Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
18 Сентябр, 2026   |   7 Рабиъус сони, 1448

Тошкент шаҳри
Бомдод
04:47
Қуёш
06:06
Пешин
12:17
Аср
16:38
Шом
18:32
Хуфтон
19:47
Bismillah
18 Сентябр, 2026, 7 Рабиъус сони, 1448

Нега иймон келтирмайдилар?

25.05.2026   22575   2 min.
Нега иймон келтирмайдилар?

Шунча мўжизаларни кўриб ҳам баъзи одамлар иймон келтирмайдилар. Айримларга динга бўйин эгиш ёқмайди. Ҳамма нарса ўзининг хоҳишича бўлишини истайди. Аллоҳ таоло ўрнатган адолат ҳаммага ҳам ёқавермайди.

Иймон келтирмайдиганлар бошқаларнинг ҳаққини тортиб олиш эвазига бўлса-да, ҳузур қилиб қолишни маъқул кўрадилар. Бунинг учун эса ўзларига мос қонун-қоидалар ўйлаб топадилар. Ўзларига барча имтиёзларни бериб, қолганлардан тортиб олишга ҳаракат қиладилар. Бунинг учун эса аввало Аллоҳнинг борлигини инкор этишлари керак бўлади.

Айримлар неъматларга кўмилиб яшасалар ҳам неъмат берган Зотни унутадилар. Мол-дунёлари қаердан, қандай келди, бу ҳақида ўйлаб ҳам кўрмайдилар. Нафс балоси кўзларини кўр қилиб қўйган бўлади. Улар ўзларига ато қилинган неъматларнинг шукрини адо қилмайдилар, буни инкор этадилар.

Ҳамма нарсага ўз кучлари билан эришганларини, шунинг учун ҳам хоҳлаганча сарф қилишларини айтиб, аслида ҳақиқий инъом қилувчи бўлган Аллоҳни инкор этадилар. Улар моддиятчи бўлсалар ҳам уларга айтадиган гапимиз бор: сизлар ҳеч бир нарса ўз-ўзидан пайдо бўлиб қолмайди дейсизлар. Қўлларингиздаги мол-дунёни ўзингиз қўлга киритганингизни айтасизлар. Ўз-ўзидан мол-дунё пайдо бўлмайди дейсизлар. Лекин нега шу эътиқодингиз бутун борлиққа келганда оқсайди? Нега бутун борлиқ ҳам ўз-ўзидан пайдо бўлиши мумкин эмаслигини англамайсизлар? Аксинча борлиқни шунчаки тасодифан пайдо бўлиб қолган дейсизлар.

Бундай кимсалар бошланғич моддадан бутун олам яралган ва ривожланган дейдилар. Бироқ ўша моддани ким яратганини, қайси куч уни ҳаракатга келтирганини ўйлаб ҳам кўрмайдилар.

Ундайлар кўз ўнгида илоҳий мўъжиза содир бўлса ҳам иймон келтирмайдилар. Ҳатто ғарб мамлакатларида бугунги кунда илм-фан билан динни ажратиш ҳолатлари кузатилмоқда. Бунинг сабаби узоқ давом этган насронийлик динининг илм-фан билан чиқиша олмагани бўлиши ҳам мумкин.

Черковлар яқин-яқингача одамларни илм-фандан тўсиб келган. Ҳатто яҳудийларнинг муқаддас китобида келишича Одам алайҳиссалом еб қўйган мева маърифат дарахтининг меваси бўлиб, ундан ейиш жиноят саналган. Яъни илм-фан билан шуғулланиш уларда гуноҳ саналган. Бирор илмий кашфиёт қилганга Аллоҳнинг қаҳри келади деб билишган.

Мана шундай қарашлар сабаб черков ва олимлар ўртасида узоқ давом этган ва ҳозиргача таъсири билиниб турадиган урушлар юзага келган. Европада ўн бешинчи асрларда ернинг шарсимон эканлигини айтган одамларни тириклайин ёқишга ҳукм қилинган.

Аммо, Ислом динида бундай эмас. Одам алайҳиссалом жаннатда шайтоннинг васвасаси билан тақиқланган мевани еб қўйганлар. Натижада у ердан қувилганлар. Шайтон ҳозир ҳам дунё матоҳларини инсонларга зийнатлаб кўрсатади.


Шайх Муҳаммад Мутавалли Шаъровий раҳимаҳуллоҳнинг
"Аллоҳнинг борлигига ақлий далиллар" китобидан

Бошқа мақолалар
Янгиликлар

Тарихни англаган авлод — келажакни бунёд этади

17.09.2026   31917   4 min.
Тарихни англаган авлод — келажакни бунёд этади

Илмга қизиқиш, аввало, манбага мурожаат қилишдан бошланади. Тарихни чуқур англаш эса уни китоб, қўлёзма ва ишончли илмий манбалар орқали ўрганишни талаб этади. Янги ўқув йилини янги билим ва катта мақсадлар билан бошлаган Имом Бухорий номидаги Тошкент ислом институтининг 1 босқич талабалари Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси марказига ташриф буюрдилар, хабар бермоқда iccu.uz.

Талабалар ташрифни, дастлаб Марказнинг кутубхонаси билан танишишдан бошлади.

Бу ерда улар илмий изланиш учун муҳим бўлган адабиётлар, тарихий манбалар ва турли йўналишлардаги илмий нашрлар билан танишди. Кутубхона нафақат китоблар жамланган маскан, балки тадқиқотчи учун зарур бўлган билим ва манбаларни бир жойга жамловчи муҳим илмий-маърифий макон сифатида намоён бўлди.

Айниқса, ислом тарихи, маданияти, илм-фани ва аждодларимизнинг илмий меросини ўрганаётган ёшлар учун бундай муҳитнинг аҳамияти катта. Чунки аудиторияда ўрганилган билимни мустаҳкамлаш, мавзу бўйича қўшимча маълумот излаш ва илмий изланиш олиб боришда манба билан ишлаш кўникмаси муҳим ўрин тутади.

Мазкур ташриф ёшлар учун навбатдаги экскурсия эмас, балки тарих, илм-фан ва миллий ўзлик билан бевосита юзма-юз келиш имконини берган муҳим маърифий учрашув бўлди.

Институтнинг бўлажак исломшунослари Президент Шавкат Мирзиёев ташаббуси билан бунёд этилган Марказнинг бой экспозициялари орқали Ўзбекистон ҳудудида қадимдан шаклланган цивилизация жараёнлари, ислом маданиятининг ривожланиши, буюк алломаларимизнинг илмий мероси ҳамда аждодларимизнинг жаҳон тамаддунига қўшган беқиёс ҳиссаси билан яқиндан танишдилар.

Марказнинг Исломдан аввалги давр, Биринчи ва Иккинчи Ренессанс, илм-фан ва маърифат тараққиётига бағишланган экспозициялари талабалар эътиборини тортди.

Тарихий манбалар, ноёб қўлёзмалар, қадимий ашёлар ва замонавий музей технологиялари уйғунлиги орқали намойиш этилган маълумотлар ёшларнинг ўтмиш ҳақидаги тасаввурларини янада бойитди.

Бу ерда улар Муҳаммад Хоразмий, Аҳмад Фарғоний, Абу Али ибн Сино, Абу Райҳон Беруний, Имом Бухорий, Имом Термизий, Абу Мансур Мотуридий каби буюк аждодларимизнинг илмий ва маънавий мероси билан боғлиқ маълумотларни кўздан кечирдилар.

Айниқса, бир вақтлар шу заминларда яратилган илмий кашфиётлар бугунги замонавий фанларнинг шаклланишида қандай аҳамият касб этгани талабалар учун қизиқарли бўлди.

Имом Бухорий номидаги Тошкент ислом институтида таҳсил олаётган ёшлар учун бундай масканнинг аҳамияти, табиийки, янада катта. Чунки улар ўзлари ўрганаётган диний-илмий мероснинг тарихий илдизларини нафақат китоблардан, балки Марказ экспозицияларида бевосита кўриш имконига эга бўлдилар.

Талабаларнинг фикрича, Марказдаги энг муҳим жиҳатлардан бири — тарихнинг оддий саналар ва воқеалар кетма-кетлиги сифатида эмас, балки илм-фан, тафаккур ва инсоният тараққиёти билан боғлиқ яхлит жараён сифатида намойиш этилганидир.

“Бу ерда аждодларимизнинг илм-фанга қўшган ҳиссасини кўриб, улар билан фахрланиш туйғуси янада кучайди. Айниқса, ислом дини ривожи билан бирга илм-маърифат ҳам юксалиб борганини кўриш биз учун жуда катта таассурот қолдирди”, — дейди институтнинг 1-босқич талабаларидан бири.

Ёшлар Марказнинг кутубхона фаолияти билан ҳам танишдилар. Бу ерда жамланган илмий адабиётлар, тарихий манбалар ва тадқиқотлар бўлажак мутахассисларнинг келгусидаги таълим ва илмий изланишлари учун муҳим манба бўлиши таъкидланди.

Ташриф давомида талабалар учун Марказнинг фақат тарихий меросни намойиш этувчи маскан эмас, балки илмий изланиш, маърифат ва замонавий тафаккур уйғунлашган муҳим платформа эканлиги янада яққол намоён бўлди.

Талабалар Марказ билан танишиш жараёнида ўзлари таҳсил олаётган соҳа — исломшуносликнинг қанчалик катта илмий мерос ва тарихий масъулият билан боғлиқлигини ҳам чуқурроқ ҳис этдилар.

Шу маънода, янги ўқув йилининг дастлабки кунларида ташкил этилган мазкур ташриф талабалар учун янги билимлар сари ташланган муҳим қадам бўлди.

Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси марказидаги ушбу маърифий ташриф эса бўлажак исломшунослар учун янги ўқув йилини тарих сабоқлари, илмга қизиқиш ва катта мақсадлар билан бошлашга хизмат қилди.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати

Ўзбекистон янгиликлари