02 Октябр, 2026, 21 Рабиъус сони, 1448
02 Октябр, 2026, 21 Рабиъус сони, 1448
2026 йил 3-сентябрь куни Доҳадаги Ислом санъати музейида Ўзбекистон тарихи ва маданий меросига бағишланган «Uzbekistan: Heritage in Motion» кўргазмаси очилади. Экспозиция Марказий Осиёда ислом дини тарқалишидан олдинги даврдан то ҳозирги кунгача бўлган тарихий ва маданий жараёнларни қамраб олади ҳамда 28 ноябргача давом этади.
Лойиҳа Ўзбекистон Маданият ва санъатни ривожлантириш жамғармаси ҳамда Ислом санъати музейи ҳамкорлигида ташкил этилмоқда. Кўргазма сўнгги уч ўн йилликдаги Ўзбекистон тарихини мамлакатнинг замонавий маданий қиёфаси шаклланиши нуқтаи назаридан намойиш этувчи илк халқаро экспозиция бўлади.
Экспозицияда Қатар ва Ўзбекистондаги етакчи музей ҳамда маданий муассасалар коллекцияларидан намуналар намойиш этилади. Улар орасида Афросиёбнинг машҳур деворий тасвири, «Катта Лангар» Қуръони, Шарқшунослик институти қўлёзмалари, Бухоро кулолчилик намуналари, ХИХ–XX асрларга оид миллий либослар, заргарлик буюмлари, ипак матолар ва анъанавий ҳунармандчилик асарлари бор.
Кўргазма қадимги минтақа тарихи, меъморий мерос, ислом цивилизациясининг интеллектуал ютуқлари ҳамда анъанавий ҳунармандчилик ривожига бағишланган тўртта тематик бўлимдан иборат. Унда Ўзбекистоннинг ислом оламида фан, маданият ва санъат ривожининг тарихий марказларидан бири сифатидаги ўрнига, шунингдек, Сомонийлар ва Темурийлар даври меросига алоҳида эътибор қаратилади.
Тарихий мерос мамлакатнинг замонавий маданий ривожи билан узвий боғлиқ ҳолда намойиш этилади. Декоратив-амалий санъат, тўқимачилик ва заргарлик анъаналарига алоҳида ўрин берилади.
Кўргазма доирасидаги оммавий дастур маърузалар, маҳорат дарслари, анъанавий ҳунармандчилик намойишлари, шунингдек, икат санъати ва ипак ишлаб чиқаришга бағишланган тақдимотларни ўз ичига олади. 3–16-сентябрь кунлари рассом Давлат Тошев резидентлик дастури доирасида маҳаллий рассомлар ва кўргазма ташриф буюрувчилари учун Шарқ миниатюраси ҳамда «Абрū-Баҳор» техникасига бағишланган маҳорат дарсларини ўтказади. Иштирок этиш учун олдиндан рўйхатдан ўтиш талаб этилади.
2017 йилда ташкил этилган Ўзбекистон Маданият ва санъатни ривожлантириш жамғармаси мамлакатнинг маданий меросини асраш ва халқаро миқёсда тарғиб қилиш билан шуғулланади. Жамғарма 17 дан ортиқ мамлакатда халқаро лойиҳаларни амалга оширган ва 40 дан ортиқ хорижий маданият муассасалари билан ҳамкорлик қилган.
Доҳадаги Ислом санъати музейи 2008 йилда ташкил этилган. Музей коллекцияси қарийб 1 300 йиллик тарихни қамраб олади ва унда қўлёзмалар, кулолчилик буюмлари, металл ва шиша маҳсулотлари, тўқимачилик намуналари, гиламлар ҳамда заргарлик буюмлари мавжуд.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати
Август ойида Тошкент ва Самарқанд шаҳарларида ташкил этилган Медиафорум доирасида тарих фанлари доктори Муслим Атаев томонидан XIII асрда Мовароуннаҳрда яратилган болалар ҳуқуқига оид ноёб ҳуқуқий-фиқҳий манба — Маждуддин Муҳаммад ибн Маҳмуд Уструшанийнинг «Жомиъ аҳком ас-сиғор» асари ҳақида муҳим маълумотлар тақдим этилди, хабар бермоқда iccu.uz.
Тарихий Мовароуннаҳр нафақат илм-фан ва маданият, балки ҳуқуқшунослик соҳасида ҳам улкан илмий мерос қолдирган замин ҳисобланади. Шу нуқтаи назардан, XIII асрда Уструшанада (ҳозирги Жиззах ҳудуди) яшаб ижод қилган буюк фақиҳ Маждуддин Муҳаммад ибн Маҳмуд Уструшанийнинг илмий мероси алоҳида аҳамиятга эга. Унинг 625/1228 йил 28 июлда ёзиб тугатилган «Жомиъ аҳком ас-сиғор» асари болалар ҳуқуқига бағишланган ноёб ҳуқуқий-фиқҳий манба сифатида эътироф этилади.
Асарда:
➖болаларга оид 1280 та фатво 45 та масала доирасида тизимлаштирилган;
➖бола ҳуқуқлари биринчи бор кенг қамровда ҳуқуқий жиҳатдан таснифланган;
➖болалар ёши она қорнидаги ҳолат, гўдаклик, балоғат ва ўсмирлик даврларига ажратилган;
➖болаларнинг шахсий, оилавий, ижтимоий, иқтисодий, фуқаролик, мулкий, меҳнат ва мерос ҳуқуқлари таҳлил қилинган;
➖ҳуқуқий масалалар билан бир қаторда ижтимоий-маънавий ечимлар, ахлоқ-одоб меъёрлари ҳамда миллий ва диний урф-одатларнинг уйғунлиги ёритилган.
Қизиғи шундаки, Ғарб дунёсида бола ҳуқуқларининг ҳуқуқий жиҳатдан шаклланиши асосан XIX–XX асрларга тўғри келади. Жумладан, 1804 йилги Франция Фуқаролик кодексида 2281 та моддадан атиги 5 таси болалар ҳуқуқларига дахлдор бўлган. 1908 йилда АҚШда ювенал ҳуқуқ тизимига асос солинган бўлса, 1924 йилда Миллатлар Лигаси томонидан Бола ҳуқуқлари Женева декларацияси қабул қилинган. 1959 йилда БМТнинг Бола ҳуқуқлари тўғрисидаги декларацияси, 1989 йилда эса Бола ҳуқуқлари тўғрисидаги конвенция қабул қилинди.
Демак, бола ҳуқуқларини тизимли ҳуқуқий жиҳатдан ўрганиш анъаналари тарихий Мовароуннаҳрда, хусусан, Уструшанада XIII асрдаёқ шаклланган. Уструшаний мероси миллий ҳуқуқий тафаккуримиз тарихининг бебаҳо қисми. Бугун ушбу илмий меросни ўрганиш ва кенг жамоатчиликка етказиш орқали биз нафақат буюк аждодларимизнинг ҳуқуқий тафаккурини намоён этамиз, балки Ўзбекистон заминида бола ҳуқуқларига бўлган эътиборнинг чуқур тарихий илдизларга эга эканини кўрсатамиз.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати
Иймон 
Намоз 
Рўза 
Закот 
Ҳаж 
Қуръон 
Ислом сабоқлари 
Aлоқа 