2026 йил 3-сентябрь куни Доҳадаги Ислом санъати музейида Ўзбекистон тарихи ва маданий меросига бағишланган «Uzbekistan: Heritage in Motion» кўргазмаси очилади. Экспозиция Марказий Осиёда ислом дини тарқалишидан олдинги даврдан то ҳозирги кунгача бўлган тарихий ва маданий жараёнларни қамраб олади ҳамда 28 ноябргача давом этади.
Лойиҳа Ўзбекистон Маданият ва санъатни ривожлантириш жамғармаси ҳамда Ислом санъати музейи ҳамкорлигида ташкил этилмоқда. Кўргазма сўнгги уч ўн йилликдаги Ўзбекистон тарихини мамлакатнинг замонавий маданий қиёфаси шаклланиши нуқтаи назаридан намойиш этувчи илк халқаро экспозиция бўлади.
Экспозицияда Қатар ва Ўзбекистондаги етакчи музей ҳамда маданий муассасалар коллекцияларидан намуналар намойиш этилади. Улар орасида Афросиёбнинг машҳур деворий тасвири, «Катта Лангар» Қуръони, Шарқшунослик институти қўлёзмалари, Бухоро кулолчилик намуналари, ХИХ–XX асрларга оид миллий либослар, заргарлик буюмлари, ипак матолар ва анъанавий ҳунармандчилик асарлари бор.
Кўргазма қадимги минтақа тарихи, меъморий мерос, ислом цивилизациясининг интеллектуал ютуқлари ҳамда анъанавий ҳунармандчилик ривожига бағишланган тўртта тематик бўлимдан иборат. Унда Ўзбекистоннинг ислом оламида фан, маданият ва санъат ривожининг тарихий марказларидан бири сифатидаги ўрнига, шунингдек, Сомонийлар ва Темурийлар даври меросига алоҳида эътибор қаратилади.
Тарихий мерос мамлакатнинг замонавий маданий ривожи билан узвий боғлиқ ҳолда намойиш этилади. Декоратив-амалий санъат, тўқимачилик ва заргарлик анъаналарига алоҳида ўрин берилади.
Кўргазма доирасидаги оммавий дастур маърузалар, маҳорат дарслари, анъанавий ҳунармандчилик намойишлари, шунингдек, икат санъати ва ипак ишлаб чиқаришга бағишланган тақдимотларни ўз ичига олади. 3–16-сентябрь кунлари рассом Давлат Тошев резидентлик дастури доирасида маҳаллий рассомлар ва кўргазма ташриф буюрувчилари учун Шарқ миниатюраси ҳамда «Абрū-Баҳор» техникасига бағишланган маҳорат дарсларини ўтказади. Иштирок этиш учун олдиндан рўйхатдан ўтиш талаб этилади.
2017 йилда ташкил этилган Ўзбекистон Маданият ва санъатни ривожлантириш жамғармаси мамлакатнинг маданий меросини асраш ва халқаро миқёсда тарғиб қилиш билан шуғулланади. Жамғарма 17 дан ортиқ мамлакатда халқаро лойиҳаларни амалга оширган ва 40 дан ортиқ хорижий маданият муассасалари билан ҳамкорлик қилган.
Доҳадаги Ислом санъати музейи 2008 йилда ташкил этилган. Музей коллекцияси қарийб 1 300 йиллик тарихни қамраб олади ва унда қўлёзмалар, кулолчилик буюмлари, металл ва шиша маҳсулотлари, тўқимачилик намуналари, гиламлар ҳамда заргарлик буюмлари мавжуд.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати
BBC Studios’нинг Евроосиёдаги тижорий вакили Сергей Становкиннинг таъкидлашича, Президент Шавкат Мирзиёев ташаббуси билан Тошкентда ўтган «Ислом цивилизацияси: янги нигоҳ — янги кашфиётлар» Халқаро медиафоруми Ўзбекистоннинг ўз тарихи ва цивилизацион меросини глобал аудиторияга мустақил овоз билан етказишга қаратилган янги медиа майдонига айланди, хабар бермоқда iccu.uz.
Сергей Становкин, BBC Studios’нинг Евроосиёдаги тижорий вакили
– Ушбу медиафорумнинг аҳамияти жуда катта. Профессионал оммавий ахборот воситалари вакилларини бир майдонга жамлаш ахборот муҳитида мутлақо бошқа натижа беради. Бугун блогерлик жадал ривожланаётган муҳим йўналишлардан бири бўлса-да, анъанавий ОАВнинг ўз аудиторияси, таъсир доираси, ишонч даражаси ва таҳририй сиёсати бор. Шу боис бу тадбирнинг айнан медиафорум шаклида ўтказилаётгани ва унда кўплаб халқаро ОАВ вакиллари иштирок этаётгани алоҳида аҳамиятга эга.
Эндиликда муҳим вазифа — халқаро медиа кун тартибида Марказий Осиё ва Ўзбекистонга янада кенг ўрин бериш. Бунинг учун Ўзбекистон ва Ислом цивилизацияси маркази ўз овози, ўз контенти ва самарали коммуникацияларига эга бўлиши керак. Чунки Ислом цивилизацияси марказининг дунёга айтадиган гапи, тақдим этадиган мазмуни бор.
Ислом цивилизацияси марказининг ташкил этилиши ҳам шу нуқтаи назардан жуда муҳим. У нафақат мамлакатлар ўртасида, балки ўтмиш ва келажак ўртасида ҳам кўприк яратади. Тарихни англаш келажакни тўғри қуришга ёрдам беради. BBC’да “Ўзбекистон — цивилизациялар чорраҳаси” рекламавий кампанияси бўлганида, мен бу ҳақда кўп ўйлаган эдим. Менимча, Ислом цивилизацияси маркази ҳам гуманитар соҳадаги ана шундай муҳим чорраҳалардан бири — у одамларни Тошкентга, Ўзбекистонга чорлайди ва турли мамлакатларни яқинлаштиради.
Ўзбекистонни халқаро маданий мулоқот учун муҳим майдонга айлантираётган асосий жиҳат — унинг фаоллиги ва ташаббускорлиги. Бу иқтисодиётда ҳам, маданиятда ҳам яққол кўринмоқда. Айниқса, келажакка қаратилган қараш Ўзбекистонни ажратиб туради. Ўтмишни ўрганиш жуда муҳим, аммо келажак ҳақида гапириш ва ривожланиш йўналишини белгилаш ҳам шунчалик аҳамиятли. Ана шунда янги ҳамкорлар ва янги тарафдорлар пайдо бўлади. Ўзбекистон буни жуда яхши амалга оширмоқда. Шу боис унинг дўстлари ва ҳамкорлари кўп. Ишончим комилки, Ўзбекистонни катта ва порлоқ келажак кутмоқда.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати