Баъзи шахс ва жамоалар ўзларидан ислом етакчилари ясаб олишади. Улар ўз мабдаъларини, фикрларини, режаларини ва стратегияларини тузиб олиб сўнгра Қуръони каримдан ўша мабдаъларини қўллаб қувватлайдиган ҳужжат қидиришади. Улар ўзларини ислом етакчилари деб ҳисоблашади, динга эргашувчилар эмас.
Айнан ана шу иш Аллоҳга қарши боришдир. Исломни сохталаштиришдир. Ана шу касофатлар сабаб майдонда "мўътадил ислом", "радикал ислом", "сиёсий ислом", "ислом экстремизми", "ислом терроризми" каби атамалар пайдо бўлди.
Аслида ислом битта. Уни Қуръони карим ва суннати набавийя ифода этади. Ана шу асл исломни ифода этадиган Қуръони каримни ва суннати набавийяни фақатгина покизалар фаҳмлаши мумкин. Яъни, ҳавойи нафсидан покизалар, шахсий ғаразлардан покизалар...
Аллома Абул Ҳасан Надвий раҳимаҳуллоҳ ўзининг китоби муқаддимасида айтади:
"Бу китобни ёзишдан мақсадим бир ғояга асос солиб сўнгра тарихни ўша ғояга бўйсундириш эмас. Тарихни холис (беғараз) ўрганишдир".
Биз ўз қарашларимизга диндан ҳужжат-далил қидиришимиз керак эмас, балки қарашларимизни динга мослаштиришимиз лозим. Зеро динни биз эмас, аксинча дин бизни бошқаради!
Манбалар асосида таёрланди
Фазлиддин Салимов
Россиянинг қатор онлайн нашрларида ЮНЕСКОнинг Париждаги Бош қароргоҳида “Ислом цивилизацияси: Мовароуннаҳрнинг буюк маънавий ва илмий мероси ҳамда маърифат уфқлари” мавзусида бўлиб ўтган халқаро конференцияга бағишланган мақолалар эълон қилинди, деб хабар бермоқда “Дунё” АА.
Хусусан, “News of Russia” нашридаги мақолада қайд этилишича, Ўзбекистон Марказий Осиёнинг бой илмий ва маънавий меросини халқаро миқёсда ўрганиш, асраш ва кенг тарғиб этиш борасидаги ташаббусларини изчил давом эттирмоқда.
Париж шаҳридаги ЮНЕСКО штаб-квартирасида бўлиб ўтган “Ислом цивилизацияси: Мовароуннаҳрнинг буюк маънавий ва илмий мероси ҳамда маърифат истиқболлари” мавзусидаги халқаро конференция ушбу йўналишдаги муҳим тадбирлардан бири бўлди.
Анжуманда Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази директори, Ўзбекистон маданий меросини ўрганиш, сақлаш ва оммалаштириш бўйича Бутунжаҳон жамияти (WOSCU) раиси Фирдавс Абдуҳолиқов Президент Шавкат Мирзиёев ташаббуси билан амалга оширилаётган халқаро дастурларни тақдим этди.
Дастурларда Мовароуннаҳр алломаларининг илмий-маънавий меросини жаҳон ҳамжамиятига кенг танитиш, тарихий манбаларни рақамлаштириш ва замонавий технологиялар ёрдамида уларни ўрганиш имкониятларини кенгайтириш масалаларига алоҳида тўхталиб ўтилган.
“Russia News” нашрида ҳам мазкур халқаро конференция ҳақида материал эълон қилинди. Муаллифнинг таъкидлашича Ўзбекистон томонидан илгари сурилган ташаббуслар 2025 йил сентябрь ойида БМТ Бош Ассамблеясининг 80-сессиясида илгари сурилган ғоялар билан ҳамоҳангдир.
Билдирилган ташаббуслар Марказий Осиёнинг илмий ва маънавий меросини халқаро миқёсда тадқиқ этиш ҳамда мамлакатлар ва илмий муассасалар ўртасидаги ҳамкорликни мустаҳкамлашга қаратилган.
Нашрда ёзилишича, Мовароуннаҳр асрлар давомида илм-фан, фалсафа, ислом тафаккури ва маърифатнинг йирик марказларидан бири бўлган. Имом ал-Бухорий, Имом ат-Термизий ва Имом ал-Мотуридий каби буюк алломаларнинг асарлари бугун ҳам диний билимлар, ахлоқ, таълим тарихи ва маданиятлараро мулоқотни ўрганишда муҳим манба ҳисобланади.
Бу жараёнда Россия билан илмий алоқалар ҳам алоҳида аҳамиятга эга. Икки мамлакат олимлари ўртасидаги кўп йиллик академик ҳамкорлик, Россия кутубхоналари ва архивларида сақланаётган Шарқ қўлёзмалари Марказий Осиё тарихини чуқур ўрганиш учун муҳим имконият яратади.
Париждаги конференция Марказий Осиё меросини халқаро илмий маконга олиб чиқиш, турли мамлакатлар олимлари ўртасидаги мулоқотни кенгайтириш ва янги қўшма лойиҳаларни йўлга қўйишга қаратилган саъй-ҳаракатларнинг бир қисми ҳисобланади.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати