26 Август, 2026, 13 Рабиъул аввал, 1448
26 Август, 2026, 13 Рабиъул аввал, 1448
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Сидқ ва унинг улуғлиги ҳақида машойих кўпгина қимматли сўзлар айтган эканлар, улардан баъзиларини келтириб ўтамиз.
1. Шақиқи Балхий қуддиса сирруҳу шундай дейдилар:
“Содиқ муриднинг ҳоли хурмо экиб, мева ўрнига тикан ўсиб қолмасайди, деб хавотирда юрган одамга ўхшайди. Ёлғончи муриднинг ҳоли эса, тиканли бута экиб, хурмо беришини кутаётган одамга ўхшайди”.
2. Абул Фатҳ ал-Мосулий қуддиса сирруҳудан сидқ ҳақида сўраганларида, қўлларини темирчининг ўчоғига суқиб, ундан ловуллаган темир бўлагини олдилар, сўнг кафтларига қўйдиларда: “Сидқ мана будир!” дедилар.
3. Шунингдек, айтилибди: “Содиқ, ўзини ўлимга ҳозирлаган кишидир, у мабодо бирор бир сири очилиб қолгудай бўлса ҳам, ҳижолатда қолмаслигига ишонади”. Чунончи Аллоҳ бу ҳақда марҳамат этибди:
“Агар (даъволарингизда) ростгўй бўлсангизлар ўлимни орзу қилинглар-чи?!” (Жума сураси, 6-оят).
Агар банда ўз ўлимига тайёргарлигида холис, самимий бўлса, ажалнинг қай вақтда келиши уни хавотирга солмайди, чунки Аллоҳ олдида уни хижолатга қолдирадиган ҳеч бир нарса йўқлигига ишонади.
4. Зуннуни Мисрий қуддиса сирруҳу айтадилар:
“Сидқ – Аллоҳнинг қиличи, нимада синаб кўрилмасин, ҳаммасини кесади”.
5. Шунингдек, бир олим:
“Ким доимий бажарилишга буюрилган зиммасидаги фарзини адо этмас экан, бажарилиши маълум вақтларда белгиланган, фарз ибодатларини ҳам Аллоҳ қабул қилмайди”, деб айтганида, Ўша олимдан:
“Доимий фарз” ўзи нима, деб сўрабдилар. У олим: “Тўғрилик”, деб жавоб берибди.
6. Бошқа бир солиҳ шундай деган экан:
“Ёлғончининг аломати, уни ундан талаб қилмасаларда ҳадеб бўлар-бўлмасга қасам ичаверишидир”.
7. Шунингдек, айтилибди:
“Хушомадчи одам сидқни, ростликни ҳидини ҳам тотмайди. У хоҳ ўзига хушомад қилсин, хоҳ ўзгага, буни асло фарқи йуқ”.
Аллоҳнинг Қуръони каримдаги: “Эй иймон келтирганлар, Аллоҳга тақво қилинглар ва содиқлар ила бирга бўлинглар!” деган сўзини (Тавба сураси, 119-оят) қуйидагича шарҳлаган эканлар: “Эй Аллоҳга имон келтирган аҳли китоблар, бу дунёда содиқ бўлган мусулмонлар билан бирга бўлингиз, ёхуд имонингизни ҳақ ва тўғри бўлган, Ислом дини билан ислоҳ қилишга эришсангиз, эртага жаннатда ҳам ҳақиқий, ростгўй, сиддиқлар билан бирга бўласиз”.
Илоҳиёт олимлари шундай деган эканлар:
“Сидқ – тўғрилик бу тариқатдаги ҳол мақомининг энг олий даражасидир. Бу дегани шуки, инсоннинг ички оламидаги кайфияти ва ташқи кўринишдаги кайфияти хоҳ одамлар ичида бўлсин, хоҳ танҳолик ҳолида бўлсин, умуман бир-биридан фарқ қилмаслиги лозим. Бу жуда ҳам нодир ва камдан кам учрайдиган ҳолдир”.
Сидқ – тўғрилик худди одамнинг сўзида бўлгани каби унинг руҳий ва маънавий ҳолида ҳам бўлади. Сидқнинг мана шу кўриниши унинг энг мукаммал шаклидир.
“Ахлоқус солиҳийн” (Яхшилар ахлоқи) китобидан
Йўлдош Эшбек, Даврон Нурмуҳаммад
таржимаси.
Ўзбекистонда Учинчи Ренессанс ғоясини ҳаётга татбиқ этиш, миллий ва диний меросни чуқур ўрганиш ҳамда маънавий-маърифий билимларни кенгайтиришга қаратилган ташаббуслар доирасида Фарғона, Қашқадарё ва бошқа ҳудудлардан келган имом-хатиблар Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси марказида бўлдилар. Улар Марказдаги музей экспозициялари, ноёб қўлёзмалар, Ренессанс даврларига бағишланган бўлимлар ва замонавий интерактив ечимлар билан танишиб, ушбу масканни илм, таълим ва маънавиятни уйғунлаштирган муҳим миллий платформа сифатида баҳоладилар, хабар бермоқда iccu.uz.
Фарғона вилояти Бувайда тумани «Катта маҳалла» масжиди имом-хатиби Раҳматуллоҳ Ғойибназаров Президент Шавкат Мирзиёев ташаббуси билан барпо этилган мазкур Марказни ёш авлод учун муҳим маърифат маскани сифатида баҳолади.
«Бу ерда Биринчи ва Иккинчи Ренессанс даврлари, буюк алломаларимиз қолдирган илмий мерос ва мамлакатимиз тараққиёти ҳақидаги экспозицияларни кўриб катта таассурот олдик. Бу ерга келган ҳар бир инсон ўз тарихини чуқурроқ англайди, ёшлар эса илмга ва ватанпарварликка янада кўпроқ интилади. Бу ерда олган билим ва таассуротларимизни халқимизга етказишни ўзимизга вазифа деб биламиз», — деди у.
Фарғона вилояти Қўштепа тумани бош имом-хатиби, «Муборак» жоме масжиди имом-хатиби Отабек Холмуродов Марказ кутубхонасида илмий изланишлар учун яратилган шароитларга эътибор қаратди.
Унинг таъкидлашича, электрон китоблар фонди, Брайл алифбосидаги адабиётлар, махсус тадқиқот хоналари ва ноёб манбаларнинг бир жойда жамлангани Марказни нафақат музей, балки кенг қамровли илмий ресурс марказига айлантирган.
«Бу кутубхона илмий изланиш билан шуғулланувчилар учун ҳақиқий билим маскани экан. Бу ерда яратилган шароитлар илм аҳлини янада кўпроқ изланишга ундайди. Биз бу имкониятлар ҳақида ёшларимизга албатта тарғибот олиб борамиз», — деди у.
Фарғона вилояти Бувайда тумани бош имом-хатиби Аҳмадхон Низомов эса Марказнинг илмий концепциясига алоҳида тўхталди.
Унинг фикрича, ҳар бир экспозиция ортида кенг кўламли тадқиқотлар ва илмий изланишлар мужассам бўлиб, бу ердаги интерактив муҳит ташриф буюрувчиларни фақат томошабин эмас, балки изланувчига айлантиради.
«Бу ерга бир марта келиб барчасини тўлиқ англаш қийин. Ҳар бир экспозиция ортида катта илмий меҳнат мужассам. Айниқса, алломаларимиз мероси, тадқиқот марказлари ва интерактив имкониятлар инсонни янада чуқур изланишга чорлайди. Бу маскан келажак авлод учун улкан маънавий бойлик ва Янги Ўзбекистоннинг илм-фан тараққиётига хизмат қиладиган муҳим пойдевордир», — деди у.
Ташриф якунида иштирокчилар Марказда жамланган бой илмий ва маданий мерос, рақамли экспозициялар ҳамда таълим имкониятларини кенг жамоатчилик, айниқса ёшлар ўртасида тарғиб қилиш Учинчи Ренессанс ғояларини ҳаётга татбиқ этиш, миллий ўзликни англаш ва илмий меросга қизиқишни янада кучайтиришга хизмат қилишини қайд этдилар.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати
Иймон 
Намоз 
Рўза 
Закот 
Ҳаж 
Қуръон 
Ислом сабоқлари 
Aлоқа 