30 Июн, 2026, 15 Муҳаррам, 1448
30 Июн, 2026, 15 Муҳаррам, 1448
Юртимизда спортга катта эътибор қаратилмоқда, алҳамдулиллаҳ. Шу билан бирга, Ислом шариатида ҳам бунга катта эътибор берилган.
Бу ҳақда Пайғамбаримиз Муҳаммад Мустафо соллаллоҳу алайҳи васалламнинг кўплаб ҳадислари бор.
Оиша онамиз розияллоҳу анҳо ривоят қиладилар: «Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам мен билан мусобақалашган эдилар, мен у зотдан ўзиб кетдим. Бир муддатдан сўнг жисмим оғирлашганида яна мен билан мусобақалашиб, мендан ўзиб кетдилар ва “ҳалиги билан биру бир”, дедилар» (Имом Аҳмад, Имом Абу Довуд ривояти).
Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам аёллари Оиша онамиз розияллоҳу анҳо билан югуриш мусобақаси ўтказган эканлар, субҳаналлоҳ.
Бу югуриш мусобақаси пайтида Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ёшлари эллик учдан ўтган эди. Оиша онамиздан ўзиб кетган югуриш мусобақада эса, у зотнинг ёшлари бундан ҳам катта бўлган. Бу, оилавий равишда бадантарбия билан шуғулланишдир.
Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам ёш авлоднинг соғлом бўлиб ўсишини таъминлаш борасида ота-оналарни фарзандларини бадантарбия билан шуғуллантиришга тарғиб қилганлар.
У зот алайҳиссалом: “Фарзандларингизга сузишни, отишни ва от минишни таълим беринглар”, деганлар.
Яна бошқа бир ҳадиси шарифда эса: “Ёзишни, сузишни ва отишни таълим бериш фарзанднинг ота-онадаги ҳаққидандир”, дейилган.
Ўйлаб кўрадиган бўлсак, Ислом ўзининг бутун борлиғи билан ҳаракат динидир. Унда ҳаракатсиз ҳеч нарса бўлмайди.
Бир вақт намоз ўқиш учун инсон қанчалар ҳаракат қилади. Саҳарда уйқусидан туриб, таҳорат қилиб, икки ракат намоз ўқигунича инсоннинг ҳар бир бўғини ҳаракатга тушади.
Рўза ҳам шунга ўхшаш: саҳарликка турилади, ҳаракат қилинади, хуфтонга қўшиб йигирма ракат таровеҳ намози ўқилади. Ҳаж ва умра ҳам асосан қаттиқ жаҳд ва ҳаракатлардан иборат ибодатлар.
Буларнинг ҳаммаси соғлиқ учун фойдали эканини ҳозирги пайтда мусулмон бўлмаган инсонлар ҳам яхши билади. Аммо афсуски, биз мусулмонлар эса кўпчилигимиз спортдан узоқлашиб кетмоқдамиз.
Ҳеч бўлмаса нафл намозларни кўпайтирсак ҳам танамизга анчагина ҳаракат қўшган, шу билан бирга улкан ажрларга эга бўламиз иншааллоҳ. Зеро, биз мусулмонлар барчага ҳар соҳада (Аллоҳ рози бўладиган ишларда) намуна ва ибрат бўлмоқлигимиз лозим.
Муҳаммад Қуддус Абдулманнон,
“Етти чинор” жоме масжиди имом ноиби.
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Отам (Аллоҳ раҳматига олсин) меҳнат фаолиятини 1960-йилларнинг бошларида Нигериядаги Саудия Арабистони элчихонасида бошлаган эдилар.
Элчихонада Зайд исмли яна бир ходим ишларди. Негадир улар бир-бирлари билан унчалик чиқиша олишмасди.
Бир куни Зайд ака бетоб бўлиб қолди. Шунда отам, ораларидаги совуқ муносабатга қарамай, уни зиёрат қилишга бордилар. Ўша давр одамлари ҳис-туйғуларидан кўра бурч ва одобни устун қўяр эдилар.
Зайд ака ётоқда ётарди. Отам эса индамай ўрнидан туриб, унинг оёқлари остига шиппагини қўйиб бердилар.
Бу жуда оддий кўринган ҳаракат эди.
Аммо айнан шу кичик эътибор уларнинг муносабатини бутунлай ўзгартириб юборди.
Ўша зиёрат кейинчалик қарийб 60 йил давом этган мустаҳкам дўстликнинг бошланишига айланди.
Зайд ака аслида олижаноб феъл-атворли инсон эди. Чинакам характерга эга одам энг кичик эзгуликни ҳам унутмайди ва уни қадрлайди.
Отам билан Зайд ака ўртасидаги дўстлик йиллар сони билан эмас, балки биргаликда бошдан кечирган синовлар ва вазиятлар билан ўлчанарди.
Ҳар бир синов уларнинг дўстлигини янада мустаҳкамлаб борарди.
Қийин дамларда Зайд ака отамни қўллаб-қувватлади, отам ҳам керак бўлганида Зайд акага суянч бўлди.
Уларнинг феъл-атвори, турмуш тарзи ва қарашлари турлича эди. Аммо уларни умумий қадриятлар, ўзаро ҳурмат ва биргаликда босиб ўтилган ҳаёт йўли бирлаштириб турарди.
Донолар айтишади: инсонлар ўртасидаги муносабатлар асосан уч турга бўлинади:
Энг катта хатолардан бири – ана шу дўстликларнинг чегарасини адаштиришдир.
Масалан, баъзи инсонлар билан фақат бирга вақт ўтказамиз, суҳбатлашамиз, сайр қиламиз ва ҳ.к. Бу йиллар давом этиши ҳам мумкин.
Лекин ҳаёт синови келмагунча, бу муносабатнинг қанчалик мустаҳкам эканини билиб бўлмайди.
Кўп марта шундай бўладики, биз йиллар давомида яқин деб билган одамимиз энг керакли пайтда ёнимизда бўлмайди.
Аксинча, айрим инсонлар оғир кунларда садоқатини исботлайди.
Шунинг учун ҳам энг мустаҳкам дўстлик – бу қувончни ҳам, манфаатни ҳам, синовни ҳам биргаликда енгиб ўта оладиган дўстликдир.
Ҳаётда тамойилларингизни баҳам кўрадиган, оғир дамларда сизни ёлғиз қолдирмайдиган бундай дўстлар жуда кам учрайди.
Агар Аллоҳ сизга шундай бир ёки икки дўстни насиб қилган бўлса, бу энг буюк неъматлардан биридир.
Отам билан Зайд ака умрларининг катта қисмини бир мамлакатда яшамаганлар.
Отам Жидда шаҳрида ўз бизнесини йўлга қўйди. Зайд ака эса Саудия Арабистони Ташқи ишлар вазирлигида фаолиятини давом эттириб, турли мамлакатлардаги элчихоналарда хизмат қилди.
Улар фақат байрамларда ёки қисқа муддатларга учрашишарди. Шунга қарамай, масофа уларнинг дўстлигини заифлаштирмади. Аксинча, йиллар ўтган сари бу ришта янада мустаҳкамланиб борди. Гўё улар ҳар куни учрашиб тургандай эди.
Нега?
Чунки уларнинг дўстлиги манфаатга эмас, самимият ва садоқатга қурилган эди.
Айрим инсонлар олтинга ўхшайди. Улар синовларга дуч келган сари янада покланади, янада порлайди.
Бошқалари эса қалайга ўхшайди. Ҳаёт олови тегиши билан эриб, асл қиёфаси намоён бўлади.
Чинакам инсоннинг қадри айнан қийин кунларда билинади.
Даврон НУРМУҲАММАД
Иймон 
Намоз 
Рўза 
Закот 
Ҳаж 
Қуръон 
Ислом сабоқлари 
Aлоқа