Марказий банк ҳузурида Исломий молия кенгаши ташкил этилди. Бу ҳақда Спот регулятор матбуот хизматига таяниб хабар берди.
Қайд этилишича, кенгаш исломий банк фаолиятини амалга оширувчи банклар, исломий молиялаштириш хизматларини ко‘рсатувчи микромолия ташкилотлари, Омонатларни кафолатлаш агентлиги ҳамда Марказий банк назорати остидаги бошқа ташкилотларнинг исломий молия фаолиятини мувофиқлаштирувчи коллегиал орган ҳисобланади.
Кенгаш таркибига беш нафар мутахассис — ислом ҳуқуқи бо‘йича то‘рт нафар эксперт ва исломий молия соҳасидаги бир нафар техник эксперт киритилди.
О‘збекистон мусулмонлари идораси Фатво маркази бош мутахассиси Саиджамол Масайитов кенгаш раиси, марказ бош мутахассиси Муҳаммадаюбхон Ҳомидов эса раис о‘ринбосари этиб тайинланди. Шунингдек, Фатво маркази мутахассислари Ҳикматилла Тоштемиров ва Абдуллатиф Турсунов ҳамда Ориент Аудит Груп аудиторлик компаниясининг бошқарувчи ҳамкори Ахроржон Садуллаев кенгаш а‘золари бо‘лди.
Кенгаш а‘золарининг аксарияти ислом ҳуқуқи соҳасида ко‘п йиллик тажрибага эга бо‘либ, О‘збекистон мусулмонлари идораси Уламолар кенгаши таркибига киради ҳамда исломий молия ё‘налишида ААОИФИ халқаро сертификатларига эга.
Техник эксперт Ахроржон Садуллаев банк-молия соҳасида 20 йилдан ортиқ тажрибага эга. У аввал Марказий банк, Алоқабанк, КДБ Банк Узбекистан, шунингдек, КПМГ, Эрнст & Ёунг ва Грант Тҳорнтон халқаро аудиторлик компанияларида фаолият юритган.
Кенгаш исломий молия стандартлари лойиҳаларини халқаро стандартлар ва маҳаллий шароитни инобатга олган ҳолда ишлаб чиқади.
Шунингдек, Марказий банкка исломий молия фаолиятини тартибга солиш ва назорат қилиш масалалари юзасидан хулоса ва тавсиялар беради, норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларини тайёрлашда иштирок этади ҳамда соҳада юзага келадиган низолар бо‘йича тушунтиришлар беради.
Бундан ташқари, кенгаш банклар ва микромолия ташкилотларига исломий молия фаолияти юзасидан тавсиялар беради, улар билан даврий маслаҳат учрашувлари о‘тказади.
Зарурат туг‘илганда Исломий молия институтлари учун бухгалтерия ҳисоби ва аудит ташкилоти (ААОИФИ) йиг‘илишларида Марказий банк номидан қатнашади.
Марказий банк ма‘лумотига ко‘ра, кенгаш ҳар йили о‘з фаолияти бо‘йича ҳисоботни регулятор бошқарувига тақдим этади.
Спот, аввалроқ, О‘збекистонда исломий микромолия хизматлари ҳажми 22 млрд со‘мга етгани ҳақида ёзганди.
О‘збекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати
Даъво: Қабристонда Қуръон тиловат қилиш бидъат.
Раддия: Имом Қуртубий раҳимаҳуллоҳ айтади: “Баъзи уламолар қабр олдида Қуръони каримни қироат қилишга икки новда ҳадисини далил келтиради ва қабрларга новда экиш ҳамда Қуръон тиловатининг фойдаси борлигини таъкидлашади. Экилган новда азобни енгиллатганидан кейин қандоқ қилиб мўмин кишининг Қуръон тиловат қилиши фойда бермасин? Шунинг учун, уламолар қабр зиёратини мустаҳаб, тиловат эса зиёратчидан маййитга туҳфадир, дейишган”.
Имом Нававий раҳимаҳуллоҳ “Саҳиҳи Муслим”нинг шарҳида: “Уламолар қабр олдида Қуръон тиловат қилишни мана шу ҳадисга асосан мустаҳабдир, дейишган. Қабристонга экилган дарахт новдасининг тасбеҳ айтиши билан азоб енгиллашгач, Қуръон тиловати билан азобнинг енгиллашиши янада аълороқдир”, деган.
Имом Шаъбий айтган: “Ансорийлар маййит ҳузурида “Бақара” сурасини ўқишар эди”. Имом Халлол: “Ансорийлар бирор киши вафот этса, унинг қабрига навбат билан қатнаб, у ерда Қуръон ўқишар эди”, деган.
Иброҳим Нахаъий айтади: “Қабрлар олдида Қуръон қироат қилишнинг асло зарари йўқ”.
Заъфароний бундай дейди: “Шофеъийдан қабрлар олдида қироат қилиш хусусида сўраганимда, у зот зарари йўқ деди”.
“Фатавои Ҳиндия”да: “Маййит дафн этилгач, қабр олдида бир жонлиқ сўйиб, гўштини тақсимлаб бўлгунча миқдорда тиловат қилиб, маййит ҳаққига дуо қилиш мустаҳабдир” дейилган.
Имом Нававийнинг “ал-Азкор” китобида келтирилади: “Маййитни дафн қилиб бўлингач, бир жонлиқ сўйиб, тақсимлангунича қабр бошида ўтириш мустаҳаб амалдир. Ўтирганлар Қуръон тиловати, маййитга дуо, ваъз, хайр аҳлининг ҳикоялари ва солиҳларнинг суҳбатлари билан машғул бўлишади. Имом Шофеъий ва у зотнинг издошлари Қуръондан баъзи суралари ўқилади. Борди-ю, Қуръоннинг барчаси хатм қилинса, янада яхшироқ бўлади”, дейишган”.
Ўткирбек Собиров
Ўзбекистон мусулмонлари идораси бўлим бошлиғи,
Тошкент ислом институти ўқитувчиси