Ислом дини сабр ва шукрни инсон ҳаётининг асосий устунларидан деб билади. Сабр — қийинчилик пайтида бардош қилиш, гуноҳдан тийилиш ва тоатда саботли бўлишдир. Шукр эса Аллоҳ берган неъматларни қадрлаш, тил билан ҳам, қалб ва амал билан ҳам миннатдорлик билдиришдир. Бу икки хислат мўминнинг имонини мустаҳкам қилади.
Қуръондан далиллар Аллоҳ таоло айтади: “Албатта, Аллоҳ сабр қилувчилар билан биргадир” (Бақара сураси, 153-оят).
Бу оят сабрнинг қанчалик улуғ мақомга эга эканини кўрсатади.
Яна бир оятда: “Агар шукр қилсангиз, албатта сизларга (неъматимни) зиёда қиламан” (Иброҳим сураси, 7-оят).
Бу оят шукр қилиш неъматнинг ортишига сабаб бўлишини билдирмоқда.
Ҳадис
Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам вақтида айтганлар: “Мўминнинг иши ажойибдир. Унга яхшилик етса — шукр қилади, бу унинг учун яхшилик; агар мусибат етса — сабр қилади, бу ҳам унинг учун яхшилик”.
Бу ҳадис сабр ва шукр мўмин ҳаётининг ҳар икки ҳолатида ҳам фойдали эканини кўрсатади.
Сабрнинг турлари
Тоатда сабр — намоз, рўза ва бошқа ибодатларда бардавом бўлиш.
Гуноҳдан сабр — ҳаром ишлардан ўзини тийиш.
Мусибатда сабр — қийинчилик ва синовларда сабот қилиш.
Шукрнинг кўринишлари
Қалб билан шукр — Аллоҳ берган неъматларни тан олиш.
Тил билан шукр - “Алҳамдулиллаҳ” дейиш.
Амал билан шукр - неъматни яхшилик йўлида ишлатиш.
Шукр қилган инсоннинг ҳаётида барака ортади, қалби хотиржам бўлади.
Ибратли воқеа
Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳаётларида оғир синовлар бўлган: очлик, таъқиб, яқинларининг вафоти. Лекин у зот доимо сабр қилганлар ва Аллоҳга шукр айтганлар. Тоиф воқеасида ҳам душманларидан озор кўрганларида, у зот дуо қилиб, сабр қилганлар. Бу - ҳақиқий сабр намунасидир.
Хулоса
Сабр - қийинчиликларда қалбни мустаҳкамлайди, шукр эса неъматларни зиёда қилади. Мўмин инсон ҳаётида ҳам сабр, ҳам шукр билан яшаши керак. Сабрсиз имон мукаммал бўлмайди, шукрсиз неъмат бардавом бўлмайди.
Сабр ва шукр - жаннат йўлидаги икки нурдир.
Мусохон Аббасиддинов,
Наманган шаҳар “Боқи полвон” жоме масжиди имом-хатиби.
Хабар берганимиздек, Озарбайжон пойтахти Боку шаҳрида Туркий давлатлар муфтийлари кенгашининг навбатдаги VII йиғилиши бўлиб ўтди.
Йиғилиш якунида Ўзбекистон, Туркия, Озарбайжон, Қозоғистон ва Қирғизистон муфтийлари муҳим йўналишларда 3 та баёнот ва замонавий масалаларга оид 6 та йирик фатвони имзолашди.
Жумладан, «Исломнинг илм-фан ва технологияга ёндашуви» мавзусидаги баёнотда Ислом динида инсоният фаровонлигига хизмат қилувчи барча илмий ва технологик ютуқлар қўллаб-қувватланиши билан бирга, улар юксак ахлоқий мезонлар, адолат ва масъулият тамойиллари асосида ривожланиши шартлиги таъкидланди.
«Мусулмонлиги маълум бўлган шахсни кофирга чиқаришнинг ҳукми» тўғрисидаги баёнотда Ислом таълимотига кўра, калимаи шаҳодат келтириб, қибла аҳлидан бўлган ҳар қандай шахс мусулмон ҳисобланиши ҳамда қилган гуноҳи ёки амалдаги нуқсони туфайли уни куфрда айблаш (такфир қилиш) қатъиян ман этилиши айтилди. Шунингдек, Туркий давлатлар уламолари ушбу баёнотда жамиятда фитна, қон тўкилиши ва низоларга сабаб бўлувчи такфирчилик оқимларига қарши илмий-маърифий курашни кучайтириш, уммат бирдамлигини мустаҳкамлаш зарурлигига эътибор қаратишди.
«Оила қуришга тарғиб қилиш, уни муҳофаза қилиш ва мустаҳкамлашга доир умумий масъулият» баёнотида Ислом таълимотига кўра, оила никоҳ асосига қуриладиган, соғлом авлод ва жамият давомийлигини таъминловчи, инсонга руҳий хотиржамлик ҳамда ахлоқий тарбия берувчи муқаддас муассаса эканига урғу қаратилди. Муфтийлар оила институтини ҳимоя қилиш, ёшларни оилага тайёрлаш ва миллий-маънавий қадриятларни мустаҳкамлашда бирдамликка чақирдилар.
Шунингдек, муфтийлар томонидан «Битта қабрга бирдан ортиқ маййитни дафн этишнинг ҳукми», «Ижарага берилган деҳқончилик ерларининг ушри», «Фатво сўраш ва фатво беришда сунъий идрокдан фойдаланиш масаласи», «Жума намози дуруст бўлишининг шартлари», ҳижрий ой бошланишини аниқлаш мезонлари ва такфир масаласига доир 6 та фатво матни имзоланди.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати