Акса урганда ва эснаганда бажариладиган 4 амал
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади. Расулуллоҳ соллоллоҳу алайҳи васаллам: “Акса уриш Аллоҳ таолодан, эснаш эса шайтондандир. Шунинг учун қачон бирортангиз эснаса, қўлини оғзига қўйсин. Агар (эснаган пайтда): “ооҳ, ооҳ” деса, шайтон унинг ичида кулади. Аллоҳ таоло акса уришни яхши кўради, эснашни ёмон кўради”, дедилар (Имом Термизий ривояти).
1. Аксирганда қўли ё кийимини оғзига қўйиш.
Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳу ривоят қилади: “Расулуллоҳ сллаллоҳу алайҳи васаллам аксирганларида қўлларини ёки кийимларини оғзиларига қўярдилар ва у билан овозларини пасайтирардилар” (Имом Абу Довуд, Имом Термизий ривояти).
Ушбу суннатга амал қилиш туфайли аксирган пайтда ёнидаги кишиларга азият беришдан сақланган бўлади.
2. Аксирганда овозини пасайтириш.
Аксиришда жуда баланд овоз чиқариш одобсизликдир. Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади. Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Сизлардан бирингиз аксирса, икки кафтини оғзига қўйсин ва овозини пасайтирсин”, дедилар (Имом Абу Довуд ривояти).
3. Аксиргандан кейин Аллоҳга ҳамд айтиш.
Аксиргандан кейин Аллоҳга ҳамд айтиш. Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Сизлардан бирингиз аксирса “алҳамдулиллаҳ” (Аллоҳга ҳамд бўлсин), деб айтсин. Унинг биродари эса, унга “ярҳамукаллоҳ” (Аллоҳ сенга раҳм қилсин), десин. Биродари унга “ярҳамукаллоҳ”, деб айтса, у “яҳдийкумуллоҳу ва юслиҳу балакум (Аллоҳ сизларни ҳидоят қилсин ва ишларингизни ислоҳ қилсин), деб айтсин”, дедилар (Имом Бухорий ривояти).
4. Аксириб Аллоҳга ҳамд айтган кишига “ташмит” айтиш. Мусулмон кишининг ҳақларидан бири аксирганда унга ташмит айтиш ҳисоланади. Аксиргандан сўнг Аллоҳга ҳамд айтган кишига “Ярҳамукаллоҳ”, деб айтишдир.Ташмит айтиш учун, аксирган одам Аллоҳга ҳамд айтиши керак бўлади.
Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Сизлардан бирингиз аксирса “алҳамдулиллаҳ” (Аллоҳга ҳамд бўлсин), деб айтсин. Унинг биродари эса, унга “ярҳамукаллоҳ” (Аллоҳ сенга раҳм қилсин), десин. Биродари унга “ярҳамукаллоҳ”, деб айтса, у “яҳдийкумуллоҳу ва юслиҳу балакум” (Аллоҳ сизларни ҳидоят қилсин ва ишларингизни ислоҳ қилсин), деб айтсин”, дедилар (Имом Бухорий ривояти).
Даврон НУРМУҲАММАД
Ўзбекистон халқаро исломшунослик академияси Индонезияда қатор ҳамкорлик келишувларига эришди
Ўзбекистон халқаро исломшунослик академияси (ЎХИА) делегациясининг Индонезияга хизмат сафари амалга оширилди, деб хабар бермоқда “Дунё” АА мухбири.
Ташриф давомида ЎХИА вакиллари икки мамлакат ўртасида таълим, илм-фан ҳамда экстремизм ва терроризмнинг олдини олиш соҳаларидаги ҳамкорликни янада мустаҳкамлашга бағишланган қатор учрашувларда иштирок этди.
Хусусан, Индонезия Терроризмга қарши курашиш миллий агентлиги (BNPT)да бўлиб ўтган музокараларда экстремизмга қарши курашда комплекс ёндашувнинг аҳамияти алоҳида таъкидланди.
Агентликнинг халқаро алоқалар департаменти директори, Индонезия Миллий полицияси генерали Дҳани Ҳернандо билан бўлиб ўтган мулоқот чоғида икки мамлакатнинг тегишли идоралари ўртасида ҳамкорликни ривожлантириш, қўшма лойиҳаларни амалга ошириш ҳамда тажриба алмашиш амалиётини йўлга қўйиш масалалари муҳокама қилинди.
Тадбирда ЎХИА томонидан юртимизнинг экстремизм ва терроризмнинг олдини олиш соҳасида тўплаган тажрибаси ҳақида алоҳида тўхталиб ўтилди. Томонлар ўзаро тажриба алмашиш, қўшма тадқиқотлар ва ҳамкорлик лойиҳаларини амалга ошириш юзасидан келишувга эришди.
Ташриф давомида делегация аъзолари Индонезиядаги Саҳид университети проректори Ани Сиска билан ҳам мулоқот қилди. Суҳбат чоғида профессор-ўқитувчилар ва талабалар алмашинувини йўлга қўйиш, онлайн маърузалар ташкил этиш, илмий тадқиқотлар ва академик мобилликни ривожлантириш бўйича қўшма “Йўл харитаси”ни ишлаб чиқишга келишиб олинди.
Стратегик ва халқаро тадқиқотлар маркази (CSIS) вакиллари билан ўтказилган мулоқотда ёшларни радикал ғоялар таъсиридан ҳимоя қилиш, стратегик коммуникациялар, муқобил маърифий нарративларни ишлаб чиқиш ҳамда аналитик тадқиқотларни кучайтириш масалалари муҳокама қилинди. CSIS вице-президенти Медилина Ҳендитио ЎХИА олимлари ва тадқиқотчилари учун халқаро илмий дастурлар, стажировкалар ва грант лойиҳаларида иштирок этиш имкониятларини таклиф қилди.
Ташриф доирасида ЎХИА ҳузуридаги “Зиё” медиа маркази томонидан Индонезиянинг экстремизмга қарши курашиш тажрибаси, соҳа мутахассислари билан интервьюлар ва махсус репортажлар тайёрланди. Ушбу материаллар асосида ҳужжатли фильм яратиш режалаштирилгани ҳам мазкур ташрифнинг амалий натижаларидан бири бўлди.
Индонезияга амалга оширилган мазкур ташриф Ўзбекистон ва Индонезия ўртасида таълим, илм-фан, хавфсизлик ҳамда экстремизмнинг олдини олиш соҳаларидаги ҳамкорликни янги босқичга олиб чиқишга хизмат қилди.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати
