1. Ниятни тўғрилаш, ихлос билан, холис Аллоҳ учун зиёрат қилиш.
2. Таҳоратли бўлиш.
3. Дунё машғулотини тарк этиб, охиратни ўйлаш.
4. Зиёратгоҳда виқор билан сокин юриш.
5. Қабр аҳлига бундай салом бериш:
“Ассаламу алайкум, йа аййуҳал-қубур. Йағфируллоҳу лана ва лукум, антум салафуна ва наҳну бил-асар”
“Ассалому алайкум, эй қабр аҳли! Аллоҳ бизни ва сизларни мағфират этсин. Сизлар биздан олдин келгансиз, биз ҳам сизнинг ортингиздан келамиз”.
6. Қабрни сийпаш, ўпиш ва айланиб тавоф қилишдан узоқ бўлиш.
7. “Ёсин” сурасини ўқиш.
Маъқал ибн Ясор розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади. Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Ўликларингизга Ёсинни қироат қилинг”, деганлар.
Шунингдек, Фотиҳа сураси, Бақара сурасининг дастлабки беш ояти, “Оятул-Курсий”ни, “Аманар-расул”ни, “Мулк”, “Такаасур” сураларини, “Фалақ”, “Наас”ни уч мартадан ва “Ихлос” сурасини уч, етти ёки ун бир марта ўқиш мумкин.
8. Марҳумнинг яхши сифатларини эслаш.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Дунёдан ўтганларнинг яхши сифатларини эсланглар, уларнинг ёмон сифатларини айтишдан сақланинглар”, деганлар (Имом Термизий ривояти).
9. Қабрни босмаслик. Қабр усти маййитнинг ҳаққидир. Қабр устидан ёки қабристон ичидан ўтишга зарур туғилса, тасбеҳ, таҳлил, такбир, дуо ва истиғфор айтиб ўтиш.
10. Зиёратдан ваъз-насиҳат олиш.
Имрон ибн Ҳусайн розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: “Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам жанозада ҳозир бўлганларида қайғулари ортар, ниҳоятда кам гапирар, фикр-мулоҳазага ғарқ бўлар эдилар” (Имом Ҳоким ривояти).
Даврон НУРМУҲАММАД
Шоир Шаҳриёр Шавкатнинг Афғонистон сафарини ижтимоий тармоқлар орқали кузатиб бордим. Сафар ҳақида газетада эълон қилинган икки-уч мақоладан ҳам хабардорман. Яқинда Шаҳриёрдан Телеграм иловамга шундай хабар келди: “Ассалому алайкум. Яхшимисиз? Сизга бир китоб атагандим, қаерга олиб борай?” Хабарни ўқиб, “Жадид” газетаси 2025 йилдаги энг сара мақолалар тўпламини нашр қилган чоғи”, деб ўйладим. Бироқ кейинги ёзишмаларданм “Ҳиротга, бобомнинг ҳузурига!” номли китоб нашр этилгани ойдинлашди. Муаллифга муборак, элга
манфаатли бўлсин!
Сўнги вақтда электрон китобларни афзал кўриб қолдим. Юки енгил, смартфонингиз ёнингизда бўлса – бас, кун, тун, қор, ёмғир, аномал иссиқ ё совуқни баҳона қилмай, хоҳлаган жойда ўқиб кетаверасиз. Бунинг устига ўзингизга маъқул алифбога ҳам ўгириб олишингиз мумкин. “Босмасини кейинроқ оларман, электрон варианти бўлса, ўшани ташланг”, деб ёздим Шаҳриёрга. Ташлаб берди. Иккиуч кун, ишдан сўнг уйга борганда уйқу олдидан ўқидим. Ва китобдаги ўзимни таъсирлантирган воқеалар, бошқаларни ҳам таъсирлантириши керак бўлган ҳодисалар ҳақида ёзгим келди...
Абдулҳамид Мухторов,
Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмаси аъзоси,
"Зиё" медиа маркази директори
Манба: “Жадид” газетаси
Газетани юклаб олиш учун