Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
09 Июл, 2026   |   24 Муҳаррам, 1448

Тошкент шаҳри
Бомдод
03:15
Қуёш
04:58
Пешин
12:29
Аср
17:41
Шом
20:02
Хуфтон
21:41
Bismillah
09 Июл, 2026, 24 Муҳаррам, 1448
Янгиликлар

Марҳум уламо устоз Хайруллоҳ домла Турматов хотирланди

06.07.2026   8144   4 min.
Марҳум уламо устоз Хайруллоҳ домла Турматов хотирланди

Шу йил 4 июль куни Тошкент шаҳридаги “Ҳилол-нашр” нашриётида диний соҳада кўп йиллар самарали хизмат қилган, жонкуяр уламо, фидоий инсон, Тошкент вилояти вакиллигида бош имом-хатиб вазифасида хизмат қилган, динимизнинг ривожига, Ватанимизнинг равнақига, масжидларимизнинг обод бўлишига катта ҳисса қўшган етук дин пешвоси Хайруллоҳ домла Абдумалик ўғли (Турматов)нинг хотирасига бағишланган маърифий тадбир бўлиб ўтди
 

Тадбир Қуръони карим тиловати ва ўтганлар ҳаққига хайрли дуолар билан бошланди. 


Хотира тадбирини Исмоил домла Муҳаммад Содиқ очиб бериб, забардаст олим Хайруллоҳ домла Абдумалик ўғлининг қилиб ўтган хизматларини ёш авлодга намуна ўлароқ танитиш, ўтганларини хотирлаш эзгу амаллардан эканини айтиб ўтди. Сўнгра устоз Хайруллоҳ домла роҳимаҳуллоҳнинг ҳаётига бағишланган видеолавҳа намойиш этилди.


Раҳматли Хайруллоҳ домла Абдумалик ўғли Турматов 1976 йили Тошкент вилояти Ангрен шаҳрида таваллуд топган. 2001 йилда Имом Бухорий номидаги Тошкент ислом олий маъҳадини, 2003 йилда эса Тошкент давлат педагогика институтини битирган.


Хайруллоҳ домла меҳнат фаолиятини 1994 йилда Оҳангарон туманидаги “Чет Сув” жоме масжидида имом-хатибликдан бошлаб, ушбу масжидда 2003 йилга қадар хизмат қилган. Бир вақтнинг ўзида Оҳангарон туманидаги 20 мактабда ўқитувчилик ҳам қилган.


2003 йилдан 2014 йилгача Ангрен шаҳридаги “Қорабоғ” жоме масжиди имом-хатиби ва Ангрен шаҳри бош имоми бўлиб ишлаган.


2014 йилдан то вафотларига қадар Тошкент вилояти бош имоми ҳамда “Зангиота” жоме масжиди имом-хатиби лавозимида баракали фаолият кўрсатган.


Хайруллоҳ домла Турматов раҳимаҳуллоҳ 2020 йил COVID-19 вабосидан оғир хасталаниб, 16 сентябрда вафот этди.


Устоз Хайруллоҳ домла миллат ва маърифат фидоийси эди. У киши қисқа умрлари давомида барчамизга ибрат бўладиган амалларни қилиб, ўзларидан хайрли ишлар ва солиҳ фарзандлар қолдириб кетдилар.


Файзли тадбирга юртимизнинг пешқадам уламолари, аҳли илмлар, фазилатли шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф ҳазратларининг шогирдлари, устоз Хайруллоҳ домланинг сафдошлари, жумладан, устоз Абдулҳаким қори Матқулов, Абдулмалик домла Маликов, Муҳаммад Шокир домла Турдибеков, Қудратуллоҳ домла Сидиқметов, Нурали домла Мавланов, Яҳёхон домла Бобохонов ва бошқа нотиқлар Хайруллоҳ домланинг ибратли ҳаёт йўллари ва юртимизда ислом маърифатини ёйиш йўлидаги улкан хизматларини алоҳида эътироф қилиб, хотирладилар.


Хусусан, у зотнинг илмга, зикрга бўлган муҳаббатлари, азимат ва олий ҳимматликлари, шогирдлар тарбиясидаги заҳматлари, фидокорликлари, инсоний фазилатлари ва одоблари ёдга олинди.


Тадбир жараёнида устоз Хайруллоҳ домланинг “Ҳазратни хотирлаб кўрсатуви учун берган суҳбатларидан парча, домланинг масжидларда қилган панд-насиҳатлари ҳамда “Шайх Муҳаммад Содиқ Муҳаммад Юсуф” жоме масжидида қилган суҳбатларидан видеолавҳа тақдим этилди.


Шунингдек, тадбир давомида устознинг фарзандлари, жумладан, Ангрен шаҳрининг бош имом-хатиби Низомиддин қори Хайруллоҳ ўғли, “Қорабоғ” жомеъ масжиди имом-хатиби, домланинг тоғалари Фахриддин домла Умиров ва бошқа қавм-қариндошлари, аҳллари домла ҳақларида ҳар бир шахс учун татигулик бўлган муҳим тавсияларни хотирладилар.


Дарҳақиқат, Хайруллоҳ домла Тошкент вилоятининг имом-хатиблари, имом ноиблари, жомеъ масжидлардаги ҳар бир масъул ходимларга ҳамда қалблари Аллоҳнинг байтига боғланган қадрли қавмларига эҳтироми баланд ва юксаклигини кўришимиз мумкин.  У киши бутун фаолияти давомида юртимиздаги кўплаб жоме масжидларини обод ва кўркам қилиш, намозхонлар учун замонавий, қулай ибодат шароитларини яратиш йўлида тиним билмай меҳнат қилган эди.


Тадбир сўнггида Қуръони карим тиловат қилиниб, Хайруллоҳ домла роҳимаҳуллоҳнинг ҳақларига хайрли дуолар қилинди.


Тиловатни Низомиддин қори Хайруллоҳ ўғли ўқиди, дуони устоз Абдулҳаким қори Матқулов ҳазратлари қилиб берди.


Тадбирни Қамариддин Бекмуҳаммад олиб борди ҳамда барча иштирокчиларга эҳсон дастурхони ёзилди.


Аллоҳ таоло устоз Хайруллоҳ домла Абдумалик ўғлини Ўз мағфиратига олсин, чеккан дардларини гуноҳларига каффорат айласин, иймонларини саломат қилсин, солиҳ амалларини ўзларига ҳамроҳ этсин. Охиратларини обод этиб, жойларини Фирдавс жаннатларидан қилсин!

Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Матбуот хизмати

 

Марҳум уламо устоз Хайруллоҳ домла Турматов хотирланди Марҳум уламо устоз Хайруллоҳ домла Турматов хотирланди Марҳум уламо устоз Хайруллоҳ домла Турматов хотирланди Марҳум уламо устоз Хайруллоҳ домла Турматов хотирланди Марҳум уламо устоз Хайруллоҳ домла Турматов хотирланди Марҳум уламо устоз Хайруллоҳ домла Турматов хотирланди
Ўзбекистон янгиликлари
Бошқа мақолалар
Мақолалар

“Чўнтакдаги казино” – қимор ўйинларининг зарари: жамият, иқтисодиёт ва инсон саломатлигига таҳдид

08.07.2026   8079   4 min.
“Чўнтакдаги казино” – қимор ўйинларининг зарари: жамият, иқтисодиёт ва инсон саломатлигига таҳдид

Сўнгги йилларда рақамли технологияларнинг ривожланиши натижасида қимор ўйинлари ва онлайн букмекерлик платформалари кенг оммалашди. Илгари казино ёки махсус муассасаларга бориш талаб қилинган бўлса, бугун смартфон орқали исталган вақтда ва исталган жойдан қимор ўйнаш имконияти мавжуд. Бу эса қиморга қарамликнинг кенгайишига, молиявий муаммоларнинг ортишига ва оилавий низоларнинг кўпайишига олиб келмоқда.


Қиморга қарамлик – тан олинган касаллик

Қиморга қарамлик халқаро тиббий таснифларда хулқ-атворга боғлиқ бузилиш сифатида эътироф этилади. Мутахассислар фикрига кўра, инсон ютқазгани сари яна ўйнаш истаги кучаяди.


Молиявий оқибатлар

Қиморнинг энг биринчи зарари инсоннинг молиявий ҳолатига таъсир қилади. Кўплаб ўйинчилар дастлаб кичик маблағ билан бошлайди. Бироқ йўқотилган пулни қайтариш умидида янада каттароқ пул тика бошлайди. Бу ҳолат: қарздорликнинг ошиб кетиши, банк кредитларининг тўланмай қолиши, оила бюджети издан чиқиши, ҳатто уй-жой ва мол-мулкни йўқотишгача олиб келади.

Тадқиқотларда қимор сабабли айрим инсонлар озиқ-овқат, таълим ва тиббий хизмат учун ажратилган маблағни ҳам ставкаларга сарфлаши аниқланган.


Руҳий саломатликка таъсири

Қиморга қарам инсонларда доимий хавотир, депрессия, уйқусизлик, асабийлик, ўзини айбдор ҳис қилиш каби ҳолатлар тез-тез учрайди.

Энг хавотирлиси – қиморга қарамлик билан суицид хавфи ўртасида кучли боғлиқлик мавжуд. Масалан, Швецияда ўтказилган тадқиқотда қиморга қарам шахсларда ўз жонига қасд қилиш эҳтимоли бошқаларга нисбатан 15 баробар юқори экани аниқланган.


Оила ва жамиятга таъсири

Қиморнинг зарари фақат ўйинчи билан чекланмайди. Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти маълумотига кўра, қиморбознинг ҳар бири ўртача яна олти нафар инсонга – оила аъзолари, дўстлари ёки ҳамкасбларига салбий таъсир кўрсатади.

Қимор оқибатида: эр-хотин ўртасида ажримлар, оилавий зўравонлик, фарзандлар тарбиясига эътибор берилмаслик, иш жойида самарадорликнинг пасайиши, фирибгарлик ва ўғирлик каби жиноятлар содир бўлади.


Онлайн қиморнинг хавфи

Интернет ва мобил иловалар қиморни янада хавфли қилди. Мутахассислар уни “чўнтакдаги казино” деб таърифлайдилар. Энди инсон сутканинг исталган вақтида бир неча тугма орқали қимор ўйнаши мумкин.


Иқтисодий зарар

Кўпчилик қимор давлат бюджетига солиқ тушуми келтиради, деб ҳисоблайди. Бироқ иқтисодчилар қимор ортидан келадиган яширин харажатлар – соғлиқни сақлаш, ижтимоий ёрдам, жиноятчилик ва меҳнат унумдорлигининг пасайиши – даромаддан ҳам юқори бўлишини таъкидлайдилар.


Қимор – шайтоннинг иши

Ислом динида қимор инсоннинг мол-мулки, ақли, оиласи ва жамият барқарорлигига зарар етказувчи амал сифатида қатъий тақиқланган. Қуръони каримда қиморнинг инсон ҳаётига салбий таъсири очиқ баён қилинган.

Аллоҳ таоло бундай марҳамат қилади: “Эй, иймон келтирганлар! Албатта, хамр, қимор, бутлар ва (фол очадиган) чўплар ифлосдир. Шайтоннинг ишидир. Бас, ундан четда бўлинг. Шоядки, нажот топсангиз(Моида сураси, 90-оят).

Кейинги оятда эса қиморнинг ижтимоий ва маънавий оқибатлари баён қилинади: “Албатта, шайтон хамр ва қимор туфайли ораларингизга адоват ва ёмон кўришликни солишни ҳамда сизларни Аллоҳнинг зикридан ва намоздан тўсишни хоҳлайдир. Энди тўхтарсизлар?!” (Моида сураси, 91-оят).

Ушбу оятлардан маълум бўладики, қиморнинг зарари фақат молиявий эмас, балки инсоннинг маънавий ҳаёти, ибодати ва жамиятдаги муносабатларига ҳам салбий таъсир кўрсатади.


Хулоса

Қимор ўйинлари қисқа муддатда катта ютуқ ваъда қилса-да, уларнинг оқибати кўпинча инсоннинг молиявий барқарорлиги, руҳий саломатлиги ва оилавий муносабатларига жиддий зарар етказади. Илмий тадқиқотлар қиморни шахсий танлов эмас, балки аҳоли саломатлигига таъсир қилувчи ижтимоий муаммо сифатида кўриб чиқиш зарурлигини кўрсатмоқда....

 

Маълумотлар линки:

https://www.who.int
https://www.theguardian.com
https://www.ft.com

Даврон НУРМУҲАММАД

МАҚОЛА