18 Сентябр, 2026, 7 Рабиъус сони, 1448
18 Сентябр, 2026, 7 Рабиъус сони, 1448
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Ҳозиргина масжидда ҳожиларимиз учун Ватанга қайтиш олдидан навбатдаги маърузамни қилиб, хонамга қайтиб келдим.
Шу дамда ҳамхонам, физика-математика фанлари номзоди (PhD), устоз Хайрулла Раҳматуллаевич ШАМАТОВ шундай бир мулоҳазани айтиб қолдиларки, уни эшитиб ўрнимдан туриб кетдим.
Дарҳақиқат, баъзан бир рақам минглаб сўзлар ёритиб бера олмайдиган ҳақиқатларни очиб беради.
Бу йил муҳтарам Юртбошимизнинг ташаббуслари билан Ўзбекистондан ҳаж сафарига келиш бахти 15 минг нафардан ортиқ ватандошларимиз учун насиб этди.
Энди бир лаҳза тасаввур қилинг, бугун юртимиз аҳолиси қарийб 40 миллион нафар. Агар фаразан ҳар йил улардан 15 миллион нафари ҳаж қилиш имкониятига эга, деб ҳисобласак ва ҳар йили 15 минг нафар зиёратчи ҳаж ибодатини адо этиш учун келиб турса, мазкур 15 миллион инсонларнинг барчасига ҳаж сафари насиб этиши учун тахминан бир минг йил вақт керак бўлар экан.
Ўн аср... Бир минг йил...
Бугундан орқага назар ташласангиз, бу муддат бизни Имом Бухорий роҳматуллоҳи алайҳи яшаган даврларга олиб боради.
Демак, айнан Сизга шу йил, шу фасл, шу кунларда Аллоҳ таолонинг меҳмони бўлиш насиб этгани оддий воқеа эмас!
Бу миллионлар ичидан қилинган танловдир!
Бу қайсидир маънода — мўъжиза!
Бугун Сиз ҳаж ибодатини адо этдингиз!
Бугун Сиз Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳужраи саодатлари олдида туриб, салом ва саловатлар айтдингиз!
Бугун Сиз Каъбани кўриб турибсиз!
Бугун Сиз Масжиди Ҳаромда намоз ўқияпсиз!
Бугун Сиз Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам юрган, Қуръон оятлари нозил бўлган икки муборак замин узра қадам босиб турибсиз!
Бугун Сиз икки Ҳарами шариф азонларини ўз қулоғингиз билан эшитмоқдасиз!
Ҳолбуки, шу орзу билан яшаб, унга ета олмай дунёдан ўтган қанчадан-қанча инсонлар бор...
Шу боис ҳам ҳаж сафари инсон ҳаётидаги оддий сафар эмас.
У — умр сафаридир!
У — қалбни ўзгартириш учун берилган имкониятдир!
У — тавба учун очилган улкан эшикдир!
У — қордек оппоқ ва покиза саҳифалар сари етакловчи илоҳий чақириққа жавобан айтилган лаббайкалардир!
Шу боис ҳам Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам мабрур ҳажнинг мукофоти жаннатдан бошқа нарса эмаслигини башорат қилганлар!
Инсон мукофоти жаннат бўлган амални адо эта туриб ҳам номақбул хулқини тарк этмаса, тилини ёмон сўзлардан сақламаса, одамларни ранжитишдан қайтмаса, вақтларини беҳудага бозор кезиш ва фойдасиз машғулотларга сарфлаб юраверса, у бу улуғ неъматнинг қадрини қай даражада англаган бўлиши мумкин?!
Ҳаж — Маккага келиш эмас, Аллоҳга қайтишдир!
Ҳаж — Каъбани кўриш эмас, қалбни уйғотишдир!
Ҳаж — сафарнинг тугаши эмас, янги ҳаётнинг бошланишидир!
Ҳаж — тугалланган ибодат эмас, бошланган масъулиятдир!
Ҳаж — гуноҳлардан покланиб, янги инсон бўлиб яшаш аҳдидир!
Шундай экан, бу муборак кунларнинг ҳар бир нафасини ғанимат билиб, Аллоҳ таоло миллионлаб инсонлар орасидан бизга насиб этган бу беқиёс имкониятнинг қадрига етайлик!
Зеро, баъзи инсонлар бу муборак заминга келиб, ҳаж амалини адо этиш учун ЙИЛЛАР эмас, балки АСРЛАР НАВБАТИДА ТУРИБДИ...
Аллоҳ таоло ҳажимизни мабрур, саъй-ҳаракатларимизни машкур, гуноҳларимизни мағфур, дуоларимизни мақбул айласин. Амин.
Нурали домла МАВЛАНОВ,
“Ҳаж-2026” мавсуми Тошкент вилояти 12-гуруҳ зиёратчилари раҳбари, Тошкент тумани “Кўк Терак” жоме масжиди имом-хатиби,
Ўзбекистон халқаро исломшунослик академияси таянч докторанти.
2 июнь, 2026 йил.
16 зул-ҳижжа, 1447 йил.
Бугунги жамиятимизда одоб-ахлоқ жиҳатидан оқсоқликлар кўзга ташланмоқда. Салом бериш, ёрдамга муҳтожларни кўрганда кўмаклашиш, ўзидан катталарга ҳурмат кўрсатиш каби қадриятлар камайиб бораётганини ҳеч ким инкор қилмаса керак. Ҳолбуки, ҳар бир ота-она фарзандининг илмли, солиҳ ва етук инсон бўлиб камол топганини кўришни орзу қилади. Бироқ “ҳолва” деган билан оғиз ширин бўлмайди. Яъни қуруқ орзу-ҳаваснинг ўзи кифоя қилмайди. Балки доимий ва тартибли таълим-тарбия ишига киришиш лозим бўлади. Бу борада жамиятдаги инсонларни уч тоифага бўлиш мумкин:
1. Ўзи ҳам амал қилиб, фарзандини ҳам эзгуликка етаклайдиганлар. Бу тутум дунё ва охират саодатини кўзлаган мўминнинг йўли. Тарбияда энг самарали омил ота-онанинг шахсий намунасидир. Болага, аввало, Аллоҳни танитиш ва солиҳ амаллар билан ўрнак бўлиш лозим. Қуръони каримда таъкидланганидек, иймон келтириб, эзгу амал қилганларга дунёда покиза ҳаёт, охиратда эса абадий жаннат башорати берилган (Наҳл сураси, 97-оят).
2. Ўзи амал қилмай, фарзанди тарбиясига мол-дунё сарфлайдиганлар. Унутманг, пул ҳамма нарсани ҳал қилмайди. Ота-онанинг ўзи диний ва ахлоқий мажбуриятларни бажармаса, панд-насиҳатлари фарзандга таъсир қилмайди. Оилавий муҳитда ота таъминотга, она тарбияга масъул бўлиб, ўзаро ҳурмат ва ҳамжиҳатлик бўлиши шарт.
Шунингдек, ота-оналарнинг беҳуда ишлар, масалан, телефонга кўп боғланиб қолиши тарбиядаги энг катта бўшлиқни юзага келтиради. Фарзанд камолоти учун унинг вақтини тўғри тақсимлаш, уйқу ва дарс тартибини доимий назоратда тутиш, тартибни ушлаш лозим. Энг муҳими, хулқ илмдан устун туради: хулқсиз берилган илм инсонни залолатга етаклайди, шу боис фарзандга гўзал ахлоқий тарбия бериб, сўнг илм билан зийнатлаш керак.
3. Ўзи ҳам амал қилмай, фарзандини ҳам бунга чақирмайдиганлар. Бу тоифанинг оқибати хатарлидир. Аллоҳ таоло Тоҳа сурасида бундай марҳамат қилади: “Ким Менинг зикримдан юз ўгирса, албатта, унинг учун танг ҳаёт бўлур...” (124-оят). Мана шу оятнинг ўзиёқ кишини сергак торттириб, бу тоифадан бўлиб қолмасликка ундаши лозим.
Хулоса шуки, фарзанд қалби ва руҳияти илдиз отиши керак бўлган дарахт кўчати кабидир. Унинг илдизини иймон ва тақво мустаҳкамлайди. Шундай экан, ким фарзандлари камолини кўришни истаса, амали ва эътиборини билан шунга ҳаракат қилсин. Аллоҳ таоло барчамизни тўғри йўлда бардавом қилиб, зурриётларимиз камолини кўрсатсин.
Азиза РАҲМАТОВА,
Самарқанд тумани бош отинойиси
Иймон 
Намоз 
Рўза 
Закот 
Ҳаж 
Қуръон 
Ислом сабоқлари 
Aлоқа 