди. Кўриб турганингиздек, бу қўчқор жуда катта. Менинг эса худди ўзимдек ўта муҳтож, серфарзанд бир қўшним бор. У ҳайит учун нафақат қўй, балки гўшт ёки товуқ сотиб олишга ҳам қурби етмайди. Шунинг учун бу қўчқорни сотиб, пулига иккита кичикроқ қўй олмоқчиман: бирини ўзимга, иккинчисини эса ўша муҳтож қўшнимга бераман.
Бу гапларни эшитган бой киши йиғлаб юборди ва деди:
— Барака топ, сенга хушхабар бўлсин! Роббимиз: “Сизлар суйган нарсаларингиздан инфоқ-эҳсон қилмагунингизча, ҳаргиз яхшиликка (жаннатга) эриша олмайсиз” (Оли Имрон сураси) деб айтганида ҳақ эди. Сен ўзинг шу гўштга жуда муҳтож бўла туриб, эҳсон қиляпсан.
Қўшнининг ҳолидан хабардор бўлиш – мана шу ҳақиқий Исломдир! Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Ёнидаги қўшниси оч ўтириб, ўзи тўқ ухлаган киши биздан эмас” деб айтганлар.
Бой киши сўзида давом этди:
— Эй биродар, мен бу катта қўчқорни сендан сотиб оламан. Мана пулини ол-да, бориб иккита қўй сотиб ол. Сен мендан ва менга ўхшаган бойлардан кўра сахийроқ экансан. Чунки бойлар боридан, кенгчиликдан инфоқ қиладилар, сен эса йўқчилик ва танглик ҳолида эҳсон қиляпсан.
Қани эди биз ҳам камбағалларнинг ҳолидан хабар олсак... Агар ҳар бир бой ўз қўшниларидан хабардор бўлганида эди, юртимизда бирорта ҳам камбағал қолмасди. Агар ҳар бир бой закотини чиқарганида эди, юртда бирорта муҳтож қолмасди.
Ҳомиджон қори ИШМАТБЕКОВ
“Сolombo Times”: Ўзбекистонда “Учинчи Ренессанс” ғоясини амалга ошириш давлат сиёсатига айланган
Шри-Ланканинг “Сolombo Times” нашрида “Ўзбекистонда Янги уйғониш даври: келажак технологиялари ёрдамида буюк ўтмишни қайта тиклаш” сарлавҳали таҳлилий мақола эълон қилинди, деб хабар бермоқда “Дунё” АА.
Шри-Ланкалик таниқли журналист Фазан Наваз томонидан ёзилган ушбу материалда сўнгги ўн йилда Ўзбекистонда Президент Шавкат Мирзиёев ташаббуси билан Янги Ўзбекистонни бунёд этиш, “Учинчи Ренессанс” ғоясини амалга оширишга қаратилган ислоҳотлар ва уларнинг самарали натижалари хусусида сўз юритилган.
Муаллифнинг ёзишича, Марказий Осиё марказида сокин, аммо улкан аҳамиятга эга инқилоб юз бермоқда. Бу кураш қурол-яроғ билан эмас, балки қўлёзмалар, музейлар ва микрочиплар ёрдамида амалга оширилмоқда.
Президент Шавкат Мирзиёев раҳбарлигида Ўзбекистон Самарқанд ва Бухоро каби шаҳарлар жаҳон илм-фани, шеърияти ва фалсафасининг етакчи марказлари бўлган Ўрта асрлардаги “Олтин аср” шон-шуҳратини қайта тиклашга интилмоқда.
Бу жараённинг ўзига хос жиҳати шундаки, Ўзбекистон минг йилдан зиёд тарихга эга маданий меросни асраш, қайта тиклаш ва кенг оммага етказиш учун сунъий интеллект ҳамда рақамли технологиялардан фаол фойдаланмоқда.
Нашрда Ўзбекистоннинг бой маданий ва тарихий мероси ҳамда уни сақлаш бўйича ислоҳотларга тўхталиб ўтилган. Қайд этилганидек, бу замин инсоният тарихидаги энг буюк алломаларга бешик бўлган. Астроном ва давлат арбоби Мирзо Улуғбек Самарқандда юлдузларни ҳайратланарли даражада аниқ кузатиш имконини берган расадхона барпо этган. Хоразмдаги Маъмун академияси олимлари эса Европада Ренессанс бошланишидан анча аввал математика ва тиббиёт соҳаларида юксак ютуқларга эришган эди.
Ўзбекистон етакчиси бу тарихий меросни тез-тез тилга олиб, Мирзо Улуғбекни нафақат буюк олим, балки илм-фанни энг юксак қадрият деб билган давлат арбоби сифатида таърифлайди. Давлат раҳбари бугунги янгиланиш жараёнини “Учинчи Ренессанс” деб атаб, уни Ўзбекистоннинг илму маърифат ва маданият маркази сифатидаги мавқеини қайта тиклашга қаратилган умуммиллий лойиҳа сифатида баҳолайди. Тарихчилар таъбири билан айтганда – бу атама минтақада аввал мавжуд бўлган икки буюк юксалиш давридан кейинги навбатдаги уйғониш босқичини англатади.
Муаллифнинг фикрича, Ўзбекистонда Учинчи Ренессанс ғоясини амалга ошириш шунчаки гап эмас, балки давлат сиёсатига айланган.
“Бу улкан мақсаднинг энг ёрқин рамзи жорий йил Тошкентда қад ростлаган Ислом цивилизацияси марказидир. 2026 йил март ойида 40 мамлакатдан ташриф буюрган 1500 дан ортиқ мутахассис иштирокида қуриб битказилган мазкур марказ ўз бағрида ислом оламининг энг ноёб ёдгорликларидан бири – VII асрга мансуб Усмон Мусҳафини сақлайди. Шунингдек, бу ерда илмий лабораториялар, реставрация устахоналари ва архивлар фаолият юритади. Марказ аллақачон дунёдаги энг чиройли янги музейлардан бири сифатида эътироф этилган”, – дея қайд этган журналист.
Материалда таъкидланишича, Ўзбекистон ёндашувининг бошқалардан ажратиб турадиган муҳим жиҳати – бу сунъий интеллектдан иқтисодий тараққиёт воситаси сифатидагина эмас, балки маданий меросни муҳофаза қилиш воситаси сифатида ҳам фойдалаётганидадир.
Сунъий интеллект туризм соҳасини ҳам тубдан ўзгартирмоқда. Бу ташаббус 2026 йилда мамлакатга 12 миллион сайёҳни жалб қилиш режасининг бир қисми ҳисобланади.
Фазан Наваз ўз мақоласини “Учинчи Ренессанс” ўз олдига қўйган мақсадларга тўлиқ эришадими-йўқми, буни вақт кўрсатади. Бироқ бугуннинг ўзидаёқ Ўзбекистон қандай йўлдан одимлаб бораётгани аниқ кўриниб турибди”, – деган сўзлар билан якунлаган.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати