Бугунги кунда глобаллашув, мафкуравий хуружлар ва ташқи таҳдидлар ҳақида кўп ва мўл тарғибот олиб борилмоқда. Лекин каттароқ душман уйимизда — бефарқлик ва маънавий қашшоқлик қиёфасида ин қуриб олаётганини сезмай қолаётанимизни тан олишимиз лозим бўлади.
Бугун бир ёш йигитнинг ёт ғоялар гирдобига тушиши ёки жиноят кўчасига кириб қолиши — шунчаки адашиш эмас, бу унга ота-онаси томонидан берилган "маънавий тарсаки"дир.
Боланинг қалби оппоқ вароқ унга сиз ва устозлари турли чизгилар чизасиз, бу вароқни сиз эзгулик билан тўлдирмадингизми, демак, уни албатта ёвузлик эгаллайди. Бунда табиат ҳам, ҳаёт ҳам бўшлиқни суймайди!
Афсуски, баъзиларимиз хонадонимизда ўзимиз фарзандларимиз учун китоб жавонини тўлдиришдан кўра, меҳмонхонамиздаги хрусталлар сони ва сифатини орттиришни ёқтирамиз.
Нима учун фарзандимизнинг маърифатига эмас, балки қўшнининг олдидаги "обрўйимиз" учун йиллаб пул йиғамиз?
Нима учун исрофгарчиликка тўла дабдабали тўйларни "орзу-ҳавас" деб атаймиз-у, фарзанд таълими учун сарфланган маблағни "харажат" деб биламиз?
Шуни унутмайликки, тўйдаги дастурхоннинг ҳашами бир кунда унутилади, аммо боланинг онгидаги илмсизлик заҳри бир умрга муҳрланади.
"Калтакнинг икки учи бор" дейишади. Бугун фарзандига вақт ажратмаган ота-она, эртага унинг қилмишлари учун нафақат мол-дунёси, балки бутун бошли ғурури ва соғлиғи билан товон тўлайди. Чойхонадаги гурунглар ва тўйхонадаги мақтанишлар билан чекланган дунёқараш бизни фақат орқага, жаҳолат ботқоғига тортади.
Ҳа, фарзанднинг тарбиясига тикилмаган сармоя — эртага унинг хатоларини ёпиш учун совуриладиган минг чандон кўп маблағ демакдир.
"Биладиганлар билан билмайдиганлар тенг бўлурми?!" Бу хитоб бугун ҳар бир ота-онанинг қулоғи остида бонг уриши шарт! Зеро, биз бугун фарзандимизга китоб бермасак, эртага улар ўзимиздами ўзга давлатдами энг кам ҳақ олинадиган ишларда ишлашга мажбур бўлишади. Фарзанд тарбиясига бепарволик — нафақат оилага, балки миллат ва келажакка қилинган энг оғир хиёнатдир!
Адҳамжон Абдураҳмонов,
Поп туман “Кичик Хўжаобод” жоме масжиди имом ноиби тайёрлади
Кеч ухлаш соғлиққа бир қанча хавф туғдиради.
Жигар ва бошқа аъзолар ўзини тиклай олмайди. Инсон организмидаги барча аъзолар тунда, айниқса, соат 22:00–02:00 оралиғида фаол тикланиш жараёнига киришади. Хусусан, жигар соат 23:00 дан кейин танани фаол тозалаш (детоксикация) вазифасини бажаради. Агар инсон у пайтда ухламаган бўлса, вазифа тўлиқ бажарилмайди. Бу эса чарчоқ, безовталик, тушкунликка олиб келади.
Гормонлар мувозанати бузилади. Уйқу вақтида, айниқса, соат 22:00–01:00 орасида ўсиш гормони (мелатонин ва соматотропин) ишлаб чиқарилади. Бу гормонлар иммунитетни кўтариш, тери ва ҳужайраларни тик лаш, стрессни камайтиришга хизмат қилади. Агар ухлаш кечикса, бу гормонлар кама йиб боради.
Ақлий фаолият сусаяди. Эътиборни жамлаш, эслаб қолиш қобилиятининг пасайиши айнан ўз вақтида ухламаслик билан боғлиқ. Оқибатда иш унумдорлиги ёмонлашиб, сифатли ўқишга ҳам салбий таъсир қилади.
Руҳий мувозанат бузилади. Соат 23:00 дан кейин ухлайдиган инсонларда депрессия, қўрқув, руҳий заифликлар кўп кузатилади.
Юрак уриш мувозанати ёмонлашади.
Сўнгги йилларда юракқон томир касалликлари ҳам кўпайиб, ҳам “ёшариб бормоқда”. Кам ва ўз вақтида ухламаслик юракни зўриқтириб, умрнинг қисқаришига сабаб бўлмоқда. Юракни даволаш учун ўз вақтида ухлаш керак.
Энг фойдали уйқу эса соат 22:00 дан 05:00 гача бўлади. Чунки айнан шу соатларда уйқу фазалари мукаммал кечади.
Интернет манбалари асосида тайёрланди.
“Ҳидоят” журналининг 2025 йил 8-сонидан
http://hidoyatuz.taplink.ws