Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Фазилатли имом, муҳаддис, шайх Муҳаммад Аввома ҳафизаҳуллоҳ зиёратларига келган талабаларга айтадилар: “Мен сизнинг баъзи умумий ёки муайян масалаларга оид саволларингизга жавоб беришга вақт ажратишим мумкин ва сиз улардан фойда кўрасиз. Лекин бунинг ўрнига мен сизга илм йўлида 60 йилдан узоқроқ муддатда тўплаган айрим насиҳатларимни етказишни афзал кўраман.
“Унутмангки, ихлос – мўъжизалар яратади. Буюк олим Мавлоно Қосим Нанутвий раҳимаҳуллоҳ на шоҳ, на қудратли ҳукмдор бўлган, балки қишлоқдан келган оддий одам эди. Девбандда мадрасага асос солди ва натижада бутун дунё бўйлаб сон-саноқсиз олимларнинг етишиб чиқишига хизмат қилди.
Покистонлик Шайх Муҳаммад Амин Харвалий айтади: “Покистоннинг биргина Карачи шаҳрида 30 мингта исломий таълим муассасаси мавжуд бўлиб, уларнинг илдизи Дорул Улум Девбандга бориб тақалади. Худди шундай, Покистон, Ҳиндистон, Бангладеш, Жанубий Африка, Англия, Америка ва бошқа кўплаб мамлакатлардаги минглаб институтларнинг барчасининг онаси Дорул Улум Девбанд саналади. Бу унинг асосчисининг ихлоси ва мусулмонлар манфаати учун хизмат қилишга бўлган холис ниятининг мевасидир.
Бомдод намозидан кейин Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг қуйидаги дуоларини ўқишни унутманг:
اللهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ عِلْمًا نَافِعًا وَرِزْقًا طَيِّبًا وَعَمَلاً مُتَقَبَّلاً
Ўқилиши: Аллоҳумма инний асалука ъилман наафиъан ва ризқон тоййибан ва ъамалан мутақоббалан.
Маъноси: Ё Аллоҳим, Сендан фойдали илм, покиза ризқ, қабул бўладиган амал сўрайман!
Шом намозидан кейин эса, Қуръонда келган ушбу дуони ўқинг:
﴿رَبَّنَا لاَ تُزِغْ قُلُوبَنَا بَعْدَ إِذْ هَدَيْتَنَا وَهَبْ لَنَا مِن لَّدُنكَ رَحْمَةً إِنَّكَ أَنتَ الْوَهَّاب﴾
Ўқилиши: Роббанаа лаа тузиғ қулубанаа баъда из ҳадайтанаа ваҳаб ланаа милладунка роҳматан иннака антал ваҳҳааб.
Маъноси: Эй Роббимиз, бизни ҳидоят қилганингдан сўнг қалбларимизни оғдирмагин ва бизга Ўз ҳузурингдан раҳмат ато қилгин. Албатта Сенинг Ўзинг кўплаб ато қилувчисан.
Аллоҳ таоло Шайх Муҳаммад Аввома ва у кишининг оиласини икки дунё яхшиликлари билан мукофотласин, уларга барака ато этсин, ҳамиша Ўз паноҳида сақласин ва илмларидан тўлиқ фойдаланишимизни насиб этсин.
Даврон НУРМУҲАММАД
Шри-Ланканинг “Сolombo Times” нашрида “Ўзбекистонда Янги уйғониш даври: келажак технологиялари ёрдамида буюк ўтмишни қайта тиклаш” сарлавҳали таҳлилий мақола эълон қилинди, деб хабар бермоқда “Дунё” АА.
Шри-Ланкалик таниқли журналист Фазан Наваз томонидан ёзилган ушбу материалда сўнгги ўн йилда Ўзбекистонда Президент Шавкат Мирзиёев ташаббуси билан Янги Ўзбекистонни бунёд этиш, “Учинчи Ренессанс” ғоясини амалга оширишга қаратилган ислоҳотлар ва уларнинг самарали натижалари хусусида сўз юритилган.
Муаллифнинг ёзишича, Марказий Осиё марказида сокин, аммо улкан аҳамиятга эга инқилоб юз бермоқда. Бу кураш қурол-яроғ билан эмас, балки қўлёзмалар, музейлар ва микрочиплар ёрдамида амалга оширилмоқда.
Президент Шавкат Мирзиёев раҳбарлигида Ўзбекистон Самарқанд ва Бухоро каби шаҳарлар жаҳон илм-фани, шеърияти ва фалсафасининг етакчи марказлари бўлган Ўрта асрлардаги “Олтин аср” шон-шуҳратини қайта тиклашга интилмоқда.
Бу жараённинг ўзига хос жиҳати шундаки, Ўзбекистон минг йилдан зиёд тарихга эга маданий меросни асраш, қайта тиклаш ва кенг оммага етказиш учун сунъий интеллект ҳамда рақамли технологиялардан фаол фойдаланмоқда.
Нашрда Ўзбекистоннинг бой маданий ва тарихий мероси ҳамда уни сақлаш бўйича ислоҳотларга тўхталиб ўтилган. Қайд этилганидек, бу замин инсоният тарихидаги энг буюк алломаларга бешик бўлган. Астроном ва давлат арбоби Мирзо Улуғбек Самарқандда юлдузларни ҳайратланарли даражада аниқ кузатиш имконини берган расадхона барпо этган. Хоразмдаги Маъмун академияси олимлари эса Европада Ренессанс бошланишидан анча аввал математика ва тиббиёт соҳаларида юксак ютуқларга эришган эди.
Ўзбекистон етакчиси бу тарихий меросни тез-тез тилга олиб, Мирзо Улуғбекни нафақат буюк олим, балки илм-фанни энг юксак қадрият деб билган давлат арбоби сифатида таърифлайди. Давлат раҳбари бугунги янгиланиш жараёнини “Учинчи Ренессанс” деб атаб, уни Ўзбекистоннинг илму маърифат ва маданият маркази сифатидаги мавқеини қайта тиклашга қаратилган умуммиллий лойиҳа сифатида баҳолайди. Тарихчилар таъбири билан айтганда – бу атама минтақада аввал мавжуд бўлган икки буюк юксалиш давридан кейинги навбатдаги уйғониш босқичини англатади.
Муаллифнинг фикрича, Ўзбекистонда Учинчи Ренессанс ғоясини амалга ошириш шунчаки гап эмас, балки давлат сиёсатига айланган.
“Бу улкан мақсаднинг энг ёрқин рамзи жорий йил Тошкентда қад ростлаган Ислом цивилизацияси марказидир. 2026 йил март ойида 40 мамлакатдан ташриф буюрган 1500 дан ортиқ мутахассис иштирокида қуриб битказилган мазкур марказ ўз бағрида ислом оламининг энг ноёб ёдгорликларидан бири – VII асрга мансуб Усмон Мусҳафини сақлайди. Шунингдек, бу ерда илмий лабораториялар, реставрация устахоналари ва архивлар фаолият юритади. Марказ аллақачон дунёдаги энг чиройли янги музейлардан бири сифатида эътироф этилган”, – дея қайд этган журналист.
Материалда таъкидланишича, Ўзбекистон ёндашувининг бошқалардан ажратиб турадиган муҳим жиҳати – бу сунъий интеллектдан иқтисодий тараққиёт воситаси сифатидагина эмас, балки маданий меросни муҳофаза қилиш воситаси сифатида ҳам фойдалаётганидадир.
Сунъий интеллект туризм соҳасини ҳам тубдан ўзгартирмоқда. Бу ташаббус 2026 йилда мамлакатга 12 миллион сайёҳни жалб қилиш режасининг бир қисми ҳисобланади.
Фазан Наваз ўз мақоласини “Учинчи Ренессанс” ўз олдига қўйган мақсадларга тўлиқ эришадими-йўқми, буни вақт кўрсатади. Бироқ бугуннинг ўзидаёқ Ўзбекистон қандай йўлдан одимлаб бораётгани аниқ кўриниб турибди”, – деган сўзлар билан якунлаган.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати